Chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng là bản xác nhận năng lực hành nghề cấp cho cá nhân có đủ trình độ chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp về lĩnh vực thiết kế xây dựng (khoản 1 Điều 3 Nghị định 212/2026/NĐ-CP). Chứng chỉ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, ủy quyền cấp (khoản 1 Điều 31). Người có chứng chỉ mới được đảm nhận chức danh chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng (khoản 1 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15), hoặc hành nghề độc lập thiết kế, thẩm tra thiết kế (Điều 90 Luật này). Điều kiện từng hạng, cách chứng minh vai trò chủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra được phân tích ở bài chính của cụm: điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng.
Từ ngày 01/7/2026, chứng chỉ này được cấp theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Hồ sơ được Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề đánh giá, không còn thi sát hạch (khoản 4 Điều 30, Điều 40). Chứng chỉ cấp mới có hiệu lực 10 năm (khoản 5 Điều 27). Chứng chỉ ghi rõ lĩnh vực hành nghề, hạng và thời hạn (Mẫu số 03 Phụ lục III). Kết quả được trả dưới dạng điện tử, có giá trị pháp lý như bản giấy (khoản 6 Điều 21).
Lĩnh vực thiết kế xây dựng có ba nhánh (điểm c khoản 1 Điều 28): thiết kế kiến trúc công trình, thực hiện theo pháp luật về kiến trúc; thiết kế xây dựng công trình; thiết kế cơ – điện công trình. Hai nhánh sau chia hạng I, II, III theo Điều 36 và mục 3 Phụ lục II của Nghị định 212.

Chứng chỉ ghi những gì?
Theo Mẫu số 03 Phụ lục III Nghị định 212, chứng chỉ có hai phần chính:
- Thông tin cá nhân: số chứng chỉ, ảnh, họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân, quốc tịch, cơ sở đào tạo, trình độ chuyên môn.
- Nội dung được phép hành nghề hoạt động xây dựng: bảng gồm các cột lĩnh vực hành nghề, hạng, thời hạn (từ ngày đến ngày).
Mã số chứng chỉ có 08 chữ số, gắn với mã định danh cá nhân và không đổi khi cấp mới, cấp lại hay cấp chuyển đổi (khoản 8 Điều 27). Cách nhận và tra cứu bản điện tử có ở bài chứng chỉ hành nghề xây dựng điện tử.
Người có chứng chỉ được hành nghề trên phạm vi cả nước và phải hành nghề đúng nội dung ghi trên chứng chỉ (điểm b khoản 1, điểm b khoản 2 Điều 32). Muốn biết chứng chỉ của mình làm được gì, hãy đọc đúng dòng lĩnh vực và hạng in trên đó.
Ba nhánh thiết kế và 12 nội dung chia hạng
Mục 3 Phụ lục II Nghị định 212 chia hai nhánh có xét hạng thành 12 nội dung:
- Thiết kế xây dựng công trình (mục 3.1 đến 3.9): kết cấu công trình; công trình khai thác mỏ; đường bộ; đường sắt; cầu – hầm; đường thủy nội địa – hàng hải; thủy lợi, đê điều; cấp nước – thoát nước; xử lý chất thải rắn.
- Thiết kế cơ – điện công trình (mục 3.10 đến 3.12): hệ thống điện; hệ thống cấp – thoát nước công trình; hệ thống thông gió – cấp thoát nhiệt.
Hạng được xét cho từng nội dung. Ở cả 12 nội dung, hạng I được làm chủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra mọi cấp công trình. Hạng II làm được công trình từ cấp II trở xuống, hạng III từ cấp III trở xuống. Cấp công trình xác định theo pháp luật về phân cấp công trình. Riêng thiết kế kết cấu, cấp công trình được ưu tiên xác định theo quy mô kết cấu (khoản 9 Điều 27). Bảng phạm vi đủ 12 dòng có ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng hạng I, II, III.
Thiết kế kiến trúc công trình không có dòng phạm vi theo hạng trong Phụ lục II. Kiến trúc sư không đối chiếu Điều 36 Nghị định 212 mà làm theo pháp luật về kiến trúc (khoản 4 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15). Ranh giới kiến trúc với kết cấu, quy hoạch, nội thất có ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế kiến trúc công trình.

Việc nào cần chứng chỉ, việc nào không?
Cần chứng chỉ khi anh/chị đứng tên ở một trong các vai trò sau:
- Chủ nhiệm thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng: người điều phối toàn bộ công việc tư vấn có nhiều chuyên môn (khoản 2 Điều 3).
- Chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng: người phụ trách một lĩnh vực chuyên môn, như kết cấu hay hệ thống điện (khoản 3 Điều 3).
- Hành nghề độc lập thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng (Điều 90 Luật Xây dựng 135/2025/QH15).
Không yêu cầu chứng chỉ với các việc sau (khoản 3 Điều 27):
- Thiết kế, thẩm tra thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
- Hệ thống thông tin liên lạc, viễn thông trong công trình.
- Công tác hoàn thiện như trát, ốp lát, sơn, lắp đặt cửa, và các công việc không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực.
- Công viên cây xanh, chiếu sáng công cộng, đường cáp truyền dẫn tín hiệu viễn thông.
Người chưa có chứng chỉ vẫn được tham gia thiết kế phù hợp chuyên ngành đào tạo, nhưng không được đảm nhận chức danh phải có chứng chỉ (khoản 4 Điều 27).
Những thứ không phải chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng
- Chứng chỉ quy hoạch. Lập quy hoạch đô thị và nông thôn là một lĩnh vực riêng (điểm b khoản 1 Điều 28), có điều kiện riêng ở Điều 35.
- Chứng chỉ quản lý dự án, định giá xây dựng. Hai lĩnh vực này không còn được cấp chứng chỉ hành nghề. Đoạn 2 khoản 2 Điều 55 ghi cơ quan có thẩm quyền không thực hiện cấp hai loại chứng chỉ này. Danh sách bốn lĩnh vực còn cấp có ở bài chứng chỉ hành nghề xây dựng gồm những lĩnh vực nào.
- Chứng nhận hoàn thành khóa học. Văn bản này không có trong danh mục hồ sơ ở Điều 39 và không thay điều kiện nào ở Điều 33, Điều 36.
Lưu ý: Chứng nhận hoàn thành khóa học do Viện cấp không phải chứng chỉ hành nghề; chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành. Viện tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và tư vấn, rà soát hồ sơ; Viện không phải cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng.
Chứng chỉ thiết kế cấp trước ngày 01/7/2026
Nghị định 175/2024/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ 01/7/2026 theo khoản 2 Điều 75 Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Khoản 5 Điều 55 Nghị định 212 cho phép chứng chỉ đã cấp trước đó tiếp tục dùng theo lĩnh vực và phạm vi ghi trên chứng chỉ đến khi hết hạn. Khi hết hạn, anh/chị làm hồ sơ cấp mới theo Nghị định 212 (điểm a khoản 1 Điều 29). Không có thủ tục “gia hạn” riêng.
Hồ sơ nộp trước 01/7/2026 vẫn được xét theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Nếu đủ điều kiện sát hạch, cá nhân được cấp theo đánh giá của Hội đồng mà không phải sát hạch (đoạn 1 khoản 2 Điều 55). Thủ tục cấp lại, điều chỉnh thông tin có ở bài cấp lại, điều chỉnh, bổ sung chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Ví dụ
Ví dụ 1. Kỹ sư kết cấu hai năm được đề nghị ký khung tên “chủ trì kết cấu”
Anh Nam tốt nghiệp đại học xây dựng dân dụng, làm ở công ty tư vấn được hai năm, chưa có chứng chỉ. Anh tính toán kết cấu một nhà văn phòng cấp III và được đề nghị ký khung tên ở ô “chủ trì kết cấu”.
Cách xử lý: Chủ trì thiết kế là chức danh phải có chứng chỉ (khoản 1 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15). Người chưa có chứng chỉ chỉ được tham gia (khoản 4 Điều 27 Nghị định 212). Anh Nam nên được ghi ở vai trò tham gia thiết kế. Ô chủ trì kết cấu do người có chứng chỉ nội dung kết cấu công trình (mục 3.1 Phụ lục II), hạng từ III trở lên, đảm nhận. Phần tham gia này là kinh nghiệm để anh đề nghị hạng III sau này: 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV (khoản 3 Điều 36), từ 02 năm kinh nghiệm với trình độ đại học (điểm c khoản 4 Điều 33).
Ví dụ 2. Đơn vị nội thất thiết kế cải tạo văn phòng có cần chứng chỉ thiết kế?
Một công ty nội thất thiết kế cải tạo một tầng văn phòng: thay trần, lát sàn, vách ngăn nhẹ, sơn, cửa; không đụng vào dầm, cột, sàn chịu lực. Chủ đầu tư hỏi người thiết kế có cần chứng chỉ không.
Cách xử lý: Công tác hoàn thiện như trát, ốp lát, sơn, lắp đặt cửa và các công việc không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực không yêu cầu chứng chỉ (điểm c khoản 3 Điều 27 Nghị định 212). Nếu phương án có khoét sàn, thêm tải lên kết cấu hay thay đổi hệ chịu lực, phần đó không còn thuộc điểm c. Người chủ trì phần kết cấu khi đó phải có chứng chỉ nội dung kết cấu công trình, đúng hạng theo cấp công trình (mục 3.1 Phụ lục II, khoản 9 Điều 27). Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về việc lựa chọn người mình thuê (khoản 5 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15), nên cần chốt phạm vi cải tạo trước khi ký hợp đồng.
Đọc tiếp
Điều kiện chung cho cả bốn lĩnh vực có ở bài điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng. Thành phần hồ sơ có ở bài hồ sơ cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng. Toàn cảnh thay đổi từ 01/7/2026 có ở bài Nghị định 212/2026/NĐ-CP có gì mới.
Chưa chắc phần việc của mình thuộc nội dung thiết kế nào? Anh/chị có thể gọi 0904 889 859 hoặc xem dịch vụ tư vấn hồ sơ chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng. Quyết định cấp chứng chỉ, kể cả hạng, thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, ủy quyền.
Cần rà soát nhánh và hạng chứng chỉ thiết kế? Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ và hướng dẫn quy trình theo quy định hiện hành. Liên hệ 0904 889 859.
VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo về các quy định chính của Nghị định 212/2026/NĐ-CP; không thay thế văn bản pháp luật, ý kiến tư vấn pháp lý chính thức hoặc kết quả xem xét hồ sơ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
