Từ ngày 01/7/2026, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng thực hiện theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP (ban hành ngày 17/6/2026). Muốn được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, hoặc cơ quan được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền, cấp chứng chỉ, cá nhân phải qua đủ hai lớp điều kiện. Lớp thứ nhất là điều kiện chung tại Điều 33: năng lực hành vi dân sự, trình độ chuyên môn phù hợp, kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất và số năm tối thiểu theo hạng. Lớp thứ hai là điều kiện kinh nghiệm riêng của từng lĩnh vực tại các Điều 34 đến 37: đã giữ đúng vai trò trên đủ số dự án hoặc công trình ở đúng nhóm, đúng cấp.
Chứng chỉ chỉ còn được cấp cho bốn lĩnh vực: khảo sát xây dựng, lập quy hoạch đô thị và nông thôn, thiết kế xây dựng, giám sát thi công xây dựng. Hồ sơ cấp mới không còn phải sát hạch. Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề đánh giá hồ sơ, sau đó cơ quan có thẩm quyền quyết định cấp.
Bài này là trang tổng hợp điều kiện của cụm chứng chỉ hành nghề xây dựng trên website. Bài trình bày từng điều kiện theo đúng điều, khoản, cách hai lớp điều kiện cùng quyết định hạng chứng chỉ, phạm vi hoạt động của từng hạng, kèm sáu ví dụ tự rà soát. Bức tranh chung của Nghị định có ở bài Nghị định 212/2026/NĐ-CP có gì mới.

Tóm tắt điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng
| Nội dung | Quy định hiện hành | Căn cứ |
|---|---|---|
| Lĩnh vực được cấp chứng chỉ | Khảo sát xây dựng; lập quy hoạch đô thị và nông thôn; thiết kế xây dựng; giám sát thi công xây dựng | Khoản 1 Điều 28 Nghị định 212/2026/NĐ-CP |
| Điều kiện chung | Năng lực hành vi dân sự (người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài có thêm giấy tờ cư trú hoặc giấy phép lao động); chuyên môn phù hợp theo Phụ lục I; kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất; số năm tối thiểu theo hạng | Điều 33 |
| Số năm kinh nghiệm tối thiểu | Hạng I: đại học, từ 07 năm. Hạng II: đại học, từ 04 năm. Hạng III: từ 02 năm (đại học) hoặc từ 03 năm (cao đẳng) | Khoản 4 Điều 33 |
| Điều kiện kinh nghiệm theo lĩnh vực | Đã làm chủ nhiệm, chủ trì, giám sát trưởng hoặc đã tham gia, tùy hạng, trên số dự án, công trình nhất định | Điều 34 (khảo sát), Điều 35 (quy hoạch), Điều 36 (thiết kế), Điều 37 (giám sát) |
| Cách đánh giá | Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề đánh giá hồ sơ cấp mới, cấp chuyển đổi; không có sát hạch | Khoản 3, 4 Điều 30; Điều 40 |
| Cơ quan cấp | Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thực hiện, được phân cấp hoặc ủy quyền theo pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương | Khoản 1 Điều 31 |
| Hiệu lực chứng chỉ cấp mới | 10 năm (người nước ngoài: theo giấy phép lao động hoặc thẻ tạm trú, không quá 10 năm) | Khoản 5 Điều 27 |
Căn cứ pháp lý của điều kiện cấp chứng chỉ
Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2026) đặt khung. Khoản 1 Điều 88 liệt kê các chức danh phải có chứng chỉ hành nghề và chia chứng chỉ thành hạng I, hạng II, hạng III. Điều 89 nêu hai điều kiện gốc: có trình độ chuyên môn phù hợp với nội dung đề nghị cấp, có thời gian và kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp với nội dung đề nghị cấp. Khoản 7 Điều 88 giao Chính phủ quy định chi tiết.
Nghị định 212/2026/NĐ-CP là văn bản quy định chi tiết đó. Toàn bộ điều kiện của cá nhân nằm ở Mục 1 Chương IV, từ Điều 27 đến Điều 40, cùng Phụ lục I (chuyên môn đào tạo phù hợp) và Phụ lục II (lĩnh vực, phạm vi hoạt động). Thủ tục cấp mới đã được Bộ Xây dựng công bố tại Quyết định 1077/QĐ-BXD ngày 29/6/2026, mã 1.013237. Phần điều kiện thực hiện thủ tục trong quyết định này nhắc lại đúng Điều 33.
Nghị định 175/2024/NĐ-CP, văn bản có cơ chế sát hạch trước đây, đã hết hiệu lực từ 01/7/2026 theo khoản 2 Điều 75 Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Nghị định 175 chỉ còn được dùng cho hồ sơ nộp trước ngày đó, theo điều khoản chuyển tiếp trình bày ở phần sau.
Điều kiện này áp dụng cho ai và cho lĩnh vực nào?
Chứng chỉ hành nghề được cấp cho công dân Việt Nam, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài hoạt động xây dựng hợp pháp tại Việt Nam, để đảm nhận các chức danh hoặc hành nghề độc lập theo khoản 1 Điều 88 và Điều 90 Luật Xây dựng năm 2025 (khoản 1 Điều 27). Khoản 1 Điều 28 chỉ liệt kê bốn lĩnh vực:
| Lĩnh vực | Nội dung hành nghề | Chức danh thường gắn với lĩnh vực |
|---|---|---|
| Khảo sát xây dựng | Khảo sát địa hình; khảo sát địa chất công trình | Chủ nhiệm khảo sát xây dựng |
| Lập quy hoạch đô thị và nông thôn | Lập quy hoạch đô thị và nông thôn | Chủ nhiệm lập quy hoạch; chủ trì lĩnh vực chuyên môn |
| Thiết kế xây dựng | Thiết kế kiến trúc công trình (theo pháp luật về kiến trúc); thiết kế xây dựng công trình; thiết kế cơ – điện công trình | Chủ nhiệm, chủ trì thiết kế; chủ nhiệm, chủ trì thẩm tra thiết kế |
| Giám sát thi công xây dựng | Giám sát công tác xây dựng công trình; giám sát công tác lắp đặt thiết bị công trình | Giám sát trưởng; giám sát viên |
Hai nhóm thường bị hỏi nhầm là quản lý dự án và định giá xây dựng. Hai nhóm này không nằm trong khoản 1 Điều 28. Điều khoản chuyển tiếp còn nói rõ:
Đối với cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề Quản lý dự án, chứng chỉ hành nghề Định giá xây dựng thì cơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc cấp chứng chỉ này.
(đoạn 2 khoản 2 Điều 55). Giám đốc quản lý dự án và chỉ huy trưởng công trường đáp ứng điều kiện năng lực theo Điều 38 và không có chứng chỉ riêng, xem bài còn cấp chứng chỉ hành nghề quản lý dự án từ 01/07/2026 không. Người làm chi phí, định giá xem bài định giá xây dựng có được cấp chứng chỉ hành nghề không. Ranh giới giữa lĩnh vực cấp chứng chỉ, nội dung hành nghề và chức danh được phân tích kỹ ở bài chứng chỉ hành nghề xây dựng gồm những lĩnh vực nào.
Khoản 3 Điều 27 còn loại trừ một số hoạt động. Khi làm những việc sau, các chức danh tại khoản 1 Điều 88 Luật Xây dựng không yêu cầu chứng chỉ hành nghề:
- Thiết kế, thẩm tra thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng.
- Thiết kế, thẩm tra thiết kế, giám sát hệ thống thông tin liên lạc, viễn thông trong công trình.
- Thiết kế, thẩm tra thiết kế, giám sát công tác hoàn thiện như trát, ốp lát, sơn, lắp đặt cửa, và các công việc không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực của công trình.
- Hoạt động xây dựng đối với công viên cây xanh, công trình chiếu sáng công cộng, đường cáp truyền dẫn tín hiệu viễn thông, và dự án chỉ có các công trình này.
Ngoài các trường hợp trên, người chưa có chứng chỉ vẫn được tham gia hoạt động xây dựng phù hợp với chuyên ngành đào tạo, nhưng không được đảm nhận chức danh bắt buộc phải có chứng chỉ (khoản 4 Điều 27).

Lớp 1: điều kiện chung theo Điều 33
Điều 33 áp dụng cho mọi lĩnh vực, mọi hạng. Thiếu một điều kiện ở lớp này thì hồ sơ không được xét tiếp ở lớp kinh nghiệm theo lĩnh vực.
Năng lực hành vi dân sự và giấy tờ cư trú
Cá nhân phải có đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật. Người nước ngoài và người Việt Nam định cư ở nước ngoài còn phải có giấy tờ về cư trú hoặc giấy phép lao động tại Việt Nam (khoản 1 Điều 33). Đây cũng là điều kiện để giữ chứng chỉ: cá nhân không còn đáp ứng khoản 1 Điều 33 thuộc trường hợp bị thu hồi chứng chỉ theo điểm a khoản 2 Điều 29.
Trình độ chuyên môn phù hợp theo Phụ lục I
Trình độ chuyên môn được xác định trên cơ sở chuyên ngành đào tạo ghi tại văn bằng, đối chiếu với Phụ lục I. Khoản 2 Điều 33 có quy định cho trường hợp văn bằng ghi không rõ:
trường hợp văn bằng không ghi rõ chuyên ngành đào tạo thì việc xác định chuyên môn đào tạo phù hợp được căn cứ vào bảng điểm hoặc phụ lục văn bằng; chuyên môn đào tạo phù hợp được xác định khi có môn học hoặc đồ án môn học hoặc đồ án tốt nghiệp phù hợp với lĩnh vực, nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề
Nhiều bằng kỹ sư cấp từ 10 đến 15 năm trước chỉ ghi tên ngành rộng, nên bảng điểm thường là tài liệu quyết định. Khi nộp hồ sơ, bảng điểm hoặc phụ lục văn bằng phải nộp kèm văn bằng (điểm c khoản 1 Điều 39). Cách đối chiếu tên ngành với lĩnh vực có ở bài cách kê khai kinh nghiệm chứng chỉ hành nghề xây dựng và các bài điều kiện theo lĩnh vực dẫn ở dưới.
Kinh nghiệm trong vòng 10 năm gần nhất
Kinh nghiệm phải phù hợp với hạng và lĩnh vực đề nghị cấp, trong vòng 10 năm gần nhất tính đến thời điểm đề nghị. Kinh nghiệm cũ hơn không bị bỏ hẳn:
Trường hợp sử dụng kinh nghiệm nghề nghiệp phù hợp nhưng quá 10 năm thì được đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề thấp hơn 01 hạng tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại Điều 31 Nghị định này.
(khoản 3 Điều 33). Nói cách khác, một công trình cấp I anh/chị làm chủ trì thiết kế cách đây 12 năm vẫn có giá trị chứng minh, nhưng chỉ đủ để đề nghị hạng II, không đủ cho hạng I.
Số năm kinh nghiệm tối thiểu theo hạng
| Hạng | Trình độ | Thời gian kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp |
|---|---|---|
| Hạng I | Đại học thuộc chuyên ngành hoặc chuyên môn đào tạo phù hợp | Từ 07 năm trở lên |
| Hạng II | Đại học thuộc chuyên ngành hoặc chuyên môn đào tạo phù hợp | Từ 04 năm trở lên |
| Hạng III | Có chuyên ngành hoặc chuyên môn đào tạo phù hợp | Từ 02 năm trở lên (đại học); từ 03 năm trở lên (cao đẳng) |
Bảng này lấy từ khoản 4 Điều 33. Hạng I và hạng II đòi hỏi trình độ đại học. Người có bằng cao đẳng chỉ đáp ứng ngưỡng của hạng III.
Thời gian kinh nghiệm được tính từ đâu?
Theo khoản 5 Điều 33, thời gian kinh nghiệm được tính từ thời điểm cá nhân tham gia hoạt động xây dựng, thể hiện tại một trong các căn cứ: đơn đề nghị cấp hoặc đơn đề nghị chuyển đổi chứng chỉ, hợp đồng lao động, xác nhận của bên sử dụng lao động, bảo hiểm xã hội hoặc giấy tờ tương tự. Thông tin nào đã có trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng và đủ điều kiện khai thác thì được dùng thay giấy tờ tương ứng.
Lớp 2: điều kiện kinh nghiệm theo từng lĩnh vực (Điều 34 – 37)
Lớp này đòi hỏi cá nhân đã giữ một vai trò cụ thể trên một số lượng dự án hoặc công trình nhất định, ở đúng nhóm dự án hoặc cấp công trình. Vai trò có thể là chủ nhiệm, chủ trì, giám sát trưởng hoặc người tham gia, tùy hạng. Đây là lớp mà phần lớn hồ sơ bị đánh giá chưa đạt.
| Lĩnh vực | Hạng I | Hạng II | Hạng III |
|---|---|---|---|
| Khảo sát địa hình (Điều 34) | Chủ nhiệm khảo sát 01 dự án từ nhóm A trở lên hoặc 02 dự án nhóm B, hoặc 01 công trình từ cấp I trở lên hoặc 02 công trình cấp II | Chủ nhiệm khảo sát 01 dự án nhóm B hoặc 02 dự án nhóm C, hoặc 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III | Đã tham gia khảo sát 01 dự án từ nhóm C trở lên, hoặc 01 công trình từ cấp III trở lên hoặc 02 công trình cấp IV (chung cho địa hình và địa chất) |
| Khảo sát địa chất công trình (Điều 34) | Chủ nhiệm khảo sát 01 công trình từ cấp I trở lên hoặc 02 công trình cấp II | Chủ nhiệm khảo sát 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III | |
| Lập quy hoạch đô thị và nông thôn (Điều 35) | Chủ nhiệm hoặc chủ trì lĩnh vực chuyên môn 01 quy hoạch do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, hoặc 02 quy hoạch (trong đó có 01 quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu) do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt | Chủ nhiệm hoặc chủ trì 01 quy hoạch do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt hoặc 02 quy hoạch do Ủy ban nhân dân cấp xã phê duyệt | Đã tham gia lập 02 quy hoạch đã được phê duyệt |
| Thiết kế xây dựng (Điều 36) | Chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế phần việc thuộc nội dung đề nghị: 01 công trình từ cấp I trở lên hoặc 02 công trình cấp II | Chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế: 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III | Đã tham gia thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế: 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV |
| Giám sát thi công xây dựng (Điều 37) | Giám sát trưởng hoặc chủ trì thiết kế phần việc thuộc nội dung đề nghị: 01 công trình từ cấp I trở lên hoặc 02 công trình cấp II | Giám sát trưởng hoặc chủ trì thiết kế: 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III | Đã tham gia giám sát, tham gia thiết kế hoặc tham gia thi công phần việc tương ứng: 01 công trình từ cấp III trở lên hoặc 02 công trình cấp IV |
Bảng chỉ tóm tắt. Khi lập hồ sơ, anh/chị đọc nguyên văn điều tương ứng. Có ba chi tiết thường bị bỏ sót:
- Cụm “phần việc thuộc nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề” trong Điều 36 và Điều 37. Kinh nghiệm phải đúng phần việc mình xin, ví dụ kết cấu, cơ – điện hay lắp đặt thiết bị. Kinh nghiệm trên cùng công trình nhưng ở phần việc khác thì không tính.
- Câu cuối khoản 3 Điều 37: trường hợp tham gia giám sát thi công xây dựng để tích lũy kinh nghiệm cho hạng III thì không yêu cầu phải có chứng chỉ hành nghề. Người mới vào nghề vẫn có đường tích lũy kinh nghiệm hợp pháp.
- Cách xác định cấp công trình (khoản 9 Điều 27): theo pháp luật về phân cấp công trình, hiện là Thông tư 34/2026/TT-BXD. Riêng thiết kế kết cấu, cấp công trình được xác định ưu tiên theo tiêu chí quy mô kết cấu. Nhóm dự án A, B, C là khái niệm khác cấp công trình và được xác định theo pháp luật về đầu tư công.
Mỗi lĩnh vực có bài phân tích riêng với bảng tự rà soát và lỗi đặc thù: điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề khảo sát xây dựng, chứng chỉ hành nghề lập quy hoạch đô thị và nông thôn, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng và điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng.
Hạng nào được làm đến đâu: phạm vi theo Phụ lục II
Đủ điều kiện mới là một nửa vấn đề. Hạng được cấp còn quyết định phạm vi anh/chị được đảm nhận. Khoản 2 Điều 28 dẫn sang Phụ lục II. Bản Phụ lục chính thức là bản chụp, chúng tôi tóm tắt các dòng đã đọc được như sau:
| Nội dung hành nghề (Phụ lục II) | Hạng I | Hạng II | Hạng III |
|---|---|---|---|
| Khảo sát địa hình (mục 1.1) | Chủ nhiệm khảo sát, giám sát khảo sát địa hình mọi nhóm dự án, mọi cấp công trình | Dự án từ nhóm B trở xuống, công trình từ cấp II trở xuống | Dự án nhóm C, công trình từ cấp III trở xuống |
| Khảo sát địa chất công trình (mục 1.2) | Mọi cấp công trình | Từ cấp II trở xuống | Từ cấp III trở xuống |
| Lập quy hoạch đô thị và nông thôn (mục 2) | Chủ nhiệm lập nhiệm vụ quy hoạch, chủ nhiệm lập quy hoạch, chủ trì lĩnh vực chuyên môn của mọi quy hoạch | Quy hoạch thuộc thẩm quyền phê duyệt của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã | Quy hoạch thuộc thẩm quyền phê duyệt của Ủy ban nhân dân cấp xã |
| Thiết kế xây dựng (mục 3.1 đến 3.12, theo từng nội dung như kết cấu, khai thác mỏ, đường bộ, cấp – thoát nước, thông gió – cấp thoát nhiệt…) | Chủ nhiệm thiết kế; chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế mọi cấp của nội dung được cấp | Từ cấp II trở xuống | Từ cấp III trở xuống |
| Giám sát công tác xây dựng; giám sát lắp đặt thiết bị (mục 4.1, 4.2) | Giám sát trưởng mọi cấp công trình | Giám sát trưởng công trình từ cấp II trở xuống | Giám sát trưởng công trình từ cấp III trở xuống |
Trong lĩnh vực giám sát, giới hạn theo hạng áp vào chức danh giám sát trưởng. Mục 4.1 và 4.2 Phụ lục II đều cho phép người có chứng chỉ làm giám sát viên của công trình mọi cấp. Nội dung “kết cấu công trình” (mục 3.1) loại trừ các loại công trình đã có nội dung hành nghề riêng như khai thác mỏ, đường bộ, đường sắt, cầu – hầm, thủy lợi, đê điều, cấp nước – thoát nước. Trước khi nhận việc, anh/chị nên đối chiếu nguyên văn dòng Phụ lục II tương ứng với chứng chỉ của mình.
Hai lớp điều kiện cùng quyết định hạng như thế nào?
Nhiều người đọc khoản 4 Điều 33, thấy “hạng II từ 04 năm”, rồi kết luận ngay mình đủ hạng II. Khoản 3 Điều 30 quy định khác: năng lực hành nghề được đánh giá theo tiêu chí đáp ứng cả điều kiện chung và điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp. Cách đọc an toàn như sau:
- Xác định đúng lĩnh vực và nội dung hành nghề định đề nghị, ví dụ giám sát công tác lắp đặt thiết bị chứ không ghi chung chung “giám sát”.
- Kiểm tra chuyên môn đào tạo có thuộc Phụ lục I của nội dung đó không. Văn bằng chưa rõ thì chuẩn bị bảng điểm.
- Đếm số năm kinh nghiệm phù hợp và đối chiếu ngưỡng 07, 04, 02 hoặc 03 năm.
- Liệt kê công trình hoặc dự án trong 10 năm gần nhất, ghi rõ vai trò, cấp công trình hoặc nhóm dự án, rồi đối chiếu Điều 34 đến 37.
- Hạng có thể đề nghị là hạng thấp hơn trong hai kết quả ở bước 3 và bước 4. Nếu chỉ đủ công trình nhờ kinh nghiệm quá 10 năm, hạng đó lùi thêm 01 bậc theo khoản 3 Điều 33.
Kết luận cuối cùng thuộc về cơ quan có thẩm quyền. Cơ quan này quyết định cấp sau khi Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề đánh giá hồ sơ (khoản 4 Điều 30). Thành phần Hội đồng gồm công chức, viên chức và chuyên gia có chuyên ngành phù hợp (Điều 40).

Điều kiện được xét qua hồ sơ, không còn sát hạch
Theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP, điều kiện được đánh giá trên hồ sơ. Kinh nghiệm được chứng minh bằng quyết định phân công công việc của tổ chức, hoặc văn bản xác nhận của đại diện hợp pháp của chủ đầu tư, hoặc văn bản của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Người hành nghề độc lập chứng minh bằng hợp đồng kinh tế và biên bản nghiệm thu (điểm đ khoản 1 Điều 39). Về thời gian:
- Hồ sơ chưa đầy đủ, hợp lệ được thông báo một lần bằng văn bản trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nộp (khoản 5 Điều 30).
- Kết quả đánh giá của Hội đồng được thông báo trong 02 ngày làm việc kể từ khi có kết quả. Hồ sơ đầy đủ, hợp lệ nhận trước ngày 15 của tháng được thông báo trước ngày cuối cùng của tháng đó; các trường hợp còn lại được thông báo trước ngày 15 của tháng tiếp theo (đoạn 2 khoản 4 Điều 30).
- Chứng chỉ cấp mới được cấp trong 06 ngày làm việc kể từ ngày có thông báo hồ sơ đủ điều kiện (điểm a khoản 2 Điều 30), dưới dạng điện tử gắn với mã định danh năng lực của cá nhân (khoản 6 Điều 21).
Kê khai không trung thực có hậu quả nặng. Cơ quan cấp dừng xem xét hồ sơ, và cá nhân chỉ được nộp lại sau 12 tháng (khoản 6 Điều 30). Nếu chứng chỉ đã được cấp mà sau đó phát hiện sai phạm, chứng chỉ bị thu hồi (điểm b khoản 2 Điều 29).
Hồ sơ nộp trước 01/7/2026 được xét theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Hồ sơ đủ điều kiện sát hạch thì được cấp theo nội dung đánh giá của hội đồng mà không phải sát hạch (đoạn 1 khoản 2 Điều 55). Người đã sát hạch chưa đạt và còn thời hạn bảo lưu tại ngày 01/7/2026 phải nộp hồ sơ cấp mới theo Nghị định 212 (khoản 3 Điều 55).
Ví dụ tự rà soát điều kiện
Các ví dụ dưới đây do Viện biên soạn để minh họa cách đối chiếu, không phải hồ sơ thật. Kết quả của hồ sơ cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Ví dụ 1. Đủ năm cho hạng II nhưng chỉ đủ công trình cho hạng III
Anh Minh tốt nghiệp đại học kỹ thuật xây dựng công trình, có 5 năm làm tư vấn giám sát. Anh đã làm giám sát trưởng 01 công trình cấp III, các công trình khác anh tham gia ở vai trò giám sát viên.
Cách xử lý: Ở lớp 1, anh Minh vượt ngưỡng 04 năm của hạng II (điểm b khoản 4 Điều 33). Ở lớp 2, hạng II giám sát cần giám sát trưởng 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III (khoản 2 Điều 37), anh mới có 01. Anh nên đề nghị hạng III, vì khoản 3 Điều 37 chỉ cần đã tham gia giám sát 01 công trình từ cấp III trở lên. Khi làm giám sát trưởng thêm 01 công trình cấp III, anh có thể đề nghị hạng II.
Ví dụ 2. Văn bằng không ghi rõ chuyên ngành
Chị Lan có bằng kỹ sư ghi ngành “Kỹ thuật công trình” và muốn đề nghị chứng chỉ thiết kế kết cấu công trình hạng III.
Cách xử lý: Khi văn bằng không ghi rõ chuyên ngành, chuyên môn phù hợp được xác định căn cứ bảng điểm hoặc phụ lục văn bằng, dựa trên môn học, đồ án môn học hoặc đồ án tốt nghiệp phù hợp (khoản 2 Điều 33). Chị Lan đánh dấu các môn kết cấu và đồ án tốt nghiệp kết cấu trong bảng điểm, rồi nộp bảng điểm kèm văn bằng (điểm c khoản 1 Điều 39). Tiếp đó chị kiểm tra lớp 2: tham gia thiết kế 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV (khoản 3 Điều 36).
Ví dụ 3. Kinh nghiệm khảo sát đã quá 10 năm
Anh Hùng làm chủ nhiệm khảo sát địa hình 01 dự án nhóm A vào năm 2014. Từ năm 2017 đến nay anh chỉ làm chủ nhiệm khảo sát 02 dự án nhóm C.
Cách xử lý: Dự án nhóm A năm 2014 đã ngoài 10 năm. Theo khoản 3 Điều 33, kinh nghiệm này chỉ cho phép đề nghị thấp hơn 01 hạng, tức hạng II thay vì hạng I. Hai dự án nhóm C gần đây cũng đáp ứng hạng II (điểm a khoản 2 Điều 34). Kết luận an toàn là đề nghị hạng II khảo sát địa hình. Hạng I chỉ đặt ra khi anh có kinh nghiệm chủ nhiệm khảo sát dự án nhóm A, nhóm B hoặc công trình cấp I, cấp II trong 10 năm gần nhất.
Ví dụ 4. Kỹ sư điện từ thi công chuyển sang giám sát lắp đặt thiết bị
Anh Tuấn tốt nghiệp đại học kỹ thuật điện, có 3 năm làm cho nhà thầu thi công. Anh đã tham gia thi công lắp đặt thiết bị điện của 02 công trình cấp IV và muốn chuyển sang làm tư vấn giám sát.
Cách xử lý: Hạng III giám sát chấp nhận kinh nghiệm “đã tham gia thi công xây dựng phần việc thuộc nội dung đề nghị cấp”: 01 công trình từ cấp III trở lên hoặc 02 công trình cấp IV (khoản 3 Điều 37). Anh Tuấn có 3 năm, vượt ngưỡng 02 năm đối với trình độ đại học (điểm c khoản 4 Điều 33). Anh đề nghị đúng nội dung “giám sát công tác lắp đặt thiết bị công trình” (điểm d khoản 1 Điều 28). Hồ sơ cần quyết định phân công hoặc văn bản xác nhận ghi rõ phần việc lắp đặt anh đã làm.
Ví dụ 5. Kiến trúc sư hỏi chứng chỉ thiết kế kiến trúc
Chị Hà là kiến trúc sư, làm chủ trì thiết kế kiến trúc nhiều công trình nhà ở và văn phòng. Chị hỏi có áp bảng kinh nghiệm thiết kế ở Điều 36 không.
Cách xử lý: Điểm c khoản 1 Điều 28 ghi thiết kế kiến trúc công trình “thực hiện theo quy định của pháp luật về kiến trúc”. Khoản 4 Điều 88 Luật Xây dựng cũng nêu tổ chức, cá nhân hành nghề kiến trúc thực hiện theo pháp luật về kiến trúc. Chị Hà đối chiếu Luật Kiến trúc và văn bản hướng dẫn, không lấy Điều 36 làm căn cứ. Nếu chị muốn làm chủ trì thiết kế kết cấu hoặc cơ – điện, đó là nội dung thuộc thiết kế xây dựng công trình và áp Điều 33, Điều 36.
Ví dụ 6. Cán bộ ban quản lý dự án hỏi chứng chỉ quản lý dự án
Anh Sơn làm ở ban quản lý dự án 8 năm và muốn xin chứng chỉ hành nghề quản lý dự án hạng I để được giao làm giám đốc quản lý dự án.
Cách xử lý: Quản lý dự án không thuộc khoản 1 Điều 28. Đoạn 2 khoản 2 Điều 55 nêu cơ quan có thẩm quyền không thực hiện cấp chứng chỉ hành nghề Quản lý dự án. Anh Sơn đối chiếu điều kiện năng lực của giám đốc quản lý dự án tại khoản 1 Điều 38: chuyên môn theo mục 5 Phụ lục I, trình độ đại học, từ 07 năm kinh nghiệm, đã làm giám đốc quản lý dự án 01 dự án từ nhóm A trở lên hoặc 02 dự án nhóm B, hoặc đã làm chỉ huy trưởng công trường 01 công trình từ cấp I trở lên hoặc 02 công trình cấp II. Phạm vi hạng I theo mục 5 Phụ lục II là mọi nhóm dự án. Danh mục thủ tục hành chính công bố tại Quyết định 1077/QĐ-BXD không có thủ tục cấp hay xác nhận hạng giám đốc quản lý dự án, nên anh Sơn chuẩn bị tài liệu chứng minh năng lực để đơn vị xem xét khi giao nhiệm vụ.
Những hiểu nhầm thường gặp
- “Đủ số năm là đủ điều kiện.” Số năm chỉ là một phần của lớp 1. Vai trò đã giữ và cấp công trình ở lớp 2 mới quyết định hạng.
- “Kinh nghiệm nào cũng tính.” Kinh nghiệm phải phù hợp với hạng, lĩnh vực và phần việc đề nghị, trong 10 năm gần nhất. Kinh nghiệm quá 10 năm chỉ dùng được để đề nghị thấp hơn 01 hạng.
- “Có bằng xây dựng là xin được mọi lĩnh vực.” Chuyên môn phải khớp với nội dung đề nghị theo Phụ lục I. Một văn bằng có thể phù hợp nội dung này mà không phù hợp nội dung khác.
- “Vẫn phải thi sát hạch.” Nghị định 212 không quy định sát hạch; Hội đồng xét cấp đánh giá hồ sơ cấp mới, cấp chuyển đổi (Điều 40).
- “Chứng chỉ hết hạn thì xin gia hạn hoặc cấp lại.” Điểm a khoản 1 Điều 29 xếp chứng chỉ hết thời hạn hiệu lực và điều chỉnh hạng vào trường hợp cấp mới, phải đáp ứng lại điều kiện. Các trường hợp cấp lại, điều chỉnh thông tin, thêm lĩnh vực có ở bài cấp lại, điều chỉnh, bổ sung chứng chỉ hành nghề xây dựng.
- “Học xong khóa bồi dưỡng là đủ điều kiện.” Điều 33 đến 37 không có điều kiện nào là giấy chứng nhận hoàn thành khóa học. Khóa học giúp hiểu quy định và chuẩn bị hồ sơ đúng, không thay thế điều kiện về chuyên môn và kinh nghiệm.

Checklist tự kiểm tra trước khi chuẩn bị hồ sơ
- Lĩnh vực và nội dung hành nghề định đề nghị có thuộc khoản 1 Điều 28 và Phụ lục II không.
- Công việc sắp đảm nhận có thuộc danh mục không yêu cầu chứng chỉ tại khoản 3 Điều 27 không.
- Văn bằng ghi rõ chuyên ngành chưa; nếu chưa, đã có bảng điểm hoặc phụ lục văn bằng chưa.
- Số năm kinh nghiệm tính từ mốc nào và có giấy tờ nào thể hiện mốc đó (hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội…).
- Danh sách công trình, dự án trong 10 năm gần nhất đã ghi vai trò, cấp công trình hoặc nhóm dự án, phần việc chưa.
- Mỗi công trình kê khai đã có quyết định phân công, văn bản xác nhận của chủ đầu tư hoặc tài liệu tương đương chưa.
- Họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân đã thống nhất giữa văn bằng, hợp đồng, bảo hiểm xã hội và dữ liệu dân cư chưa. Mã định danh năng lực của cá nhân được xác lập trên cơ sở số định danh cá nhân (điểm a khoản 3 Điều 19).
- Hạng định đề nghị đã được chọn theo nguyên tắc “hạng thấp hơn trong hai lớp” chưa.
Thành phần hồ sơ, hình thức bản sao và cách nộp được trình bày ở bài hồ sơ cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng theo Nghị định 212/2026. Nếu còn vướng ở một dòng nào trong checklist, anh/chị có thể gọi 0904 889 859 để trao đổi trước khi lập hồ sơ.
Khi nào nên nhờ rà soát điều kiện?
Việc rà soát trước khi nộp đáng làm trong các trường hợp sau:
- Văn bằng ghi ngành rộng, chưa chắc thuộc Phụ lục I của nội dung định đề nghị.
- Kinh nghiệm trải trên nhiều vai trò, nhiều phần việc, chưa rõ phần nào được tính.
- Có công trình quan trọng nhưng đã ngoài 10 năm.
- Doanh nghiệp cần rà soát đồng loạt nhân sự chủ chốt để bố trí chức danh đúng hạng.
Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ và hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ theo quy định, xem trang tư vấn cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng hoặc gọi 0904 889 859. Việc xét và quyết định cấp chứng chỉ thuộc cơ quan có thẩm quyền.
Kỹ sư làm giám sát có thể tham gia khóa bồi dưỡng nghiệp vụ giám sát thi công xây dựng để cập nhật quy định mới về quản lý chất lượng và điều kiện năng lực. Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia.
Lưu ý: Chứng nhận hoàn thành khóa học do Viện cấp không phải chứng chỉ hành nghề; chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành. Viện tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và tư vấn, rà soát hồ sơ; Viện không phải cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng.
Kết luận
Theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP, điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng gồm hai lớp. Lớp điều kiện chung ở Điều 33 gồm năng lực hành vi dân sự, chuyên môn phù hợp Phụ lục I, kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất và số năm theo hạng. Lớp kinh nghiệm theo lĩnh vực ở Điều 34 đến 37 đòi hỏi đã giữ đúng vai trò trên đủ số công trình, dự án ở đúng cấp, đúng nhóm. Hạng có thể đề nghị là hạng thấp hơn trong hai lớp, và hạng được cấp quyết định phạm vi hoạt động theo Phụ lục II.
Người làm nghề nên tính theo vai trò đã chứng minh được thay vì chỉ đếm số năm: mình đã làm gì, ở chức danh nào, trên công trình cấp mấy, có tài liệu nào chứng minh. Hội đồng xét cấp cũng đánh giá hồ sơ theo đúng các câu hỏi đó.
Cần rà soát điều kiện chứng chỉ hành nghề? Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ tư vấn điều kiện và rà soát hồ sơ theo quy định hiện hành.
VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo về các quy định chính của Nghị định 212/2026/NĐ-CP; không thay thế văn bản pháp luật, ý kiến tư vấn pháp lý chính thức hoặc kết quả xem xét hồ sơ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
