Theo điểm c khoản 1 Điều 61 Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản phải có tối thiểu 01 cá nhân có chứng chỉ môi giới bất động sản. Con số 01 chỉ là điều kiện để doanh nghiệp được hoạt động. Khoản 2 cùng điều yêu cầu mọi cá nhân hành nghề môi giới phải có chứng chỉ và chỉ hành nghề trong một doanh nghiệp. Vì vậy, số người cần có chứng chỉ trên thực tế bằng số người trực tiếp làm môi giới cho khách hàng, không phải 01 người. Sàn giao dịch còn phải có người quản lý, điều hành có giấy chứng nhận hoàn thành khóa quản lý, điều hành sàn (khoản 1 Điều 55).
Câu hỏi “doanh nghiệp môi giới bất động sản phải có chứng chỉ không, cần bao nhiêu người” thường xuất hiện khi thành lập công ty, nộp hồ sơ giấy phép sàn hoặc trước đợt nhận phân phối dự án. Nhiều doanh nghiệp chỉ đếm đủ “01 người có chứng chỉ” rồi để cả đội kinh doanh tư vấn, dẫn khách và đàm phán. Bài viết dành cho ban lãnh đạo, nhân sự và pháp chế: vị trí nào cần chứng chỉ, cách tính số người, thời gian để nhân viên mới có chứng chỉ và kế hoạch đào tạo đội ngũ. Căn cứ là Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/8/2024 theo Điều 3 Luật số 43/2024/QH15), Nghị định 96/2024/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 54/2026/NĐ-CP, Thông tư 04/2024/TT-BXD và Nghị định 339/2026/NĐ-CP. Lưu ý: Quốc hội đang xem xét dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); các điều kiện trên có thể thay đổi khi luật mới được thông qua.

Trả lời nhanh: doanh nghiệp môi giới bất động sản phải có chứng chỉ cho bao nhiêu người?
Luật không đặt tỷ lệ phần trăm nhân viên. Luật đặt hai tầng: tầng doanh nghiệp có mức sàn 01 người, tầng cá nhân áp dụng cho từng người làm môi giới.
| Loại đơn vị | Mức tối thiểu luật ghi | Ai khác bắt buộc có giấy tờ | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản | Tối thiểu 01 cá nhân có chứng chỉ môi giới bất động sản | Mỗi cá nhân hành nghề môi giới trong doanh nghiệp đều phải có chứng chỉ | Điểm c khoản 1, điểm a khoản 2 Điều 61 Luật 29/2023/QH15 |
| Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản | Luật không ghi con số riêng; hồ sơ giấy phép phải có danh sách môi giới đã có chứng chỉ | Người quản lý, điều hành sàn có giấy chứng nhận hoàn thành khóa quản lý, điều hành sàn; cá nhân môi giới ký hợp đồng với sàn phải đủ điều kiện | Khoản 4 Điều 53, khoản 1 Điều 55, khoản 3 Điều 56 Luật 29/2023/QH15; điểm d, đ khoản 2 Điều 14 Nghị định 96/2024/NĐ-CP |
| Cá nhân hành nghề môi giới | Có chứng chỉ; hành nghề trong một doanh nghiệp sàn hoặc một doanh nghiệp môi giới | — | Khoản 2 Điều 61 Luật 29/2023/QH15 |
Cách đọc ngắn gọn: số người cần có chứng chỉ = số người trực tiếp thực hiện nội dung môi giới cho khách hàng. Nói cách khác, doanh nghiệp môi giới bất động sản phải có chứng chỉ cho từng người hành nghề; con số 01 không cho phép người khác hành nghề khi chưa có chứng chỉ.
Hai tầng điều kiện: doanh nghiệp và từng người hành nghề
Điều 61 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hai khoản cho hai đối tượng: công ty và nhân viên.
1. Tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản phải thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản theo quy định tại khoản 5 Điều 9 của Luật này và phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
a) Phải có quy chế hoạt động dịch vụ môi giới bất động sản;
b) Phải có cơ sở vật chất, kỹ thuật đáp ứng yêu cầu hoạt động theo quy định của Chính phủ;
c) Có tối thiểu 01 cá nhân có chứng chỉ môi giới bất động sản;
Trích khoản 1 Điều 61 Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15 (điểm a–c; điểm d về gửi thông tin doanh nghiệp được nêu ở dưới).
2. Cá nhân hành nghề môi giới bất động sản phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
a) Có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản;
b) Phải hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hoặc một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản.
Trích khoản 2 Điều 61 Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15.
Điều kiện tầng doanh nghiệp (khoản 1 Điều 61)
- Thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản theo khoản 5 Điều 9 Luật 29/2023/QH15.
- Quy chế hoạt động dịch vụ môi giới (điểm a). Điểm b khoản 2 Điều 65 buộc từng cá nhân môi giới thực hiện quy chế nơi mình làm việc, nên quy chế cũng là công cụ quản lý đội ngũ.
- Cơ sở vật chất, kỹ thuật (điểm b). Điều 18 Nghị định 96/2024/NĐ-CP đã được thay bởi Điều 7 Nghị định 54/2026/NĐ-CP: doanh nghiệp “phải đáp ứng điều kiện về trụ sở, địa điểm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp”. Yêu cầu cũ “địa chỉ giao dịch ổn định trên 12 tháng” không còn.
- Tối thiểu 01 cá nhân có chứng chỉ (điểm c). Chế tài dùng cụm “01 cá nhân trong doanh nghiệp” (điểm c khoản 2 Điều 73 Nghị định 339/2026/NĐ-CP), nên người này phải làm việc thật trong doanh nghiệp.
- Gửi thông tin doanh nghiệp đến cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh trước khi hoạt động (điểm d).
Điều 61 không nêu điều kiện về vốn. Yêu cầu vốn chủ sở hữu tại điểm c khoản 2 Điều 9 đặt cho doanh nghiệp kinh doanh bất động sản thông qua dự án bất động sản.
Điều kiện tầng cá nhân (khoản 2 Điều 61)
Mỗi người hành nghề phải có chứng chỉ còn thời hạn và chỉ gắn với một doanh nghiệp. Điểm b khoản 2 Điều 61 là điểm doanh nghiệp hay bỏ sót khi dùng cộng tác viên: người có chứng chỉ nhưng nhận hàng cho hai, ba sàn vẫn không đáp ứng điều kiện hành nghề. Quy tắc ứng xử của cá nhân được trình bày ở bài quy tắc hành nghề môi giới bất động sản theo pháp luật mới.

Ai trong doanh nghiệp phải có chứng chỉ? Phân loại theo việc làm thực tế
Luật không liệt kê chức danh phải có chứng chỉ mà gắn nghĩa vụ với hoạt động “hành nghề môi giới”. Điều 62 Luật 29/2023/QH15 xác định nội dung môi giới gồm ba việc:
- Tìm kiếm đối tác đáp ứng các điều kiện của khách hàng để tham gia đàm phán, ký kết hợp đồng.
- Đại diện theo ủy quyền để thực hiện các công việc liên quan đến thủ tục mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, cho thuê mua bất động sản.
- Cung cấp thông tin, hỗ trợ cho các bên trong việc đàm phán, ký kết hợp đồng.
Doanh nghiệp nên phân loại nhân sự theo việc người đó thực sự làm với khách hàng, không theo tên chức danh. Bảng dưới đây là cách phân loại tham khảo do Viện biên soạn.
| Vị trí thường gặp | Việc làm chính | Có thực hiện nội dung Điều 62? | Đề xuất |
|---|---|---|---|
| Chuyên viên môi giới, chuyên viên kinh doanh | Tìm khách, dẫn xem, tư vấn sản phẩm, hỗ trợ đàm phán, đặt cọc | Có | Bắt buộc có chứng chỉ trước khi giao việc độc lập |
| Trưởng nhóm, trưởng phòng kinh doanh | Quản lý nhóm, trực tiếp chốt giao dịch lớn, đàm phán thay nhân viên | Thường có | Có chứng chỉ; nên là người dự phòng cho điều kiện “01 cá nhân” |
| Cộng tác viên giới thiệu khách | Tìm khách, chuyển thông tin, có khi tư vấn trực tiếp | Có, nếu tư vấn, dẫn khách, hỗ trợ đàm phán | Có chứng chỉ và chỉ hành nghề cho một doanh nghiệp; nếu chưa có thì chỉ giao việc không thuộc Điều 62 |
| Giám đốc sàn, người quản lý, điều hành sàn | Điều hành hoạt động sàn, chịu trách nhiệm hồ sơ, quy trình | Tùy việc | Bắt buộc giấy chứng nhận hoàn thành khóa quản lý, điều hành sàn (khoản 1 Điều 55); nếu trực tiếp môi giới thì cần thêm chứng chỉ |
| Pháp chế, hồ sơ, marketing, kế toán | Kiểm tra pháp lý, soạn và lưu hồ sơ, truyền thông, thu chi | Thường không, trừ khi được giao đại diện theo ủy quyền làm thủ tục cho khách | Không bắt buộc nếu không hành nghề; quy chế nên ghi rõ không được tư vấn, đàm phán |
Cách hiểu của Viện: văn bản không định nghĩa ranh giới giữa chăm sóc khách hàng thông thường và việc “cung cấp thông tin, hỗ trợ cho các bên trong việc đàm phán” (khoản 3 Điều 62). Cách hiểu thận trọng là: người trực tiếp tư vấn về sản phẩm, giá, điều kiện giao dịch cho khách được coi là đang hành nghề môi giới. Còn phân vân với một vị trí cụ thể thì nên hỏi Sở Xây dựng nơi đặt trụ sở.
Sàn giao dịch bất động sản: thêm người quản lý, điều hành và danh sách môi giới
Điều kiện “tối thiểu 01 cá nhân” ở khoản 1 Điều 61 viết cho doanh nghiệp môi giới. Với sàn, khoản 3 Điều 56 Luật 29/2023/QH15 quy định: “Hoạt động môi giới bất động sản trong sàn giao dịch bất động sản phải đáp ứng điều kiện và tuân thủ các quy định tại Mục 2 Chương này”. Mục 2 gồm cả Điều 61. Ngoài ra, sàn có ba yêu cầu riêng về nhân sự:
- Người quản lý, điều hành sàn phải có quyền quản lý doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp và phải “Hoàn thành khóa đào tạo về quản lý, điều hành sàn giao dịch bất động sản và được cơ sở đào tạo cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa học quản lý, điều hành sàn giao dịch bất động sản” (điểm b khoản 1 Điều 55). Đây là giấy chứng nhận, không phải chứng chỉ môi giới.
- Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép hoạt động sàn gồm bản sao giấy chứng nhận của người quản lý, điều hành (điểm d khoản 2 Điều 14 Nghị định 96/2024/NĐ-CP) và danh sách các môi giới bất động sản đã có chứng chỉ hành nghề môi giới (điểm đ).
- Hợp đồng với cá nhân môi giới: “Khi ký hợp đồng với cá nhân môi giới bất động sản thì cá nhân môi giới bất động sản phải có đủ điều kiện hoạt động theo Luật này” (khoản 4 Điều 53).
Với sàn, đáp án vẫn là: mọi người làm môi giới trong sàn đều cần chứng chỉ, và danh sách nộp kèm hồ sơ giấy phép là lúc đầu tiên phải chứng minh bằng giấy tờ. Nghiệp vụ điều hành sàn được trình bày ở bài điều hành sàn giao dịch bất động sản và các nghiệp vụ cần chuẩn hóa.
Nếu sàn đang chuẩn bị hồ sơ giấy phép mà danh sách môi giới có chứng chỉ chưa đủ, hoặc người dự kiến làm giám đốc sàn chưa học khóa quản lý, điều hành sàn, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ, Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa), để được tư vấn lộ trình bồi dưỡng cho từng nhóm nhân sự.

Cách tính số người cần có chứng chỉ: khung kế hoạch nhân sự
Luật cho mức tối thiểu; kế hoạch nhân sự phải tính cả khi đội ngũ thay đổi. Khung dưới đây do Viện đề xuất, không phải công thức pháp định.
- Đếm số người hành nghề (A): mọi người ở vị trí có thực hiện nội dung Điều 62, gồm cả cộng tác viên được giao tư vấn, dẫn khách.
- Đếm số người dự kiến tuyển hoặc chuyển sang làm môi giới trong 12 tháng tới (B): theo kế hoạch kinh doanh, kế hoạch nhận phân phối dự án.
- Đếm số chứng chỉ hết hạn trong 12 tháng tới (C): chứng chỉ có giá trị 05 năm kể từ ngày cấp (khoản 4 Điều 31 Nghị định 96/2024/NĐ-CP). Người có chứng chỉ hết hạn không được tiếp tục hành nghề (khoản 1 Điều 32).
- Nhu cầu chứng chỉ cần chuẩn bị = (A − số người đã có chứng chỉ còn hạn) + B + C.
- Dự phòng cho điều kiện “01 cá nhân”: doanh nghiệp nhỏ nên có ít nhất 02 người có chứng chỉ ở vị trí ổn định (giám đốc, trưởng nhóm). Khi một người nghỉ việc, doanh nghiệp vẫn đáp ứng điểm c khoản 1 Điều 61.
Ví dụ tính (số liệu giả định): một doanh nghiệp môi giới có 25 nhân sự, gồm 1 giám đốc, 2 trưởng nhóm, 14 chuyên viên môi giới, 5 cộng tác viên dẫn khách và 3 nhân sự hành chính, kế toán, marketing.
| Bước | Cách tính | Kết quả |
|---|---|---|
| A — người hành nghề | 2 trưởng nhóm + 14 chuyên viên + 5 cộng tác viên (giám đốc không trực tiếp môi giới) | 21 người |
| Đã có chứng chỉ còn hạn | Giám đốc 1 + trưởng nhóm 2 + chuyên viên 9 | 12 người, trong đó 11 người thuộc nhóm A |
| Thiếu trong nhóm A | 21 − 11 | 10 người (5 chuyên viên, 5 cộng tác viên) |
| B — tuyển mới 12 tháng | Kế hoạch mở thêm một nhóm | 4 người |
| C — chứng chỉ hết hạn 12 tháng | Rà ngày cấp trên chứng chỉ | 2 người |
| Nhu cầu chuẩn bị | 10 + 4 + 2 | 16 lượt (14 người cần thi mới, 2 người thi lại phần kiến thức cơ sở) |
Doanh nghiệp này đã “đủ 01 người” từ lâu, nhưng vẫn có 10 người đang làm việc thuộc diện phải có chứng chỉ mà chưa có. Trong thời gian chờ thi, 10 người này cần được chuyển sang việc không thuộc Điều 62.
Thời gian để một nhân viên mới có chứng chỉ môi giới
Kế hoạch nhân sự hay sai ở chỗ coi chứng chỉ là thứ “đăng ký là có”. Nhân viên mới phải qua bốn bước nối tiếp, phụ thuộc lịch của cơ sở đào tạo và của Sở Xây dựng.
| Bước | Nội dung | Căn cứ | Lưu ý cho kế hoạch |
|---|---|---|---|
| 1. Học khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức hành nghề môi giới | Chương trình khung: kiến thức cơ sở 32 tiết (12 chuyên đề), chuyên môn 24 tiết, thực hành 16 tiết, kiểm tra cuối khóa 02 tiết (120 phút) | Điều 3, 4, 5 Thông tư 04/2024/TT-BXD | Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học là điều kiện dự thi, chưa phải chứng chỉ |
| 2. Chuẩn bị hồ sơ dự thi | Đơn theo Phụ lục XXI, bản sao chứng thực giấy chứng nhận hoàn thành khóa học, bằng tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên, ảnh | Điều 25, Điều 26 Nghị định 96/2024/NĐ-CP (khoản 6 Điều 26 đã bị bãi bỏ bởi Nghị định 54/2026/NĐ-CP) | Nộp trực tiếp, trực tuyến hoặc qua bưu chính; giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia có thể thay bằng số định danh (Điều 2a) |
| 3. Dự kỳ thi sát hạch | Hai phần: kiến thức cơ sở và kiến thức chuyên môn, mỗi phần 120 phút; đạt khi mỗi phần từ 70/100 điểm | Điều 22, 23, 28 Nghị định 96/2024/NĐ-CP; khoản 2 Điều 26 Nghị định 144/2025/NĐ-CP (Sở Xây dựng tổ chức) | Mỗi tỉnh tổ chức ít nhất 01 kỳ/năm, mỗi kỳ tối thiểu 10 thí sinh; thông báo trước ngày thi ít nhất 30 ngày (khoản 3, 4 Điều 19) |
| 4. Nhận chứng chỉ | Sở Xây dựng cấp chứng chỉ môi giới cho người đạt | Điều 31 Nghị định 96/2024/NĐ-CP; thủ tục 1.012906 tại Quyết định 843/QĐ-BXD | In và ký phát hành trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ (điểm b khoản 2 Điều 31) |
Điểm then chốt là bước 3: doanh nghiệp không chủ động được ngày thi. Văn bản chỉ bảo đảm mỗi tỉnh có ít nhất một kỳ mỗi năm; lịch cụ thể theo thông báo của Sở Xây dựng. Người dự thi được đăng ký thi trên phạm vi toàn quốc (khoản 1 Điều 27). Kế hoạch tuyển dụng cho một đợt mở bán nên tính lùi từ lịch thi đã công bố, không tính từ ngày mở bán.
Hồ sơ, cấu trúc đề và cách ôn thi được trình bày ở bài chứng chỉ môi giới bất động sản.
Duy trì đội ngũ: thời hạn, chứng chỉ cũ, cho mượn và thu hồi
Có đủ người có chứng chỉ lúc thành lập chưa đủ; doanh nghiệp phải giữ trạng thái đó suốt thời gian hoạt động. Bốn quy định dưới đây cần đưa vào quy trình quản lý nhân sự.
Thời hạn 05 năm và chứng chỉ hết hạn
Chứng chỉ “có giá trị sử dụng trên phạm vi cả nước trong thời hạn 05 năm kể từ ngày được cấp” (khoản 4 Điều 31 Nghị định 96/2024/NĐ-CP). Hết hạn thì không được tiếp tục hành nghề (khoản 1 Điều 32). Muốn cấp lại, người đó thi lại phần kiến thức cơ sở; thi tại địa phương đã cấp thì giữ số chứng chỉ cũ (khoản 2 Điều 32), hồ sơ kèm chứng chỉ cũ (khoản 3). Kế hoạch nên đặt mốc rà soát trước ngày hết hạn ít nhất một kỳ thi của địa phương.
Chứng chỉ cấp trước 01/8/2024
Chứng chỉ cấp trước ngày Luật 29/2023/QH15 có hiệu lực “thì tiếp tục sử dụng theo thời hạn trên Chứng chỉ” (khoản 12 Điều 83). Doanh nghiệp nên đọc đúng thời hạn ghi trên từng chứng chỉ, không mặc định chứng chỉ cũ đều còn giá trị.
Không cho mượn, cho thuê chứng chỉ
Người có chứng chỉ không được cho thuê, cho mượn hoặc cho người khác dùng tên và chứng chỉ của mình (điểm b khoản 7 Điều 31 Nghị định 96/2024/NĐ-CP). Chứng chỉ bị thu hồi khi người được cấp “cho người khác mượn, thuê chứng chỉ để hành nghề” (điểm d khoản 1 Điều 33), kèm thông báo và xóa tên trên trang thông tin điện tử (khoản 3). “Đứng tên” một người không làm việc thật trong công ty là rủi ro kép: doanh nghiệp không đáp ứng thực chất điều kiện, người đứng tên có thể mất chứng chỉ.
Bồi dưỡng hằng năm là nghĩa vụ của doanh nghiệp
Nhiều doanh nghiệp chưa đưa quy định này vào kế hoạch:
- Doanh nghiệp môi giới: “Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao kiến thức hành nghề môi giới bất động sản cho nhân viên môi giới bất động sản làm việc trong doanh nghiệp hằng năm” (điểm b khoản 1 Điều 65 Luật 29/2023/QH15).
- Sàn giao dịch có nghĩa vụ tương tự với nhân viên môi giới tại sàn (khoản 8 Điều 58); cá nhân môi giới phải tham gia bồi dưỡng hằng năm (điểm c khoản 2 Điều 65).
Luật không quy định số giờ hay hình thức bồi dưỡng hằng năm. Doanh nghiệp nên lưu kế hoạch năm, danh sách tham dự, tài liệu, kết quả kiểm tra để chứng minh khi cơ quan quản lý kiểm tra (điểm đ khoản 1 Điều 65).

Kế hoạch đào tạo đội ngũ theo nhóm vị trí
Từ các quy định trên, nhu cầu đào tạo của doanh nghiệp môi giới hoặc sàn chia thành ba luồng (khung tham khảo do Viện biên soạn).
| Luồng | Đối tượng | Mục tiêu | Giấy tờ đầu ra | Thời điểm |
|---|---|---|---|---|
| 1. Lộ trình chứng chỉ | Nhân viên mới, cộng tác viên, người sắp hết hạn chứng chỉ | Học khóa theo Chương trình khung, ôn và dự thi tại Sở Xây dựng | Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học (để dự thi), sau đó là chứng chỉ môi giới do Sở Xây dựng cấp | Tính lùi từ lịch thi của địa phương |
| 2. Quản lý, điều hành sàn | Giám đốc sàn, người được dự kiến thay thế | Đáp ứng điểm b khoản 1 Điều 55; nắm quy trình, hồ sơ, trách nhiệm của sàn | Giấy chứng nhận hoàn thành khóa quản lý, điều hành sàn | Trước khi nộp hồ sơ giấy phép hoặc trước khi thay người |
| 3. Bồi dưỡng hằng năm | Toàn bộ môi giới đang hành nghề, trưởng nhóm | Thực hiện điểm b khoản 1 Điều 65, khoản 8 Điều 58; cập nhật quy định mới, chuẩn hóa quy trình nội bộ | Hồ sơ nội bộ (kế hoạch, danh sách, tài liệu); chứng nhận hoàn thành khóa học nếu học tại đơn vị đào tạo | Mỗi năm ít nhất một đợt; ưu tiên trước mùa mở bán hoặc khi có văn bản mới |
Luồng 3 nên bám rủi ro thật: kiểm tra pháp lý sản phẩm trước khi nhận môi giới, cung cấp thông tin trung thực, đặt cọc và nhận tiền, phòng chống rửa tiền, quy chế nội bộ, thay đổi pháp luật trong năm. Giai đoạn 2026–2027 có hai mốc: Nghị định 144/2025/NĐ-CP (giao Sở Xây dựng tổ chức thi) hết hiệu lực từ 01/3/2027 (khoản 2 Điều 45), và dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đang được Quốc hội xem xét.
Tuyển dụng, quản lý hiệu suất, giữ chân đội ngũ được trình bày ở bài quản lý nhân sự môi giới trong sàn giao dịch bất động sản. Khi nào nên mở lớp riêng thay vì cử từng người đi học được phân tích ở bài khi nào sàn giao dịch nên tổ chức đào tạo bất động sản tại đơn vị.
Thiếu người có chứng chỉ thì doanh nghiệp và cá nhân chịu gì?
Nghị định 339/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/8/2026) xử phạt cả hai tầng; các hành vi gắn với nhân sự gồm:
- Doanh nghiệp môi giới không có tối thiểu 01 cá nhân trong doanh nghiệp có chứng chỉ: phạt 60–80 triệu đồng (điểm c khoản 2 Điều 73) và có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ môi giới 03–06 tháng (khoản 4 Điều 73).
- Cá nhân hành nghề không có chứng chỉ, hoặc không hành nghề trong một doanh nghiệp: phạt 40–60 triệu đồng (điểm a, b khoản 1 Điều 73). Theo điểm b khoản 4 Điều 5, đây là mức áp dụng cho cá nhân.
- Sàn giao dịch ký hợp đồng với cá nhân môi giới không đủ điều kiện hoạt động: phạt 200–400 triệu đồng (điểm b khoản 4 Điều 72), có thể bị đình chỉ 03–06 tháng (khoản 6) và buộc chấm dứt hợp đồng với cá nhân đó (điểm h khoản 7).
- Sàn dùng người quản lý, điều hành không đáp ứng điều kiện: phạt 80–100 triệu đồng (điểm a khoản 2 Điều 72), có thể bị đình chỉ và buộc thay người (khoản 6, điểm e khoản 7).
Mức phạt khi sàn ký với môi giới không đủ điều kiện cao hơn nhiều so với mức phạt thiếu “01 cá nhân”: trọng tâm quản lý nằm ở từng người hành nghề. Bảng đầy đủ các hành vi, mức phạt và thẩm quyền xử phạt có tại bài xử phạt môi giới bất động sản, sàn giao dịch theo Nghị định 339/2026.
Ví dụ thực tế khi lập kế hoạch nhân sự có chứng chỉ
Các ví dụ dưới đây dùng tên và số liệu giả định để minh họa cách áp dụng quy định.
Ví dụ 1: công ty môi giới mới thành lập, chỉ giám đốc có chứng chỉ
Công ty A có 3 người; chỉ giám đốc có chứng chỉ. Hai nhân viên chưa có chứng chỉ được giao tìm khách, dẫn xem nhà và thương lượng giá.
Cách xử lý: công ty đáp ứng điểm c khoản 1 Điều 61, nhưng hai nhân viên đang thực hiện nội dung Điều 62 mà không đáp ứng điểm a khoản 2 Điều 61. Câu trả lời cho “doanh nghiệp môi giới bất động sản phải có chứng chỉ cho ai” ở đây là cả ba người. Trong thời gian chờ, hai nhân viên chỉ làm hỗ trợ (thu thập dữ liệu, chuẩn bị hồ sơ); tư vấn và đàm phán do giám đốc làm. Công ty cho hai người học khóa theo Chương trình khung và đăng ký kỳ thi gần nhất của Sở Xây dựng.
Ví dụ 2: sàn chuẩn bị hồ sơ giấy phép, một người trong danh sách chưa thi
Sàn B lập danh sách 12 môi giới nộp kèm hồ sơ giấy phép; 1 người mới có giấy chứng nhận hoàn thành khóa học, chưa dự thi.
Cách xử lý: điểm đ khoản 2 Điều 14 Nghị định 96/2024/NĐ-CP yêu cầu danh sách môi giới đã có chứng chỉ. Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học chỉ là điều kiện dự thi (khoản 3 Điều 25). Sàn chỉ đưa 11 người đã có chứng chỉ vào danh sách, người còn lại bổ sung sau khi có chứng chỉ. Sàn cũng kiểm tra giấy chứng nhận khóa quản lý, điều hành sàn của giám đốc sàn (điểm d).
Ví dụ 3: cộng tác viên nhận hàng cho hai sàn
Anh C có chứng chỉ còn hạn, cộng tác với sàn D và đồng thời giới thiệu khách cho sàn E để hưởng hoa hồng.
Cách xử lý: anh C không đáp ứng điểm b khoản 2 Điều 61 vì không hành nghề trong một doanh nghiệp (điểm b khoản 1 Điều 73 Nghị định 339/2026/NĐ-CP). Sàn ký hợp đồng với cá nhân không đủ điều kiện có thể rơi vào điểm b khoản 4 Điều 72. Hợp đồng cộng tác nên có điều khoản cá nhân chỉ hành nghề cho một doanh nghiệp, kèm bản xác nhận của cộng tác viên.
Ví dụ 4: chứng chỉ cũ sắp hết hạn, cũng là người có chứng chỉ duy nhất
Bà G là giám đốc, cũng là người duy nhất có chứng chỉ của công ty môi giới 6 người. Chứng chỉ của bà cấp trước 01/8/2024, ghi thời hạn đến tháng 3/2027.
Cách xử lý: chứng chỉ dùng đến hết thời hạn ghi trên chứng chỉ (khoản 12 Điều 83 Luật 29/2023/QH15); sau đó bà G không được hành nghề (khoản 1 Điều 32 Nghị định 96/2024/NĐ-CP) và công ty mất điều kiện điểm c khoản 1 Điều 61. Bà nên đăng ký thi lại phần kiến thức cơ sở tại địa phương đã cấp trước tháng 3/2027 (điểm a khoản 2 Điều 32), hồ sơ kèm bản sao có chứng thực chứng chỉ chưa hết hạn (điểm b khoản 3). Song song, công ty cho một trưởng nhóm học và thi để có người dự phòng.
Ví dụ 5: đề nghị “đứng tên” chứng chỉ của người ngoài công ty
Công ty H đang thiếu người có chứng chỉ. Một người quen có chứng chỉ đề nghị cho công ty ghi tên mình vào hồ sơ, nhận tiền hằng tháng nhưng không làm việc.
Cách xử lý: người có chứng chỉ không được cho người khác dùng tên và chứng chỉ của mình (điểm b khoản 7 Điều 31 Nghị định 96/2024/NĐ-CP); cho mượn, cho thuê chứng chỉ là căn cứ thu hồi (điểm d khoản 1 Điều 33). Công ty cũng không đáp ứng thực chất điều kiện “01 cá nhân trong doanh nghiệp”. Phương án đúng là tuyển người có chứng chỉ làm việc thật, hoặc cho nhân viên hiện có học và thi theo bảng bốn bước.
Ví dụ 6: chủ đầu tư rà soát đơn vị phân phối trước khi ký hợp đồng
Chủ đầu tư K chuẩn bị ký hợp đồng phân phối với ba sàn. Pháp chế muốn biết cần kiểm tra gì về nhân sự.
Cách xử lý: chủ đầu tư đề nghị mỗi sàn cung cấp giấy phép hoạt động, giấy chứng nhận khóa quản lý, điều hành sàn của người quản lý, điều hành (khoản 1 Điều 55) và danh sách môi giới tham gia dự án kèm số, ngày cấp chứng chỉ. Hợp đồng phân phối nên ghi sàn chỉ bố trí môi giới đủ điều kiện theo khoản 2 Điều 61 và khoản 4 Điều 53, và thông báo khi thay đổi nhân sự. Đây là biện pháp quản trị hợp đồng do các bên thỏa thuận, không phải thủ tục bắt buộc.
Nếu doanh nghiệp đang có một nửa đội kinh doanh chưa có chứng chỉ khi sắp nhận phân phối dự án, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ, Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa), để được tư vấn kế hoạch bồi dưỡng và tổ chức lớp tại đơn vị.

Checklist hồ sơ nhân sự môi giới của doanh nghiệp
Khung tham khảo do Viện biên soạn; doanh nghiệp điều chỉnh theo quy chế của mình.
- Danh sách toàn bộ nhân sự, đánh dấu ai thực hiện nội dung Điều 62 Luật 29/2023/QH15.
- Với mỗi người hành nghề: bản sao chứng chỉ, số chứng chỉ, nơi cấp, ngày cấp, ngày hết hạn.
- Bảng theo dõi chứng chỉ hết hạn trong 12 tháng tới và kỳ thi dự kiến đăng ký.
- Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng cộng tác thể hiện cá nhân hành nghề trong một doanh nghiệp; bản xác nhận không hành nghề cho doanh nghiệp khác.
- Tên ít nhất 02 người có chứng chỉ ở vị trí ổn định (dự phòng cho điểm c khoản 1 Điều 61).
- Với sàn: giấy chứng nhận hoàn thành khóa quản lý, điều hành sàn của người quản lý, điều hành; danh sách môi giới đã nộp kèm hồ sơ giấy phép và các lần cập nhật.
- Quy chế hoạt động dịch vụ môi giới có điều khoản phân quyền: ai được tư vấn, đàm phán; ai chỉ làm hỗ trợ.
- Kế hoạch bồi dưỡng hằng năm, danh sách tham dự, tài liệu và kết quả kiểm tra (điểm b khoản 1 Điều 65, khoản 8 Điều 58).
- Lộ trình chứng chỉ cho nhân viên mới: ngày học, ngày có giấy chứng nhận hoàn thành khóa học, kỳ thi đăng ký, kết quả.
Sai lầm thường gặp khi tính số người có chứng chỉ
- Coi “tối thiểu 01 người” là đủ cho cả công ty. Doanh nghiệp môi giới bất động sản phải có chứng chỉ cho mọi người hành nghề (khoản 2 Điều 61), không chỉ một người.
- Nhầm giấy chứng nhận hoàn thành khóa học với chứng chỉ. Giấy chứng nhận chỉ là điều kiện dự thi. Chứng chỉ do Sở Xây dựng cấp sau khi thi đạt.
- Cho rằng giám đốc sàn chỉ cần chứng chỉ môi giới. Người quản lý, điều hành sàn cần giấy chứng nhận hoàn thành khóa quản lý, điều hành sàn (điểm b khoản 1 Điều 55).
- Không theo dõi ngày hết hạn của chứng chỉ 05 năm.
- Lập kế hoạch tuyển dụng không tính lịch thi của Sở Xây dựng.
- Bỏ qua bồi dưỡng hằng năm, một nghĩa vụ luật định của doanh nghiệp môi giới và sàn.
Đào tạo đội ngũ môi giới và quản lý sàn cùng Viện
Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ tổ chức khóa bồi dưỡng kiến thức cho doanh nghiệp môi giới và sàn. Khóa học môi giới bất động sản gồm 6 module, từ tổng quan nghề, pháp lý nền tảng đến quy trình tư vấn và kỹ năng giao dịch. Khóa học quản lý sàn giao dịch bất động sản gồm 8 module, có tổ chức bộ máy, quản lý nhân sự môi giới, hồ sơ pháp lý sản phẩm và quản trị rủi ro. Nội dung chi tiết điều chỉnh theo từng lớp. Mỗi khóa có học phí 1.500.000 đồng (đã gồm VAT), học online; lịch mới nhất xem tại lịch khai giảng và khối thông tin khóa học dưới đây.
Doanh nghiệp cần bồi dưỡng hằng năm hoặc chuẩn hóa cả đội ngũ cùng lúc có thể đặt lớp đào tạo bất động sản tại đơn vị: online, tại doanh nghiệp hoặc kết hợp, thời lượng 1–5 ngày hoặc theo nhu cầu, báo giá theo số học viên, thời lượng, địa điểm và nội dung.
Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia. Chứng nhận hoàn thành khóa học không phải chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản do Sở Xây dựng cấp sau kỳ thi sát hạch, cũng không phải thẻ thẩm định viên về giá. Viện không tổ chức thi sát hạch, không cấp chứng chỉ môi giới.
Nếu doanh nghiệp đã lập xong bảng nhu cầu chứng chỉ theo khung ở trên và cần một chương trình bồi dưỡng chung cho môi giới, trưởng nhóm và người điều hành sàn, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ, Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa), để được tư vấn nội dung và hình thức lớp phù hợp.
VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
- Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
- Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
- Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
- Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn
Để lại thông tin, Viện sẽ liên hệ tư vấn phương án đào tạo đội ngũ môi giới và quản lý sàn tại đơn vị:
Văn bản sử dụng trong bài
- Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15 (hiệu lực 01/8/2024 theo Điều 3 Luật số 43/2024/QH15): Điều 9, 53, 55, 56, 58, 61, 62, 65, 83.
- Nghị định 96/2024/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 54/2026/NĐ-CP, hiệu lực 09/02/2026): Điều 2a, 14, 18, 19, 22, 23, 25–28, 31–33.
- Nghị định 144/2025/NĐ-CP: Điều 26, 45 · Thông tư 04/2024/TT-BXD: Điều 3–5 · Quyết định 843/QĐ-BXD: thủ tục 1.012906.
- Nghị định 339/2026/NĐ-CP: Điều 5, 72, 73.
Nội dung được biên soạn bởi Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ trên cơ sở đối chiếu các văn bản nêu trên và dữ liệu tuyển sinh của Viện tại thời điểm 26/10/2026. Khung kế hoạch nhân sự, bảng phân loại vị trí, checklist và các ví dụ là tài liệu tham khảo do Viện biên soạn; tên và số liệu trong ví dụ là giả định. Với trường hợp cụ thể, doanh nghiệp căn cứ hồ sơ của mình, hướng dẫn của Sở Xây dựng và quy định hiện hành. Nghiêm cấm sao chép nội dung khi chưa được phép.

