daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Chứng chỉ lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư khác nhau như thế nào?

Phân biệt phạm vi lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư (dự án kinh doanh, có sử dụng đất, PPP) và kiến thức cần học cho mỗi vai trò.

Hai nhóm công việc trong đấu thầu
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Nhiều người khi tìm hiểu về chứng chỉ đấu thầu thường băn khoăn: người tham gia công việc lựa chọn nhà thầu và người tham gia công việc lựa chọn nhà đầu tư có phải học và thi hai loại chứng chỉ khác nhau hay không? Câu trả lời là không. Theo Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 105/2025/TT-BTC và Thông tư 129/2026/TT-BTC), cả hai nhóm vai trò đều sử dụng chung một loại giấy tờ duy nhất là chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu.

Điểm khác nhau không nằm ở tên gọi hay loại chứng chỉ, mà nằm ở phạm vi kiến thức cần nắm tương ứng với từng vai trò và từng nhóm dự án. Bài viết này giúp bạn phân biệt rõ hai phạm vi công việc “lựa chọn nhà thầu” và “lựa chọn nhà đầu tư” để xác định đúng nội dung mình cần ôn tập, dựa trên đúng quy định hiện hành.

Hai nhóm công việc trong đấu thầu
Ảnh minh họa: hai nhóm công việc trong đấu thầu.

Trả lời nhanh

  • Cùng một loại chứng chỉ: lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư đều dùng chung chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu, không có hai loại chứng chỉ riêng biệt.
  • Khác nhau ở phạm vi kiến thức: mỗi nhóm vai trò gắn với hệ thống văn bản pháp luật và nhóm dự án riêng, nên nội dung cần học khác nhau.
  • Lựa chọn nhà thầu gắn với hoạt động mua sắm công (Điều 19 Luật Đấu thầu; Nghị định 214/2025/NĐ-CP).
  • Lựa chọn nhà đầu tư gắn với ba nhóm dự án: dự án đầu tư kinh doanh, dự án có sử dụng đất và dự án PPP.
  • Đối tượng bắt buộc là thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định (với dự án PPP có thêm đơn vị thẩm định) tương ứng từng nhóm công việc.

Một loại chứng chỉ dùng chung cho hai nhóm vai trò

Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT quy định thống nhất một tên gọi cho giấy tờ mà cá nhân làm công tác đấu thầu cần có, đó là chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu. Dù bạn tham gia công việc lựa chọn nhà thầu hay lựa chọn nhà đầu tư, tên chứng chỉ vẫn giống nhau và được cấp theo cùng một cơ chế thi, cấp trên Hệ thống. Bạn có thể tham khảo thêm bức tranh tổng thể trong hệ thống quy định về chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn đấu thầu để hiểu vị trí của loại giấy tờ này. Lưu ý: mẫu chứng chỉ tại Phụ lục 2 bản gốc có dòng ghi loại “lựa chọn nhà thầu”, “lựa chọn nhà đầu tư” hoặc cả hai, tùy kỳ thi đã tham dự (ghi chú (1)); Thông tư 105/2025/TT-BTC bỏ cụm từ “đối với” trên mẫu, Thông tư 129/2026/TT-BTC bãi bỏ ghi chú (1) từ ngày 27/8/2026 và cho phép dùng chứng chỉ lựa chọn nhà thầu còn hiệu lực để tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định lựa chọn nhà đầu tư (khoản 5 Điều 2).

Trước khi đi sâu, cần tách bạch ba khái niệm dễ bị nhầm lẫn để không hiểu sai bản chất:

  • Chứng nhận hoàn thành khóa học do cơ sở đào tạo cấp cho học viên sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, bồi dưỡng, ôn thi — đây là tài liệu ghi nhận việc học.
  • Chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu do đơn vị có thẩm quyền tổ chức thi và cấp theo quy định — đây là chứng chỉ mà bài viết đang bàn tới.
  • Chứng chỉ hành nghề hoạt động đấu thầu là loại giấy tờ đã được cấp trước đây theo Luật Đấu thầu năm 2013.

Việc tổ chức thi và cấp chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn thuộc thẩm quyền của đơn vị sự nghiệp công lập có chức năng đào tạo, bồi dưỡng thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, ủy ban nhân dân cấp tỉnh (Điều 9 sửa đổi), không phải của cơ sở đào tạo. Cơ sở đào tạo như Viện chỉ đảm nhận vai trò đào tạo, bồi dưỡng và ôn thi để hỗ trợ học viên hệ thống hóa kiến thức. Muốn biết mình có nằm trong nhóm bắt buộc phải có chứng chỉ hay không, bạn nên xem thêm đối tượng phải có chứng chỉ theo từng vai trò.

Phạm vi lựa chọn nhà thầu

Lựa chọn nhà thầu là nhóm công việc gắn với hoạt động mua sắm công. Căn cứ pháp lý cốt lõi cho nhóm này là Điều 19 Luật Đấu thầu và Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP; thay thế Nghị định 24/2024/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ ngày 04/8/2025). Đây là mảng nghiệp vụ quen thuộc với đa số người làm công tác đấu thầu tại các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách và vốn nhà nước.

Chương trình khung tại Phụ lục 1 Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT (đoạn dẫn đã được Thông tư 129/2026/TT-BTC sửa: cơ sở đào tạo có thể tổ chức bồi dưỡng theo một hoặc các chuyên đề) là khung tham khảo cho đào tạo, bồi dưỡng, không phải cấu trúc đề thi. Phần lựa chọn nhà thầu (Mục A, khung A) gồm 10 chuyên đề:

  • Chuyên đề 1 — Tổng quan lựa chọn nhà thầu;
  • Chuyên đề 2 — Quy định chung trong lựa chọn nhà thầu;
  • Chuyên đề 3 — Kế hoạch tổng thể và kế hoạch lựa chọn nhà thầu;
  • Chuyên đề 4 — Quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu không qua mạng;
  • Chuyên đề 5 — Mua sắm tập trung;
  • Chuyên đề 6 — Mua sắm trong lĩnh vực y tế;
  • Chuyên đề 7 — Đấu thầu qua mạng;
  • Chuyên đề 8 — Hợp đồng;
  • Chuyên đề 9 — Xử lý tình huống trong đấu thầu;
  • Chuyên đề 10 — Xử lý kiến nghị, kiểm tra, giám sát trong đấu thầu.

Có thể thấy phạm vi kiến thức của nhóm này xoay quanh toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu, từ lập kế hoạch, tổ chức lựa chọn, đến quản lý hợp đồng, xử lý tình huống và giải quyết kiến nghị. Nền tảng chung để tiếp cận khối kiến thức này được trình bày trong hệ thống pháp lý nền tảng về đấu thầu.

Phạm vi lựa chọn nhà đầu tư

Lựa chọn nhà đầu tư là nhóm công việc gắn với việc chọn nhà đầu tư thực hiện dự án, khác về bản chất với mua sắm công. Theo quy định, nhóm này được chia thành ba loại dự án; từ ngày 21/8/2026, dự án đầu tư kinh doanh và dự án có sử dụng đất cùng áp dụng Nghị định 274/2026/NĐ-CP, còn dự án PPP theo pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, nên người tham gia cần nắm đúng nhóm dự án mình phụ trách.

Dự án đầu tư kinh doanh

Đây là nhóm dự án lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, nay được điều chỉnh theo Nghị định 274/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 21/8/2026); Nghị định 23/2024/NĐ-CP áp dụng trước đây đã hết hiệu lực từ cùng ngày. Cá nhân tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định trong hoạt động lựa chọn nhà đầu tư đối với nhóm dự án này thuộc đối tượng cần có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu.

Dự án có sử dụng đất

Dự án có sử dụng đất là một dạng dự án lựa chọn nhà đầu tư, trước đây được điều chỉnh tại Nghị định 115/2024/NĐ-CP; nghị định này đã hết hiệu lực từ ngày 21/8/2026 (trừ Điều 69), và dự án đầu tư có sử dụng đất nay thuộc nhóm dự án đầu tư kinh doanh theo điểm a, điểm b khoản 1 Điều 4 Nghị định 274/2026/NĐ-CP. Phạm vi kiến thức của nhóm này gắn với đặc thù của các dự án liên quan đến sử dụng đất, tách biệt với quy trình mua sắm nhà thầu thông thường.

Dự án PPP

Dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) là nhóm dự án lựa chọn nhà đầu tư được điều chỉnh theo pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư. Với nhóm dự án này, đối tượng cần có chứng chỉ gồm cá nhân tham gia tổ chuyên gia và cá nhân thuộc đơn vị thẩm định trong hoạt động lựa chọn nhà đầu tư.

Phần lựa chọn nhà đầu tư của Chương trình khung (Mục B, khung B) gồm 7 chuyên đề: tổng quan, quy định chung, ba chuyên đề quy trình riêng cho dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh, dự án đầu tư có sử dụng đất, cùng đấu thầu qua mạng và xử lý tình huống. Do đó, phạm vi kiến thức của người làm công việc lựa chọn nhà đầu tư gắn chặt với hệ thống nghị định điều chỉnh từng loại dự án, thay vì xoay quanh quy trình mua sắm nhà thầu.

Vai trò tổ chuyên gia và tổ thẩm định

Điểm chung của cả hai nhóm vai trò là chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu gắn với việc tham gia tổ chuyên gia và tổ thẩm định (với dự án PPP là đơn vị thẩm định). Theo quy định về đối tượng được cấp, nhóm bắt buộc phải có chứng chỉ chính là các thành viên này, cụ thể:

  • Cá nhân tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định trong hoạt động lựa chọn nhà thầu;
  • Cá nhân tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định trong hoạt động lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án đầu tư kinh doanh và dự án có sử dụng đất;
  • Cá nhân tham gia tổ chuyên gia, đơn vị thẩm định trong hoạt động lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án PPP.

Với lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh, khoản 3 Điều 1 Nghị định 274/2026/NĐ-CP dẫn chiếu điều kiện về năng lực, kinh nghiệm của thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định sang quy định tương ứng của nghị định về lựa chọn nhà thầu (hiện là Nghị định 214/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP). Khoản 5 Điều 2 Thông tư 129/2026/TT-BTC cũng quy định: cá nhân đã được cấp chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu lựa chọn nhà thầu hoặc các chứng chỉ có giá trị như chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu quy định tại Điều 37 Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 105/2025/TT-BTC) còn hiệu lực thì được sử dụng các chứng chỉ này để tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định trong lựa chọn nhà đầu tư.

Ngoài các nhóm nêu trên, người làm công tác đấu thầu nói chung có trách nhiệm tự cập nhật kiến thức hoặc tham gia đào tạo, bồi dưỡng. Như vậy, việc bạn cần học phạm vi kiến thức nào phụ thuộc trực tiếp vào vai trò bạn đảm nhận trong tổ chuyên gia hoặc tổ thẩm định, và vào nhóm dự án mà công việc của bạn thuộc về. Sau khi xác định đúng vai trò, bạn có thể xem tiếp điều kiện được cấp chứng chỉ để chuẩn bị hồ sơ và lộ trình phù hợp.

Bảng so sánh lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư

Tiêu chíLựa chọn nhà thầuLựa chọn nhà đầu tư
Loại chứng chỉChứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầuChứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu (dùng chung)
Bản chất công việcMua sắm côngLựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án
Căn cứ chínhĐiều 19 Luật Đấu thầu; Nghị định 214/2025/NĐ-CPNghị định 274/2026/NĐ-CP (thay thế Nghị định 23/2024, Nghị định 115/2024 từ 21/8/2026); pháp luật về PPP đối với dự án PPP
Nhóm dự án áp dụngCác gói thầu mua sắm côngDự án đầu tư kinh doanh; dự án có sử dụng đất; dự án PPP
Đối tượng cần chứng chỉThành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định lựa chọn nhà thầuThành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định (đơn vị thẩm định với PPP) lựa chọn nhà đầu tư
Chương trình khungKhung A (Mục A Phụ lục 1) — 10 chuyên đề (từ tổng quan đến xử lý kiến nghị, kiểm tra, giám sát)Khung B (Mục B Phụ lục 1) — 7 chuyên đề, có chuyên đề riêng cho dự án PPP, dự án đầu tư kinh doanh, dự án có sử dụng đất
Điểm chungCùng quy định về thi, cấp theo Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT sửa đổi; cùng loại chứng chỉ điện tử; cùng điều kiện cấp tại khoản 2 Điều 7
Chọn nội dung học theo vai trò
Ảnh minh họa: chọn nội dung học theo vai trò.

Cách xác định phạm vi kiến thức cần học

Vì chỉ có một loại chứng chỉ nhưng phạm vi kiến thức khác nhau theo vai trò và nhóm dự án, bạn nên xác định nội dung ôn tập theo trình tự sau:

  1. Xác định vai trò của bạn: bạn tham gia tổ chuyên gia, tổ thẩm định trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, hay lựa chọn nhà đầu tư?
  2. Xác định nhóm dự án: nếu là lựa chọn nhà đầu tư, dự án của bạn thuộc nhóm đầu tư kinh doanh, có sử dụng đất hay PPP? Dự án đầu tư kinh doanh, kể cả dự án có sử dụng đất, nay áp dụng Nghị định 274/2026/NĐ-CP; dự án PPP áp dụng pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
  3. Chọn khối kiến thức tương ứng: nhóm nhà thầu tập trung vào chương trình khung A; nhóm nhà đầu tư tập trung vào chương trình khung B theo đúng loại dự án phụ trách.
  4. Đối chiếu với nội dung kỳ thi: nội dung đề thi bao gồm kiến thức từng lĩnh vực đấu thầu cụ thể, kiến thức pháp luật liên quan, kiến thức chuyên sâu và bài tập xử lý tình huống. Bạn có thể tham khảo chi tiết cách thi và nội dung kỳ thi theo lĩnh vực để định hướng ôn tập.

Trong thực tế, nhiều người phụ trách song song cả công việc lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư. Trường hợp này, phạm vi kiến thức cần bao quát cả hai khối, nên việc lập kế hoạch ôn tập bài bản càng quan trọng. Chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu được giới thiệu trong khóa học đấu thầu tại Viện giúp học viên hệ thống hóa kiến thức theo đúng vai trò và nhóm dự án của mình.

Học ôn tập ở đâu để đúng phạm vi kiến thức của bạn

Sau khi xác định được vai trò và nhóm dự án, bước tiếp theo là ôn tập theo đúng khối kiến thức tương ứng. Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ tổ chức khóa ôn thi. Khóa học hỗ trợ hệ thống kiến thức, luyện tập và ôn thi phục vụ kỳ thi sát hạch chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu do cơ quan có thẩm quyền tổ chức theo quy định. Đây là khóa ôn tập, hỗ trợ chuẩn bị kiến thức, không phải nơi đăng ký kỳ thi hay cấp chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn — kỳ thi và việc cấp chứng chỉ do đơn vị có thẩm quyền thực hiện theo quy định. Bạn có thể tìm hiểu khóa ôn thi chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu để chọn lộ trình phù hợp.

Căn cứ pháp lý

  • Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT về đào tạo, bồi dưỡng, thi, cấp, thu hồi chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu — Điều 6, Điều 9, Điều 18, Phụ lục 1 (Chương trình khung), Phụ lục 2 (mẫu chứng chỉ).
  • Thông tư 105/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT — khoản 4 Điều 1 (Điều 9); điểm b.6 khoản 17 Điều 1 (mẫu chứng chỉ Phụ lục 2).
  • Điều 7 khoản 1 Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT (sửa đổi bởi Thông tư 105/2025/TT-BTC; điểm b sửa đổi bởi Thông tư 129/2026/TT-BTC) về đối tượng được cấp chứng chỉ.
  • Điều 19 Luật Đấu thầu; Điều 21 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP) về lựa chọn nhà thầu.
  • Nghị định 274/2026/NĐ-CP ngày 07/7/2026 về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh (hiệu lực 21/8/2026) — khoản 3 Điều 1, Điều 4. Nghị định này thay thế Nghị định 23/2024/NĐ-CP, Nghị định 115/2024/NĐ-CP (trừ Điều 69) và Nghị định 225/2025/NĐ-CP — đã hết hiệu lực từ ngày 21/8/2026 (khoản 3 Điều 75).
  • Thông tư 129/2026/TT-BTC ngày 27/8/2026 của Bộ Tài chính — khoản 5 Điều 2; khoản 2 Điều 3 (điểm b, c sửa đổi, bãi bỏ nội dung tại Phụ lục 1; điểm d bãi bỏ ghi chú (1) Phụ lục 2).

Bài viết do Bộ phận nội dung chuyên môn — Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ biên soạn trên cơ sở Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 105/2025/TT-BTC và Thông tư 129/2026/TT-BTC); đối chiếu ngày 14/10/2026 với Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP) và Nghị định 274/2026/NĐ-CP. Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế văn bản quy phạm pháp luật; khi thực hiện thủ tục, người đọc cần theo dõi thông báo chính thức trên Hệ thống quản lý cấp chứng chỉ tại chungchidauthau.mof.gov.vn.

4,9/5 (6.741 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Bài viết đã đóng bình luận. Các ý kiến được duyệt vẫn hiển thị bên dưới.

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.