daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng hạng I, II, III khác nhau thế nào theo Nghị định 212/2026?

Chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng hạng I, II, III theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP: phạm vi của 12 nội dung thiết kế theo Phụ lục II, cấp công trình, lộ trình lên hạng, chứng chỉ cấp trước 01/7/2026 và kiến trúc theo pháp luật về kiến trúc, kèm ví dụ.

Hiểu phạm vi năng lực thiết kế: chuyên môn, quy mô, vai trò
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng hạng I, II, III khác nhau ở hai điểm: phạm vi được nhận việc và điều kiện để được xét. Từ ngày 01/7/2026, cả hai được quy định tại Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Về phạm vi, người có chứng chỉ được làm chủ nhiệm thiết kế xây dựng, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế của đúng nội dung ghi trên chứng chỉ. Hạng I được làm tất cả các cấp công trình. Hạng II được làm công trình từ cấp II trở xuống. Hạng III được làm công trình từ cấp III trở xuống. Về điều kiện, hạng I cần từ 07 năm kinh nghiệm và đã làm chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế 01 công trình từ cấp I trở lên hoặc 02 công trình cấp II. Hạng II cần từ 04 năm và vai trò tương tự ở 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III. Hai hạng này đều đòi hỏi trình độ đại học. Hạng III chỉ cần đã tham gia thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV, với 02 năm kinh nghiệm (đại học) hoặc 03 năm (cao đẳng).

Cách chia hạng này áp dụng cho thiết kế xây dựng công trình và thiết kế cơ – điện công trình. Thiết kế kiến trúc công trình thực hiện theo pháp luật về kiến trúc. Bài này chỉ bàn về lĩnh vực thiết kế: phạm vi theo hạng của 12 nội dung, cấp công trình, lộ trình lên hạng, chứng chỉ cấp trước 01/7/2026. Phần so sánh ba hạng trên cả bốn lĩnh vực (khảo sát, quy hoạch, thiết kế, giám sát) có ở bài chứng chỉ hành nghề xây dựng hạng I, II, III khác nhau thế nào. Điều kiện cấp chứng chỉ thiết kế theo từng vai trò được phân tích ở bài chính của cụm: điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng.

Hiểu phạm vi năng lực thiết kế: chuyên môn, quy mô, vai trò
Ảnh minh họa: hiểu phạm vi năng lực thiết kế: chuyên môn, quy mô, vai trò.

Thiết kế xây dựng có ba nhánh, nhánh nào chia hạng theo Nghị định 212?

Điểm c khoản 1 Điều 28 Nghị định 212 chia lĩnh vực thiết kế xây dựng thành ba nhánh. Mỗi nhánh có cách xét hạng khác nhau:

Nhánh thiết kếNội dung hành nghề trong Phụ lục IIĐiều kiện và phạm vi xét theo
Thiết kế kiến trúc công trìnhKhông có dòng phạm vi theo hạng trong Phụ lục IIPháp luật về kiến trúc (điểm c khoản 1 Điều 28 Nghị định 212; khoản 4 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15)
Thiết kế xây dựng công trình9 nội dung, mục 3.1 đến 3.9: kết cấu công trình; khai thác mỏ; đường bộ; đường sắt; cầu – hầm; đường thủy nội địa – hàng hải; thủy lợi, đê điều; cấp nước – thoát nước; xử lý chất thải rắnĐiều 33, Điều 36 và Phụ lục II Nghị định 212
Thiết kế cơ – điện công trình3 nội dung, mục 3.10 đến 3.12: hệ thống điện; hệ thống cấp – thoát nước công trình; hệ thống thông gió – cấp thoát nhiệtĐiều 33, Điều 36 và Phụ lục II Nghị định 212

Với phần kiến trúc, kiến trúc sư vì vậy không đối chiếu Điều 36 và Phụ lục II Nghị định 212. Văn bản về kiến trúc đang được sửa đổi, nên điều kiện cụ thể cần xem bản hiện hành tại thời điểm làm hồ sơ. Ranh giới giữa kiến trúc và các nhánh khác có ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế kiến trúc công trình.

Hai nhánh còn lại dùng chung một khung hạng, nhưng hạng được xét cho từng nội dung. Khoản 3 Điều 33 yêu cầu kinh nghiệm “phù hợp với hạng và lĩnh vực đề nghị cấp”. Điều 36 đếm công trình theo “phần việc thuộc nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề”. Một kỹ sư có thể giữ hạng I thiết kế kết cấu công trình và chỉ có hạng III thiết kế cầu – hầm, nếu kinh nghiệm cầu – hầm của người đó ít hơn. Khi nhận việc, hạng cần xem là hạng của đúng nội dung công việc.

Một số phần việc thiết kế không đòi hỏi chứng chỉ, nên không có câu hỏi “cần hạng nào” (khoản 3 Điều 27): thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi; hệ thống thông tin liên lạc, viễn thông trong công trình; công tác hoàn thiện và công việc không ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực; công viên cây xanh, chiếu sáng công cộng, đường cáp truyền dẫn tín hiệu viễn thông.

Bảng phạm vi hạng I, II, III của 12 nội dung thiết kế

Khoản 2 Điều 28 dẫn phạm vi hoạt động sang Phụ lục II. Bản Phụ lục chính thức là bản chụp. Bảng dưới đây tóm tắt mục 3 của Phụ lục II, dựa trên các trang đã đọc trực quan. Ở cả 12 dòng, giới hạn theo hạng có cùng cấu trúc:

  • Hạng I: tất cả các cấp công trình.
  • Hạng II: công trình từ cấp II trở xuống.
  • Hạng III: công trình từ cấp III trở xuống.

Mỗi dòng đều cho ba vai trò: chủ nhiệm thiết kế xây dựng, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế. Khác nhau nằm ở loại công trình mà dòng đó bao phủ và một số vai trò đi kèm:

MụcNội dung hành nghềCông trình thuộc phạm viVai trò đi kèm, theo hạng
3.1Kết cấu công trìnhCông trình/hạng mục công trình – kết cấu công trình, trừ công trình khai thác mỏ, đường bộ, đường sắt, cầu – hầm, đường thủy nội địa – hàng hải, thủy lợi, đê điều, cấp nước – thoát nước, xử lý chất thải rắnChủ nhiệm các công trình tuyến đầu mối chắn nước, tuyến năng lượng của dự án thủy điện
3.2Công trình khai thác mỏCông trình khai thác mỏ và các công trình tương tựKhông có
3.3Công trình đường bộĐường bộ, đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay và các công trình có kết cấu tương tựChủ trì lĩnh vực chuyên môn quy hoạch đô thị và nông thôn
3.4Công trình đường sắtĐường sắt và các công trình có kết cấu tương tựChủ trì lĩnh vực chuyên môn quy hoạch đô thị và nông thôn
3.5Công trình cầu – hầmCầu, hầm, công trình có kết cấu cột, trụ, tháp và các công trình có kết cấu tương tựChủ trì lĩnh vực chuyên môn quy hoạch đô thị và nông thôn
3.6Công trình đường thủy nội địa – hàng hảiĐường thủy nội địa – hàng hải và các công trình có kết cấu tương tựKhông có
3.7Công trình thủy lợi, đê điềuThủy lợi, đê điều và các công trình có kết cấu tương tựChủ nhiệm các công trình tuyến đầu mối chắn nước, tuyến năng lượng của dự án thủy điện
3.8Công trình cấp nước – thoát nướcCấp nước – thoát nước và các công trình tương tựChủ trì lĩnh vực chuyên môn quy hoạch đô thị và nông thôn
3.9Công trình xử lý chất thải rắnXử lý chất thải rắn và các công trình tương tựKhông có
3.10Hệ thống điệnHệ thống điện của công trình/hạng mục công trình, bao gồm công trình đường dây và trạm biến ápChủ trì lĩnh vực chuyên môn quy hoạch đô thị và nông thôn
3.11Hệ thống cấp – thoát nước công trìnhHệ thống cấp – thoát nước, tuyến ống, cống cấp thoát nước của công trình/hạng mục công trìnhChủ trì lĩnh vực chuyên môn quy hoạch đô thị và nông thôn
3.12Hệ thống thông gió – cấp thoát nhiệtHệ thống thông gió – cấp thoát nhiệt của công trình/hạng mục công trìnhKhông có

Vai trò đi kèm cũng giới hạn theo hạng:

  • Chủ trì lĩnh vực chuyên môn trong quy hoạch. Hạng I được làm ở tất cả các quy hoạch đô thị và nông thôn. Hạng II được làm ở quy hoạch thuộc thẩm quyền phê duyệt của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã. Hạng III được làm ở quy hoạch thuộc thẩm quyền phê duyệt của Ủy ban nhân dân cấp xã.
  • Chủ nhiệm tuyến đầu mối chắn nước, tuyến năng lượng thủy điện. Hạng I được làm ở các dự án thủy điện. Hạng II được làm ở dự án thủy điện từ cấp II trở xuống. Hạng III được làm ở dự án thủy điện từ cấp III trở xuống.

Năm chi tiết riêng của mục 3 Phụ lục II cần đọc kỹ

  1. Thẩm tra thiết kế nằm trong phạm vi hạng. Người hạng III không thẩm tra được thiết kế công trình cấp II, dù chỉ là thẩm tra một bộ môn. Khoản 1 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15 xếp chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế xây dựng vào nhóm chức danh phải có chứng chỉ hành nghề.
  2. Kết cấu công trình (3.1) có danh sách loại trừ. Chứng chỉ kết cấu dù hạng I cũng không dùng để chủ trì kết cấu một cây cầu, một đập thủy lợi hay một nhà máy xử lý nước; mỗi loại có dòng riêng. Phân tích riêng cho kỹ sư kết cấu có ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế kết cấu công trình.
  3. Đường bộ (3.3) bao gồm cả đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay. Người làm thiết kế khu bay ở sân bay tìm hạng ở dòng đường bộ, không có dòng “hàng không” riêng.
  4. Cầu – hầm (3.5) bao gồm cả công trình có kết cấu cột, trụ, tháp. Mục 3.1 không liệt kê “cột, trụ, tháp” trong danh sách loại trừ. Phụ lục II không nói rõ một công trình tháp độc lập thuộc riêng dòng 3.5 hay cả dòng 3.1. Gặp trường hợp này, anh/chị nên hỏi cơ quan tiếp nhận hồ sơ trước khi kê khai hoặc nhận việc.
  5. Hệ thống điện (3.10) bao gồm đường dây và trạm biến áp. Hạng của chứng chỉ hệ thống điện vì vậy áp dụng cả cho thiết kế đường dây, trạm biến áp, theo cấp của công trình đó.

Ranh giới giữa các dòng gần nhau có ở các bài theo chuyên ngành: hệ thống cấp – thoát nước công trình (3.11) và công trình cấp nước – thoát nước (3.8) ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế cấp thoát nước công trình; các dòng 3.3 đến 3.6 ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế công trình giao thông; các dòng 3.10 đến 3.12 ở bài chứng chỉ hành nghề thiết kế cơ điện công trình.

Cấp công trình quyết định hạng nào được nhận việc

Với thiết kế, hạng chỉ đo bằng cấp công trình. Thiết kế không dùng nhóm dự án A, B, C như khảo sát địa hình hay quản lý dự án. Thiết kế cũng không dùng cấp phê duyệt quy hoạch, trừ vai trò chủ trì lĩnh vực chuyên môn trong quy hoạch nêu ở trên. Vì vậy, xác định đúng cấp công trình là bước đầu tiên khi hỏi “hạng của tôi có nhận được việc này không”.

Khoản 9 Điều 27 quy định hai điểm:

  • Cấp công trình khi xét cấp chứng chỉ và khi xác định phạm vi hoạt động được xác định theo pháp luật về phân cấp công trình. Văn bản hiện hành là Thông tư 34/2026/TT-BXD, có hiệu lực từ 01/7/2026.
  • Riêng thiết kế kết cấu công trình, cấp công trình được xác định ưu tiên theo tiêu chí quy mô kết cấu.

Điểm thứ hai có hệ quả thực tế. Cùng một công trình, cấp xác định theo quy mô kết cấu có thể khác cấp xác định theo tiêu chí khác. Kỹ sư kết cấu xem cấp theo quy mô kết cấu. Kỹ sư điện, cấp thoát nước, thông gió của cùng công trình xem cấp theo nguyên tắc chung của Thông tư 34/2026/TT-BXD. Nên ghi rõ cấp công trình và tiêu chí đã dùng trong bảng kê kinh nghiệm.

Các dòng 3.1 đến 3.12 ghi “công trình/hạng mục công trình”. Khi một công trình có nhiều hạng mục khác cấp, cần đối chiếu đúng dòng nội dung của mình và cách xác định cấp hạng mục theo Thông tư 34/2026/TT-BXD.

Chọn hướng phù hợp kinh nghiệm: công việc, minh chứng
Ảnh minh họa: chọn hướng phù hợp kinh nghiệm: công việc, minh chứng.

Ba hạng thiết kế khác nhau ở điều kiện được xét như thế nào?

Điều kiện của mỗi hạng gồm hai lớp. Lớp thứ nhất là điều kiện chung ở Điều 33: năng lực hành vi dân sự, chuyên môn phù hợp theo Phụ lục I, kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất, số năm kinh nghiệm theo hạng. Lớp thứ hai là điều kiện kinh nghiệm riêng của thiết kế ở Điều 36. Khoản 3 Điều 30 yêu cầu đáp ứng cả hai lớp.

Đặt hai lớp cạnh nhau, ba hạng thiết kế tương ứng ba mức nghề. Hạng III là người đã tham gia, chưa cần giữ vai trò chính (điểm c khoản 4 Điều 33, khoản 3 Điều 36). Hạng II là người đã chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế ở quy mô cấp II, cấp III, có bằng đại học và từ 04 năm (điểm b khoản 4 Điều 33, khoản 2 Điều 36). Hạng I là người đã giữ vai trò đó ở quy mô cấp I, cấp II, có từ 07 năm (điểm a khoản 4 Điều 33, khoản 1 Điều 36). Ngưỡng cụ thể từng hạng nằm ở bảng lộ trình dưới đây.

Bên dưới hạng III là người chưa có chứng chỉ. Người này vẫn được tham gia hoạt động xây dựng phù hợp chuyên ngành đào tạo, nhưng không được đảm nhận chức danh phải có chứng chỉ (khoản 4 Điều 27). Kinh nghiệm “đã tham gia” để xét hạng III được tích lũy ở giai đoạn này.

Cách hiểu và cách chứng minh từng vai trò chủ nhiệm, chủ trì, tham gia, thẩm tra có ở bài điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng.

Lộ trình lên hạng trong nghề thiết kế

Đặt phạm vi (Phụ lục II) cạnh điều kiện (Điều 36), có thể thấy lộ trình lên hạng trong thiết kế khép kín trong phạm vi hạng đang có:

Đang ở mứcPhạm vi được làm vai trò chínhCần tích lũy để lên mức trên
Chưa có chứng chỉKhông được làm chủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra; chỉ tham giaTham gia thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV; đủ 02 năm (đại học) hoặc 03 năm (cao đẳng)
Hạng IIIChủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra công trình từ cấp III trở xuốngChủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế 02 công trình cấp III (hoặc 01 công trình cấp II); đủ 04 năm; có trình độ đại học
Hạng IIChủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra công trình từ cấp II trở xuốngChủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế 02 công trình cấp II (hoặc 01 công trình từ cấp I trở lên); đủ 07 năm
Hạng IChủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra tất cả các cấp công trìnhKhông còn hạng trên; duy trì kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất để khi hết hạn được cấp mới đúng hạng

Bốn điểm cần rút ra từ bảng này:

  • Không cần vượt phạm vi để có kinh nghiệm hạng trên. Người hạng III chủ trì đủ 02 công trình cấp III là đáp ứng kinh nghiệm hạng II; người hạng II chủ trì đủ 02 công trình cấp II là đáp ứng kinh nghiệm hạng I.
  • Thẩm tra cũng là một con đường. Khoản 1 và khoản 2 Điều 36 đặt thẩm tra thiết kế ngang với thiết kế. Người làm ở đơn vị thẩm tra có thể dùng kinh nghiệm chủ trì thẩm tra để đề nghị hạng II, hạng I, nếu công trình đủ cấp và phần việc thuộc đúng nội dung đề nghị.
  • Kinh nghiệm phải đúng nội dung. Chủ trì kết cấu nhà cao tầng không tính cho nội dung cầu – hầm; thiết kế điện không tính cho thông gió – cấp thoát nhiệt.
  • Hạng thực tế là mức thấp hơn giữa số năm và công trình. Đủ 07 năm nhưng mới chủ trì 01 công trình cấp II thì chỉ đủ hạng II. Kinh nghiệm phù hợp nhưng quá 10 năm chỉ cho phép đề nghị thấp hơn 01 hạng (khoản 3 Điều 33).

Lên hạng, thêm nội dung thiết kế là thủ tục gì?

Nghị định 212 không có thủ tục “nâng hạng” riêng. Điểm a khoản 1 Điều 29 xếp việc điều chỉnh hạng vào cấp mới:

Cấp mới chứng chỉ hành nghề bao gồm các trường hợp: lần đầu được cấp chứng chỉ; điều chỉnh hạng chứng chỉ; chứng chỉ hết thời hạn hiệu lực

Với người làm thiết kế, điều này có nghĩa:

  • Hồ sơ lên hạng được Hội đồng xét cấp đánh giá như hồ sơ cấp lần đầu (khoản 4 Điều 30, Điều 40), chứng minh lại điều kiện chung và Điều 36 cho hạng mới.
  • Chứng chỉ cấp mới có hiệu lực 10 năm (khoản 5 Điều 27). Mã số chứng chỉ không thay đổi (khoản 8 Điều 27).
  • Cơ quan cấp là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, ủy quyền, như nhau cho mọi hạng (khoản 1 Điều 31).
  • Không có sát hạch. Sát hạch là cơ chế của Nghị định 175/2024/NĐ-CP, đã hết hiệu lực.

Hồ sơ, thời hạn giải quyết và các nhu cầu khác trên một chứng chỉ đã có (thêm nội dung thiết kế, đổi thông tin, mất hoặc hỏng) có ở bài cấp lại, điều chỉnh, bổ sung, gia hạn chứng chỉ hành nghề xây dựng. Thành phần hồ sơ theo Điều 39 có ở bài hồ sơ cấp chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Chứng chỉ thiết kế hạng I, II, III cấp trước ngày 01/7/2026

Trước ngày 01/7/2026, chứng chỉ được cấp theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Nghị định này đã hết hiệu lực từ 01/7/2026 theo khoản 2 Điều 75 Nghị định 217/2026/NĐ-CP. Quy định của Nghị định 175 về lĩnh vực, hạng và sát hạch nay chỉ còn ý nghĩa để đọc chứng chỉ đã cấp và hồ sơ nộp trước ngày 01/7/2026.

Khoản 5 Điều 55 Nghị định 212 quy định người được cấp chứng chỉ theo Luật Xây dựng năm 2014 trước ngày Nghị định có hiệu lực được tiếp tục sử dụng chứng chỉ:

theo lĩnh vực và phạm vi hoạt động xây dựng được ghi trên chứng chỉ đến khi hết hạn. Trường hợp có lĩnh vực được mở rộng phạm vi theo quy định tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP và Nghị định này thì được áp dụng theo quy định tại Nghị định này.

Với chứng chỉ thiết kế, có bốn điểm cần nắm:

  1. Hạng và phạm vi ghi trên chứng chỉ cũ giữ nguyên đến khi hết hạn, không phải đổi chứng chỉ.
  2. Ghi chú cuối Phụ lục II chỉ nói về giám sát. Ghi chú này cho chứng chỉ giám sát cũ theo các nhóm công trình được áp dụng phạm vi mục 4.1. Phụ lục II không có ghi chú tương tự cho chứng chỉ thiết kế. Vì vậy không nên tự quy đổi tên lĩnh vực thiết kế cũ sang một dòng 3.x; hãy dùng đúng phạm vi ghi trên chứng chỉ, trừ phần được Nghị định 212 mở rộng phạm vi.
  3. Hết hạn thì cấp mới theo Nghị định 212. Hạng được xét lại từ đầu theo Điều 33 và Điều 36, với kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất (điểm a khoản 1 Điều 29). Hạng cũ không được bảo lưu.
  4. Hồ sơ nộp trước 01/7/2026 được xét theo Nghị định 175/2024/NĐ-CP. Hồ sơ đủ điều kiện sát hạch thì được cấp theo nội dung đánh giá của hội đồng mà không phải sát hạch (đoạn 1 khoản 2 Điều 55). Người đã sát hạch nhưng chưa đạt thì nộp hồ sơ cấp mới theo Nghị định 212 (khoản 3 Điều 55).
Rà soát trước khi quyết định: phạm vi, tài liệu, đối chiếu
Ảnh minh họa: rà soát trước khi quyết định: phạm vi, tài liệu, đối chiếu.

Chọn hạng đề nghị cho nội dung thiết kế: sáu bước

Hạng đề nghị do hồ sơ quyết định, không do mong muốn. Với thiết kế, thứ tự tự đánh giá như sau:

  1. Chốt nhánh và nội dung. Nếu không phải kiến trúc, phần việc thuộc dòng nào trong 12 dòng của mục 3 Phụ lục II? Ghi cụ thể, ví dụ “hệ thống thông gió – cấp thoát nhiệt”, không ghi chung “thiết kế cơ điện”.
  2. Kiểm chuyên môn đào tạo theo mục 3 Phụ lục I; văn bằng không ghi rõ chuyên ngành thì dựa vào bảng điểm hoặc phụ lục văn bằng (khoản 2 Điều 33). Bằng cao đẳng chỉ đáp ứng hạng III.
  3. Lập danh sách công trình trong 10 năm gần nhất. Mỗi dòng ghi tên công trình, phần việc, vai trò (chủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra, tham gia), cấp công trình và tiêu chí xác định cấp. Với kết cấu, ghi cấp theo quy mô kết cấu.
  4. Lọc theo nội dung. Một dự án nhiều bộ môn chỉ tính phần việc của bộ môn mình.
  5. Đối chiếu ngưỡng Điều 36 và số năm của khoản 4 Điều 33, lấy mức thấp hơn. Nếu công trình quyết định hạng đã quá 10 năm, lùi 01 hạng (khoản 3 Điều 33).
  6. So với công việc sắp nhận. Nếu hạng thấp hơn cấp công trình của việc sắp nhận, anh/chị chỉ tham gia, không đứng tên chủ nhiệm, chủ trì hay thẩm tra. Tích lũy vai trò chính trong phạm vi hạng hiện có, rồi đề nghị cấp mới ở hạng trên.

Đề nghị hạng cao hơn điều kiện không giúp hồ sơ nhanh hơn: Hội đồng đánh giá theo Điều 33 và Điều 36 (khoản 3 Điều 30); kê khai không trung thực khiến hồ sơ bị dừng xem xét và chỉ được nộp lại sau 12 tháng (khoản 6 Điều 30). Nếu chưa chắc danh sách công trình của mình đủ hạng nào, anh/chị có thể gọi 0904 889 859 để trao đổi trước khi lập hồ sơ.

Ví dụ so sánh hạng trong công việc thiết kế

Các ví dụ dưới đây do Viện biên soạn để minh họa cách đọc quy định, không phải hồ sơ thật. Cấp công trình trong ví dụ được giả định là đã xác định theo Thông tư 34/2026/TT-BXD. Kết quả của từng hồ sơ do cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Ví dụ 1. Kỹ sư điện hạng III được mời thẩm tra thiết kế trạm biến áp của nhà xưởng cấp II

Anh Tùng có chứng chỉ thiết kế hệ thống điện hạng III. Một đơn vị tư vấn mời anh chủ trì thẩm tra phần hệ thống điện, gồm cả trạm biến áp, của một nhà xưởng cấp II, vì cho rằng thẩm tra không phải thiết kế.

Cách xử lý: Mục 3.10 Phụ lục II cho chứng chỉ hạng III được làm chủ nhiệm thiết kế, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế hệ thống điện của công trình từ cấp III trở xuống, bao gồm công trình đường dây và trạm biến áp. Thẩm tra nằm trong cùng giới hạn đó, và khoản 1 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15 xếp thẩm tra thiết kế vào nhóm chức danh phải có chứng chỉ. Anh Tùng không đứng tên chủ trì thẩm tra công trình cấp II được; vai trò này cần hạng II hoặc hạng I. Anh có thể tham gia nhóm thẩm tra (khoản 4 Điều 27). Phần tham gia không tính cho hạng II, vì khoản 2 Điều 36 đòi hỏi đã làm chủ nhiệm hoặc chủ trì. Con đường của anh là chủ trì thiết kế hoặc thẩm tra 02 công trình cấp III trong phạm vi hạng III, kèm 04 năm kinh nghiệm và trình độ đại học (điểm b khoản 4 Điều 33).

Ví dụ 2. Kỹ sư đường bộ hạng II thiết kế đường lăn, sân đỗ tàu bay

Chị Hạnh có chứng chỉ thiết kế công trình đường bộ hạng II. Công ty chị nhận thiết kế mở rộng một cảng hàng không, gồm đường lăn, sân đỗ tàu bay cấp II và nhà ga hành khách. Công ty hỏi có phải tìm người có chứng chỉ “hàng không” không.

Cách xử lý: Mục 3.3 Phụ lục II xếp đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay và các công trình có kết cấu tương tự vào nội dung công trình đường bộ. Phụ lục II không có dòng “hàng không” riêng. Hạng II cho phép chủ trì công trình từ cấp II trở xuống, nên chị Hạnh chủ trì được phần đường lăn, sân đỗ. Nếu một hạng mục khu bay được xác định là cấp I, vai trò chủ trì hạng mục đó cần hạng I. Nhà ga hành khách không thuộc dòng đường bộ: kết cấu theo mục 3.1 (cấp xác định ưu tiên theo quy mô kết cấu, khoản 9 Điều 27), cơ – điện theo mục 3.10 đến 3.12, kiến trúc theo pháp luật về kiến trúc (điểm c khoản 1 Điều 28).

Ví dụ 3. Kỹ sư thủy lợi hạng II được mời làm chủ nhiệm tuyến năng lượng thủy điện cấp I

Anh Lâm có chứng chỉ thiết kế công trình thủy lợi, đê điều hạng II. Chủ đầu tư một dự án thủy điện mời anh làm chủ nhiệm phần tuyến năng lượng. Công trình được xác định là cấp I.

Cách xử lý: Mục 3.7 Phụ lục II cho chứng chỉ thủy lợi, đê điều được làm chủ nhiệm các công trình tuyến đầu mối chắn nước, tuyến năng lượng của dự án thủy điện: hạng I ở các dự án thủy điện, hạng II ở dự án thủy điện từ cấp II trở xuống. Anh Lâm không làm chủ nhiệm được ở công trình cấp I này; nếu công trình là cấp II thì đảm nhận được. Dòng kết cấu công trình (mục 3.1) cũng có vai trò này, nên chủ đầu tư có thể tìm người hạng I ở nội dung kết cấu hoặc thủy lợi, đê điều. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về việc lựa chọn cá nhân do mình lựa chọn (khoản 5 Điều 88 Luật Xây dựng 135/2025/QH15).

Ví dụ 4. Kỹ sư cầu có kinh nghiệm chủ trì nhưng đã quá 10 năm

Anh Phong tốt nghiệp đại học ngành cầu đường, đi làm 15 năm. Giai đoạn 2012–2015 anh chủ trì thiết kế 02 cây cầu cấp II. Từ năm 2016 anh chuyển sang tư vấn giám sát, chỉ tham gia thiết kế vài công trình cấp III. Năm 2026 anh muốn đề nghị chứng chỉ thiết kế cầu – hầm hạng I.

Cách xử lý: 02 cầu cấp II ở vai trò chủ trì đáp ứng mức của khoản 1 Điều 36, số năm cũng đủ (điểm a khoản 4 Điều 33). Nhưng khoản 3 Điều 33 yêu cầu kinh nghiệm trong vòng 10 năm gần nhất; kinh nghiệm phù hợp nhưng quá 10 năm chỉ được đề nghị thấp hơn 01 hạng. Với hai công trình đã quá mốc này, anh Phong đề nghị được hạng II của nội dung cầu – hầm (mục 3.5 Phụ lục II). Phần tham gia gần đây chưa thay được vai trò chủ trì để lên hạng I. Kinh nghiệm giám sát cũng không tính cho thiết kế, vì Điều 36 chỉ đếm phần việc thiết kế, thẩm tra thiết kế. Sau khi có hạng II, anh chủ trì thêm 02 công trình cầu cấp II trong 10 năm gần nhất thì đủ kinh nghiệm để đề nghị cấp mới hạng I.

Ví dụ 5. Kỹ sư kết cấu hạng III muốn lên hạng II bằng kinh nghiệm thẩm tra

Chị Vy tốt nghiệp đại học ngành xây dựng dân dụng và công nghiệp, có 5 năm kinh nghiệm và chứng chỉ thiết kế kết cấu hạng III cấp năm 2025, còn hạn. Từ đó chị chủ trì thiết kế kết cấu 01 trường học cấp III. Công ty đang giao chị chủ trì thẩm tra kết cấu 01 tòa văn phòng, cũng cấp III theo quy mô kết cấu.

Cách xử lý: Chứng chỉ hạng III cấp năm 2025 vẫn dùng được theo phạm vi ghi trên chứng chỉ (khoản 5 Điều 55). Mục 3.1 Phụ lục II cho hạng III chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế kết cấu công trình từ cấp III trở xuống, nên cả hai việc đều đúng phạm vi. Khoản 2 Điều 36 cho hạng II tính cả vai trò chủ trì thẩm tra thiết kế: 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III. Khoản này không tách riêng công trình thiết kế và công trình thẩm tra khi đếm. Theo cách đọc này, khi hoàn thành việc thẩm tra tòa văn phòng, chị có 02 công trình cấp III cùng nội dung kết cấu: 01 công trình chủ trì thiết kế và 01 công trình chủ trì thẩm tra. Cấp công trình của cả hai xác định ưu tiên theo quy mô kết cấu (khoản 9 Điều 27). Với 5 năm kinh nghiệm, vượt ngưỡng 04 năm (điểm b khoản 4 Điều 33), chị có thể đề nghị cấp mới hạng II (điểm a khoản 1 Điều 29). Hồ sơ cần tài liệu thể hiện rõ vai trò chủ trì thẩm tra, không chỉ tên công trình.

Ví dụ 6. Chứng chỉ thiết kế cơ – điện cũ ghi lĩnh vực chung

Giả sử anh Khoa có chứng chỉ thiết kế hạng II cấp năm 2023, còn hạn, ghi lĩnh vực “thiết kế cơ – điện công trình” nói chung. Kinh nghiệm của anh chủ yếu là hệ thống điện, có thêm ít phần thông gió. Anh hỏi khi hết hạn có được cấp mới cả ba nội dung 3.10, 3.11, 3.12 ở hạng II không.

Cách xử lý: Đến khi hết hạn, anh Khoa dùng chứng chỉ theo đúng lĩnh vực và phạm vi ghi trên chứng chỉ (khoản 5 Điều 55); sau đó cấp mới theo Nghị định 212 (điểm a khoản 1 Điều 29). Hạng được xét cho từng nội dung đề nghị, theo phần việc thuộc nội dung đó (khoản 3 Điều 33, Điều 36). Nếu đã chủ trì hệ thống điện 01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III trong 10 năm gần nhất, anh đề nghị được hạng II của nội dung 3.10. Với thông gió (3.12), nếu mới chỉ tham gia, anh chỉ đạt hạng III khi đủ 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV. Không có kinh nghiệm cấp – thoát nước công trình (3.11) thì không nên đề nghị nội dung này. Chuyên môn đào tạo của từng nội dung cũng phải phù hợp theo mục 3.10 đến 3.12 Phụ lục I.

Những hiểu nhầm khi so sánh hạng chứng chỉ thiết kế

  • “Có chứng chỉ thiết kế hạng I là chủ trì được mọi bộ môn.” Hạng I chỉ cao nhất trong nội dung ghi trên chứng chỉ; chứng chỉ kết cấu hạng I không thay cho chứng chỉ cầu – hầm hay hệ thống điện.
  • “Chưa có chứng chỉ thì không được làm thiết kế.” Người chưa có chứng chỉ vẫn được tham gia thiết kế phù hợp chuyên ngành đào tạo, chỉ không đảm nhận chức danh phải có chứng chỉ (khoản 4 Điều 27). Một số phần việc thiết kế không yêu cầu chứng chỉ (khoản 3 Điều 27).
  • “Thẩm tra không tính kinh nghiệm để lên hạng.” Khoản 1 và khoản 2 Điều 36 tính cả chủ nhiệm, chủ trì thẩm tra thiết kế. Khoản 3 Điều 36 tính cả tham gia thẩm tra.
  • “Lên hạng phải thi sát hạch hoặc học thêm khóa bồi dưỡng.” Nghị định 212 không có sát hạch; hồ sơ cấp mới, kể cả điều chỉnh hạng, được Hội đồng xét cấp đánh giá (khoản 4 Điều 30, Điều 40). Điều 33 và Điều 36 không có điều kiện nào là giấy chứng nhận hoàn thành khóa học.

Viện hỗ trợ gì khi xác định hạng chứng chỉ thiết kế?

Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ tư vấn, rà soát điều kiện và hồ sơ theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Viện cùng anh/chị chốt nội dung hành nghề theo 12 dòng của Phụ lục II, đối chiếu văn bằng với Phụ lục I, lập danh sách công trình theo vai trò và cấp công trình. Với doanh nghiệp tư vấn thiết kế, Viện hỗ trợ rà soát nhân sự chủ trì theo bộ môn, hạng và thời hạn chứng chỉ. Thông tin dịch vụ có ở trang tư vấn cấp chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng. Doanh nghiệp cần rà soát nhiều nhân sự thiết kế cùng lúc có thể gọi 0904 889 859.

Việc xét và quyết định cấp chứng chỉ, kể cả hạng ghi trên chứng chỉ, thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, ủy quyền, sau khi có kết quả đánh giá của Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề.

Lưu ý: Chứng nhận hoàn thành khóa học do Viện cấp không phải chứng chỉ hành nghề; chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành. Viện tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và tư vấn, rà soát hồ sơ; Viện không phải cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng.

Kết luận

Theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP, chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng hạng I, II, III khác nhau ở phạm vi theo mục 3 Phụ lục II và ở điều kiện theo Điều 33, Điều 36. Hạng I làm chủ nhiệm, chủ trì, thẩm tra mọi cấp công trình; hạng II đến cấp II; hạng III đến cấp III, cho từng nội dung trong 12 nội dung thiết kế. Thiết kế kiến trúc đi theo pháp luật về kiến trúc. Lên hạng là cấp mới, qua Hội đồng xét cấp, không sát hạch. Chứng chỉ thiết kế cấp trước 01/7/2026 dùng theo phạm vi ghi trên chứng chỉ đến khi hết hạn.

Câu hỏi đúng khi so sánh hạng chứng chỉ thiết kế là: với nội dung này, vai trò này, công trình cấp này, cần hạng nào.

Cần rà soát hạng chứng chỉ thiết kế? Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ tư vấn điều kiện và rà soát hồ sơ theo quy định hiện hành.

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo về các quy định chính của Nghị định 212/2026/NĐ-CP; không thay thế văn bản pháp luật, ý kiến tư vấn pháp lý chính thức hoặc kết quả xem xét hồ sơ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4,9/5 (7.111 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.