Thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu đã có tóm tắt lý do không được lựa chọn, nhưng đôi khi nhà thầu muốn hiểu rõ hơn về lý do cụ thể trước khi quyết định có kiến nghị hay không. Pháp luật cho phép nhà thầu đề nghị chủ đầu tư giải thích — đây là bước nhẹ hơn kiến nghị. Bài viết này hướng dẫn cách đề nghị đúng, theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.
Căn cứ tại khoản 5 Điều 33 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: ngoài tóm tắt lý do trong thông báo kết quả, trường hợp có yêu cầu giải thích về lý do cụ thể nhà thầu không trúng thầu, nhà thầu gửi đề nghị tới chủ đầu tư hoặc gặp trực tiếp chủ đầu tư; chủ đầu tư có trách nhiệm trả lời trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu.
Đề nghị giải thích lý do là quyền hợp pháp, khác với kiến nghị. Bài viết không hướng dẫn gây áp lực hay yêu cầu thông tin mật. Giao diện Hệ thống có thể thay đổi. Kiểm tra nội dung: 30/7/2026.
Phân biệt sáu việc dễ nhầm
Trước khi gửi đề nghị, xác định đúng mình đang cần gì để chọn đúng kênh:
| Việc | Bản chất | Khi nào dùng |
|---|---|---|
| Tra cứu kết quả | Xem thông tin KQLCNT công khai | Muốn biết kết quả, nhà thầu trúng, giá trúng |
| Đề nghị giải thích lý do | Nhờ chủ đầu tư giải thích lý do cụ thể | Đã có tóm tắt nhưng muốn rõ hơn — nội dung bài này |
| Yêu cầu làm rõ E-HSDT | Chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu giải thích hồ sơ | Trong quá trình đánh giá, do chủ đầu tư khởi xướng |
| Phản ánh lỗi kỹ thuật | Báo lỗi của Hệ thống | Khi vướng mắc là lỗi kỹ thuật, không phải nội dung |
| Kiến nghị | Cơ chế pháp lý phản đối khi quyền lợi bị ảnh hưởng | Có căn cứ cho rằng kết quả vi phạm quy định |
| Khởi kiện | Giải quyết tại Tòa án | Bước pháp lý cao nhất |
Đề nghị giải thích là bước “hỏi cho rõ”, chưa phải phản đối. Nếu sau khi được giải thích mà vẫn cho rằng kết quả ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp, mới cân nhắc kiến nghị — xem bài kiến nghị trong đấu thầu qua mạng.
Khung nội dung đề nghị (tham khảo)
Đây là khung gợi ý để đề nghị rõ ràng, không phải mẫu công văn pháp lý bắt buộc:
- Thông tin nhà thầu: tên, mã số, người đại diện, liên hệ.
- Thông tin gói thầu: mã gói thầu, tên gói, mã TBMT (nếu có).
- Kết quả đã nhận: dẫn thông báo kết quả và tóm tắt lý do đã nêu.
- Nội dung cần được giải thích: hỏi cụ thể về tiêu chí/bước đánh giá mà nhà thầu chưa rõ.
- Tài liệu hoặc tiêu chí cần đối chiếu: nêu phần E-HSMT/E-HSDT liên quan.
- Đề nghị phản hồi: đề nghị chủ đầu tư trả lời (theo thời hạn 02 ngày làm việc).
Không yêu cầu những thông tin không được phép
Khi đề nghị giải thích, không yêu cầu và không kỳ vọng được cung cấp:
- Hồ sơ dự thầu của đối thủ;
- Báo cáo đánh giá nội bộ mang tính mật;
- Tài liệu không được phép công khai theo quy định;
- Thông tin cá nhân không liên quan.
Mục tiêu là hiểu rõ lý do của chính hồ sơ mình, không phải khai thác thông tin của nhà thầu khác.
Hai tình huống thường gặp
Tình huống 1 — chưa hiểu tiêu chí không đáp ứng: tóm tắt lý do ghi “không đáp ứng yêu cầu về nhân sự chủ chốt” nhưng nhà thầu tin rằng đã kê khai đủ. Đề nghị giải thích cụ thể tiêu chí nào, ở đâu chưa đạt, để đối chiếu lại hồ sơ và cải thiện. Việc rà soát nhân sự xem bài không thêm được nhân sự chủ chốt vào E-HSDT.
Tình huống 2 — kết quả công khai không khớp dữ liệu đã nộp: nhà thầu thấy thông tin trong kết quả khác với hồ sơ đã nộp. Trước hết lưu bằng chứng và đề nghị chủ đầu tư giải thích; nếu là sai lệch có căn cứ ảnh hưởng quyền lợi, cân nhắc kiến nghị đúng trình tự. Cách đối chiếu thông tin từ khi mở thầu xem bài cách đọc biên bản mở thầu điện tử và tra cứu kết quả lựa chọn nhà thầu. Danh mục nội dung cần rà khi không trúng xem bài nhà thầu không trúng thầu cần kiểm tra những nội dung nào.
Trường hợp doanh nghiệp cần hỗ trợ soạn nội dung đề nghị giải thích có căn cứ hoặc rà soát hồ sơ dự thầu, có thể gửi thông tin để được tư vấn rà soát hồ sơ dự thầu. Liên hệ Hotline 0904.889.859 (Ms.Hoa). Tổng hợp các tình huống đấu thầu qua mạng xem trung tâm xử lý sự cố và hướng dẫn đấu thầu qua mạng.
Khi nào nên đề nghị giải thích, khi nào chỉ nên rút kinh nghiệm
Không phải trường hợp không trúng nào cũng cần đề nghị giải thích. Nếu tóm tắt lý do trong thông báo kết quả đã rõ (ví dụ giá đánh giá cao hơn nhà thầu trúng, hoặc thiếu một tài liệu cụ thể mà nhà thầu tự nhận thấy), thì việc rút kinh nghiệm và chuẩn bị tốt hơn cho gói sau là đủ. Nên đề nghị giải thích khi: tóm tắt lý do chung chung khiến nhà thầu không biết cải thiện điều gì; nhà thầu tin rằng hồ sơ đã đáp ứng nhưng bị đánh giá không đạt; hoặc có dấu hiệu thông tin trong kết quả không khớp dữ liệu đã nộp. Đề nghị giải thích giúp có thêm thông tin trước khi quyết định có kiến nghị hay không, và bản thân việc này không làm mất quyền kiến nghị nếu còn trong thời hạn.
Sau khi được giải thích thì làm gì
Sau khi nhận giải thích của chủ đầu tư, nhà thầu có ba hướng: (1) chấp nhận và rút kinh nghiệm nếu lý do hợp lý; (2) tiếp tục trao đổi nếu vẫn còn điểm chưa rõ; hoặc (3) chuyển sang kiến nghị nếu có căn cứ cho rằng kết quả vi phạm quy định và ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp — lưu ý kiến nghị về kết quả có thời hạn riêng kể từ ngày kết quả được đăng tải. Dù chọn hướng nào, nên lưu lại toàn bộ trao đổi (đề nghị đã gửi, thời điểm, nội dung giải thích) làm bằng chứng. Đề nghị giải thích được thực hiện thiện chí, đúng mực sẽ giữ quan hệ tốt với chủ đầu tư cho các gói thầu sau.
Bảng “nên hỏi / không nên hỏi” khi đề nghị giải thích
| Nên hỏi | Không nên hỏi |
|---|---|
| Tiêu chí nào của E-HSMT nhà thầu chưa đáp ứng | Hồ sơ dự thầu, tài liệu mật của nhà thầu khác |
| Tài liệu nào được đánh giá là chưa phù hợp | Thông tin cá nhân không liên quan |
| Nội dung cụ thể cần được giải thích | Báo cáo đánh giá nội bộ không được công khai |
| Căn cứ dẫn tới kết quả đối với hồ sơ của mình | Nội dung nhằm gây sức ép hoặc đe dọa |
Dấu hiệu đã đề nghị giải thích đúng cách
- Gửi đúng đầu mối (chủ đầu tư);
- Câu hỏi rõ, cụ thể, có trích dẫn tiêu chí;
- Có bằng chứng đã gửi và thời điểm gửi;
- Nhận được phản hồi hoặc xác định được bước tiếp theo (rút kinh nghiệm hay kiến nghị).
Đề nghị giải thích khác kiến nghị ở điểm nào
Đây là điểm cốt lõi giúp chọn đúng bước đi, tránh mất thời gian hoặc mất quyền:
| Tiêu chí | Đề nghị giải thích lý do | Kiến nghị |
|---|---|---|
| Bản chất | Hỏi cho rõ lý do không trúng | Phản đối chính thức khi cho rằng có vi phạm |
| Thời hạn | Chủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầu | Gửi trong 10 ngày kể từ khi kết quả được đăng tải (kiến nghị về kết quả) |
| Chi phí | Không phát sinh chi phí giải quyết kiến nghị | Có chi phí (kiến nghị về kết quả), hoàn trả nếu đúng |
| Ảnh hưởng quyền kiến nghị | Không làm mất quyền kiến nghị nếu còn thời hạn | Là cơ chế chính thức, có trình tự nhiều cấp |
Vì vậy, đề nghị giải thích là bước “chi phí thấp, rủi ro thấp” nên làm trước; sau khi có giải thích, nếu vẫn còn căn cứ cho rằng kết quả vi phạm quyền lợi thì mới cân nhắc kiến nghị — xem bài kiến nghị trong đấu thầu qua mạng.
Thông báo kết quả chứa những gì
Theo khoản 5 Điều 33 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu gồm: kết quả (nhà thầu được lựa chọn, giá trúng thầu…); danh sách nhà thầu không được lựa chọn và tóm tắt lý do của từng nhà thầu; kế hoạch hoàn thiện, ký kết hợp đồng. Nếu tóm tắt lý do chưa đủ rõ, nhà thầu gửi đề nghị tới chủ đầu tư hoặc gặp trực tiếp chủ đầu tư để được giải thích lý do cụ thể; chủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc. Đây là cơ sở để nhà thầu biết mình vướng ở đâu mà không cần dùng ngay cơ chế kiến nghị.
Văn bản sử dụng trong bài
- Nghị định số 214/2025/NĐ-CP: khoản 5 Điều 33 (tóm tắt lý do trong thông báo kết quả; đề nghị giải thích lý do cụ thể; chủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc).
- Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung theo Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15): Điều 89 (kiến nghị — cơ chế mạnh hơn đề nghị giải thích).
Nội dung mang tính hướng dẫn tham khảo; đề nghị giải thích khác với kiến nghị. Giao diện Hệ thống có thể thay đổi. Kiểm tra nội dung: 30/7/2026.
