daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Nhà thầu có thể đề nghị cung cấp lý do không trúng thầu như thế nào?

Sau khi có kết quả, nhà thầu có thể đề nghị chủ đầu tư giải thích lý do cụ thể không trúng thầu (trả lời trong 02 ngày làm việc): căn cứ, khung nội dung, cây kiểm tra và phân biệt với kiến nghị.

Đề nghị giải thích kết quả lựa chọn trong bài Nhà thầu có thể đề nghị cung cấp lý do không trúng thầu như thế nào?
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu đã có tóm tắt lý do không được lựa chọn, nhưng đôi khi nhà thầu muốn hiểu rõ hơn về lý do cụ thể trước khi quyết định có kiến nghị hay không. Pháp luật cho phép nhà thầu đề nghị chủ đầu tư giải thích — đây là bước nhẹ hơn kiến nghị. Bài viết này hướng dẫn cách đề nghị đúng, theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP (đọc theo văn bản hợp nhất sau khi được Nghị định số 349/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung).

Căn cứ tại khoản 5 Điều 33 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: ngoài tóm tắt lý do trong thông báo kết quả, trường hợp có yêu cầu giải thích về lý do cụ thể nhà thầu không trúng thầu, nhà thầu gửi đề nghị tới chủ đầu tư hoặc gặp trực tiếp chủ đầu tư; chủ đầu tư có trách nhiệm trả lời trong thời hạn 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận được yêu cầu.

Đề nghị giải thích lý do là quyền hợp pháp, khác với kiến nghị. Bài viết không hướng dẫn gây áp lực hay yêu cầu thông tin mà chủ đầu tư không được cung cấp. Tên chức năng, nút bấm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có thể thay đổi theo phiên bản; khi giao diện khác mô tả, đối chiếu Hướng dẫn sử dụng đăng tải trên Hệ thống.

Đề nghị giải thích kết quả lựa chọn trong bài Nhà thầu có thể đề nghị cung cấp lý do không trúng thầu như thế nào?
Ảnh minh họa: đề nghị giải thích kết quả lựa chọn trong bài Nhà thầu có thể đề nghị cung cấp lý do không trúng thầu như thế nào?.

Căn cứ pháp lý hiện hành của quyền đề nghị giải thích

Quy định gốc là đoạn cuối khoản 5 Điều 33 Nghị định 214 (không bị Nghị định 349/2026/NĐ-CP sửa đổi). “Giải thích lý do nhà thầu không trúng thầu theo yêu cầu của nhà thầu (nếu có)” là một nội dung của bước công khai kết quả tại khoản 5 Điều 24, khoản 6 Điều 36 và khoản 6 Điều 61 Nghị định 214; khoản 1 Điều 46, Điều 72 và khoản 1 Điều 98 (lựa chọn nhà thầu qua mạng) dẫn chiếu Điều 33. Điểm b khoản 5 Điều 33 buộc thông báo kết quả nêu tóm tắt lý do của từng nhà thầu không được lựa chọn — đề nghị giải thích là bước đi tiếp khi tóm tắt này chưa đủ rõ.

Về thuật ngữ: trước đây nhiều tài liệu ghi người trả lời là “bên mời thầu”; Luật số 90/2025/QH15 đã thay bằng “chủ đầu tư” ở nhánh lựa chọn nhà thầu. Văn bản không quy định mẫu đơn, kênh gửi hay thời hạn để nhà thầu gửi đề nghị; nên gửi bằng văn bản hoặc kênh có lưu vết, càng sớm càng tốt, vì thời hạn kiến nghị vẫn chạy song song.

Phân biệt sáu việc dễ nhầm

Trước khi gửi đề nghị, xác định đúng mình đang cần gì để chọn đúng kênh:

ViệcBản chấtKhi nào dùng
Tra cứu kết quảXem thông tin KQLCNT công khaiMuốn biết kết quả, nhà thầu trúng, giá trúng
Đề nghị giải thích lý doNhờ chủ đầu tư giải thích lý do cụ thểĐã có tóm tắt nhưng muốn rõ hơn — nội dung bài này
Yêu cầu làm rõ E-HSDTChủ đầu tư yêu cầu nhà thầu giải thích hồ sơTrong quá trình đánh giá, do chủ đầu tư khởi xướng
Phản ánh lỗi kỹ thuậtBáo lỗi của Hệ thốngKhi vướng mắc là lỗi kỹ thuật, không phải nội dung
Kiến nghịCơ chế pháp lý đề nghị xem xét lại khi quyền lợi bị ảnh hưởngCó căn cứ cho rằng kết quả vi phạm quy định
Khởi kiệnGiải quyết tại Tòa ánBước pháp lý cao nhất

Đề nghị giải thích là bước “hỏi cho rõ”, chưa phải phản đối. Nếu sau khi được giải thích mà vẫn cho rằng kết quả ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp, mới cân nhắc kiến nghị — xem bài kiến nghị trong đấu thầu qua mạng. Việc chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu làm rõ hồ sơ trong quá trình đánh giá là cơ chế ngược chiều, xem bài xử lý yêu cầu làm rõ E-HSDT sau đóng thầu.

Đọc kỹ những gì đã được công khai trước khi hỏi

Nhiều câu hỏi có thể tự trả lời từ tài liệu đã có. Trước khi soạn đề nghị, nhà thầu nên đọc:

  1. Văn bản thông báo kết quả — có tóm tắt lý do không được lựa chọn.
  2. Báo cáo đánh giá E-HSDT tổng hợp — với gói qua mạng, được đính kèm khi chủ đầu tư đăng tải kết quả (điểm b khoản 1 Điều 20 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Phiếu chấm của từng thành viên tổ chuyên gia không thuộc tài liệu phải đăng tải.
  3. Biên bản mở thầu, E-HSMT và văn bản sửa đổi, làm rõ — để đối chiếu giá, bảo đảm dự thầu và tiêu chí bị đánh giá không đạt.

Sau bước đọc này, đề nghị chỉ còn tập trung vào điểm thật sự chưa rõ. Cách tra cứu kết quả xem bài đăng tải và tra cứu kết quả lựa chọn nhà thầu.

Khung nội dung đề nghị (tham khảo)

Đây là khung gợi ý để đề nghị rõ ràng, không phải mẫu công văn pháp lý bắt buộc:

  • Thông tin nhà thầu: tên, mã số thuế, người đại diện, liên hệ.
  • Thông tin gói thầu: mã gói thầu, tên gói, mã TBMT (nếu có).
  • Kết quả đã nhận: dẫn thông báo kết quả và tóm tắt lý do đã nêu.
  • Nội dung cần được giải thích: hỏi cụ thể về tiêu chí/bước đánh giá mà nhà thầu chưa rõ.
  • Tài liệu hoặc tiêu chí cần đối chiếu: nêu phần E-HSMT/E-HSDT liên quan.
  • Đề nghị phản hồi: đề nghị chủ đầu tư trả lời theo thời hạn 02 ngày làm việc tại khoản 5 Điều 33 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.

Không yêu cầu những thông tin không được phép

Khi đề nghị giải thích, không yêu cầu và không kỳ vọng được cung cấp:

  • Hồ sơ dự thầu của nhà thầu khác: chủ đầu tư, tổ chuyên gia không được tiết lộ thông tin trong hồ sơ dự thầu của nhà thầu này cho nhà thầu khác, trừ các thông tin được công khai khi mở thầu (điểm b khoản 3 Điều 28 Nghị định 214); Luật Đấu thầu cũng xếp việc tiết lộ nội dung hồ sơ dự thầu vào nhóm hành vi bị cấm, trừ các trường hợp luật cho phép cung cấp (điểm b khoản 7 Điều 16);
  • Tài liệu ngoài phạm vi công khai, như phiếu chấm của từng thành viên tổ chuyên gia;
  • Tài liệu không được phép công khai theo quy định, kể cả tài liệu chứa bí mật nhà nước;
  • Thông tin cá nhân không liên quan.

Mục tiêu là hiểu rõ lý do của chính hồ sơ mình, không phải khai thác thông tin của nhà thầu khác.

Cây kiểm tra: đề nghị giải thích, rút kinh nghiệm hay kiến nghị

Dùng cây dưới đây ngay khi nhận thông báo kết quả:

  1. Ghi lại ngày kết quả được đăng tải — mốc bắt đầu thời hạn kiến nghị 10 ngày (khoản 2 Điều 138 Nghị định 214, sửa đổi bởi Nghị định 349/2026).
  2. Lý do không đạt đã rõ chưa? Rõ và nhà thầu tự thấy đúng → rút kinh nghiệm. Chưa rõ → bước 3.
  3. Gửi đề nghị giải thích ngay, nêu đúng tiêu chí cần hỏi, lưu bằng chứng ngày gửi.
  4. Câu trả lời cho thấy đánh giá sai so với tiêu chuẩn đã công bố? Không → lưu hồ sơ. Có, hoặc không được trả lời → bước 5.
  5. Kiểm tra điều kiện kiến nghị (khoản 2 Điều 137): nhà thầu tham dự thầu; đơn ký hợp lệ hoặc ký số gửi trên Hệ thống; chưa khởi kiện, khiếu nại, tố cáo; liên quan đến kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu; còn trong thời hạn.

Ví dụ thường gặp

Ví dụ 1 — Chưa hiểu tiêu chí không đáp ứng

Tóm tắt lý do ghi “không đáp ứng yêu cầu về nhân sự chủ chốt” nhưng nhà thầu tin rằng đã kê khai đủ. Đề nghị giải thích cụ thể tiêu chí nào, ở vị trí nhân sự nào chưa đạt, để đối chiếu lại hồ sơ và cải thiện. Việc rà soát nhân sự xem bài không thêm được nhân sự chủ chốt vào E-HSDT.

Ví dụ 2 — Kết quả công khai không khớp dữ liệu đã nộp

Nhà thầu thấy thông tin trong kết quả khác với hồ sơ đã nộp. Trước hết lưu bằng chứng và đề nghị chủ đầu tư giải thích; chủ đầu tư chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đã đăng tải (khoản 3 Điều 22 Thông tư 79). Nếu là sai lệch có căn cứ ảnh hưởng quyền lợi, cân nhắc kiến nghị đúng trình tự. Cách đối chiếu thông tin từ khi mở thầu xem bài cách đọc biên bản mở thầu điện tử và tra cứu kết quả lựa chọn nhà thầu. Danh mục nội dung cần rà khi không trúng xem bài nhà thầu không trúng thầu cần kiểm tra những nội dung nào.

Ví dụ 3 — Tính mốc giải thích và kiến nghị chạy song song

Kết quả một gói xây lắp được đăng tải ngày 12/10/2026. Nhà thầu xếp thứ hai gửi đề nghị giải thích ngày 13/10, chủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận. Song song, nhà thầu tính thời hạn kiến nghị: 10 ngày kể từ ngày 12/10/2026, tính theo ngày chứ không phải ngày làm việc. Văn bản không quy định việc đề nghị giải thích làm tạm dừng thời hạn kiến nghị, nên nhà thầu chuẩn bị sẵn dự thảo đơn; nếu câu trả lời cho thấy tiêu chí bị áp sai, nhà thầu vẫn còn thời gian gửi kiến nghị.

Ví dụ 4 — Gói hàng hóa đánh giá theo quy trình 02

Gói hàng hóa một giai đoạn một túi hồ sơ, phương pháp giá thấp nhất, không nhà thầu nào có ưu đãi. Tổ chuyên gia chọn quy trình 02: Hệ thống tự động xếp hạng theo giá dự thầu, chỉ đánh giá nhà thầu xếp thứ nhất; nhà thầu này không đáp ứng mới đánh giá nhà thầu tiếp theo (điểm b khoản 1 Điều 30 Thông tư 79). Nhà thầu xếp thứ ba hỏi vì sao hồ sơ “không được đánh giá” và nhận câu trả lời: nhà thầu xếp thứ nhất đã đáp ứng. Lý do hợp lệ; bài học nằm ở chiến lược giá.

Ví dụ 5 — Bị loại vì dự thầu bằng tài khoản chi nhánh

Một công ty ủy quyền cho giám đốc chi nhánh dự thầu, chi nhánh dùng tài khoản riêng để nộp E-HSDT và bị đánh giá “không đáp ứng tư cách hợp lệ”. Khi được giải thích, nhà thầu biết căn cứ là khoản 4 Điều 27 Thông tư 79: trường hợp ủy quyền, việc tham dự thầu phải dùng tài khoản tham gia Hệ thống của nhà thầu, không dùng tài khoản của chi nhánh. Lý do đúng quy định nên kiến nghị không có cơ sở; việc cần làm là rà lại cách phân quyền tài khoản đấu thầu qua mạng.

Trường hợp doanh nghiệp cần hỗ trợ soạn nội dung đề nghị giải thích có căn cứ hoặc rà soát hồ sơ dự thầu, có thể gửi thông tin để được tư vấn rà soát hồ sơ dự thầu; các gói hỗ trợ khác xem trang dịch vụ đấu thầu. Liên hệ Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa). Tổng hợp các tình huống đấu thầu qua mạng xem trung tâm xử lý sự cố và hướng dẫn đấu thầu qua mạng.

Để đọc đúng tóm tắt lý do trong thông báo kết quả và đặt câu hỏi có căn cứ, nhà thầu cần hiểu trình tự đánh giá hồ sơ dự thầu — từ tư cách hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm đến kỹ thuật và giá; có thể tham khảo khóa học đấu thầu cơ bản để nắm các bước này.

Khi nào nên đề nghị giải thích, khi nào chỉ nên rút kinh nghiệm

Không phải trường hợp không trúng nào cũng cần đề nghị giải thích. Nếu tóm tắt lý do trong thông báo kết quả và báo cáo đánh giá tổng hợp đã rõ (ví dụ giá đánh giá cao hơn nhà thầu trúng, hoặc thiếu một tài liệu cụ thể mà nhà thầu tự nhận thấy), thì việc rút kinh nghiệm và chuẩn bị tốt hơn cho gói sau là đủ. Nên đề nghị giải thích khi: tóm tắt lý do chung chung khiến nhà thầu không biết cải thiện điều gì; nhà thầu tin rằng hồ sơ đã đáp ứng nhưng bị đánh giá không đạt; hoặc có dấu hiệu thông tin trong kết quả không khớp dữ liệu đã nộp. Đề nghị giải thích giúp có thêm thông tin trước khi quyết định có kiến nghị hay không, và bản thân việc này không làm mất quyền kiến nghị nếu còn trong thời hạn.

Sau khi được giải thích thì làm gì

Sau khi nhận giải thích của chủ đầu tư, nhà thầu có ba hướng: (1) chấp nhận và rút kinh nghiệm nếu lý do hợp lý; (2) tiếp tục trao đổi nếu vẫn còn điểm chưa rõ; hoặc (3) chuyển sang kiến nghị nếu có căn cứ cho rằng kết quả vi phạm quy định và ảnh hưởng quyền lợi hợp pháp — lưu ý kiến nghị về kết quả phải gửi trong 10 ngày kể từ ngày kết quả được đăng tải trên Hệ thống. Dù chọn hướng nào, nên lưu lại toàn bộ trao đổi (đề nghị đã gửi, thời điểm, nội dung giải thích) làm bằng chứng. Đề nghị giải thích được thực hiện thiện chí, đúng mực sẽ giữ quan hệ tốt với chủ đầu tư cho các gói thầu sau.

Với hướng (1), nên chuyển bài học thành việc cụ thể: cập nhật hồ sơ năng lực, bổ sung tài liệu chứng minh hợp đồng tương tự — xem bài lỗi kê khai hợp đồng tương tự trong E-HSDT — hoặc đào tạo lại nhân sự qua khóa học đấu thầu qua mạng.

Chọn nội dung cần hỏi trong bài Nhà thầu có thể đề nghị cung cấp lý do không trúng thầu như thế nào?
Ảnh minh họa: chọn nội dung cần hỏi trong bài Nhà thầu có thể đề nghị cung cấp lý do không trúng thầu như thế nào?.

Bảng “nên hỏi / không nên hỏi” khi đề nghị giải thích

Nên hỏiKhông nên hỏi
Tiêu chí nào của E-HSMT nhà thầu chưa đáp ứngHồ sơ dự thầu, tài liệu của nhà thầu khác
Tài liệu nào được đánh giá là chưa phù hợpThông tin cá nhân không liên quan
Nội dung cụ thể cần được giải thíchPhiếu chấm của từng thành viên tổ chuyên gia
Căn cứ dẫn tới kết quả đối với hồ sơ của mìnhNội dung nhằm gây sức ép hoặc đe dọa
Phần nào của báo cáo đánh giá tổng hợp nói về hồ sơ của mìnhYêu cầu chủ đầu tư thay đổi kết quả qua kênh giải thích

Dấu hiệu đã đề nghị giải thích đúng cách

  • Gửi đúng đầu mối (chủ đầu tư);
  • Câu hỏi rõ, cụ thể, có trích dẫn tiêu chí;
  • Đã đọc thông báo kết quả và báo cáo đánh giá tổng hợp trước khi hỏi;
  • Có bằng chứng đã gửi và thời điểm gửi;
  • Đã ghi lại ngày kết quả được đăng tải để theo dõi thời hạn kiến nghị;
  • Nhận được phản hồi hoặc xác định được bước tiếp theo (rút kinh nghiệm hay kiến nghị).

Đề nghị giải thích khác kiến nghị ở điểm nào

Đây là điểm cốt lõi giúp chọn đúng bước đi, tránh mất thời gian hoặc mất quyền:

Tiêu chíĐề nghị giải thích lý doKiến nghị
Bản chấtHỏi cho rõ lý do không trúngĐề nghị xem xét lại chính thức khi cho rằng có vi phạm
Căn cứKhoản 5 Điều 33 NĐ 214/2025Điều 89 Luật Đấu thầu; Điều 137, 138 NĐ 214/2025
Thời hạnChủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc kể từ khi nhận yêu cầuGửi trong 10 ngày kể từ ngày kết quả được đăng tải; chủ đầu tư giải quyết trong 07 ngày làm việc; Hội đồng giải quyết kiến nghị trong 30 ngày kể từ ngày thành lập
Chi phíKhông phát sinh chi phí giải quyết kiến nghịKiến nghị đến Hội đồng phải nộp chi phí theo khoản 8 Điều 14 NĐ 214; hoàn trả nếu kiến nghị được kết luận là đúng
Ảnh hưởng quyền kiến nghịKhông làm mất quyền kiến nghị nếu còn thời hạnLà cơ chế chính thức, có trình tự nhiều cấp

Vì vậy, đề nghị giải thích là bước “chi phí thấp, rủi ro thấp” nên làm trước; sau khi có giải thích, nếu vẫn còn căn cứ cho rằng kết quả vi phạm quyền lợi thì mới cân nhắc kiến nghị — xem bài kiến nghị trong đấu thầu qua mạng.

Thông báo kết quả chứa những gì

Theo khoản 5 Điều 33 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, chủ đầu tư gửi văn bản thông báo kết quả cho các nhà thầu tham dự trong 05 ngày làm việc kể từ ngày kết quả được phê duyệt. Thông báo gồm: tên nhà thầu trúng thầu, giá trúng thầu, loại hợp đồng, thời gian thực hiện gói thầu và các nội dung cần lưu ý (theo khoản 3 Điều 33); danh sách nhà thầu không được lựa chọn và tóm tắt lý do của từng nhà thầu; kế hoạch hoàn thiện, ký kết hợp đồng. Nếu tóm tắt lý do chưa đủ rõ, nhà thầu gửi đề nghị tới chủ đầu tư hoặc gặp trực tiếp chủ đầu tư để được giải thích lý do cụ thể; chủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc. Đây là cơ sở để nhà thầu biết mình vướng ở đâu mà không cần dùng ngay cơ chế kiến nghị.

Văn bản sử dụng trong bài

  • Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 349/2026/NĐ-CP: khoản 5 Điều 33 (thông báo kết quả; đề nghị giải thích; trả lời trong 02 ngày làm việc); Điều 24, 36, 46, 61, 72, 98 (các quy trình áp dụng Điều 33); khoản 3 Điều 28; khoản 8 Điều 14, Điều 15; Điều 137, 138 (kiến nghị).
  • Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung theo Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15): điểm b khoản 7 Điều 16; Điều 89 (kiến nghị).
  • Thông tư số 79/2025/TT-BTC: Điều 20, khoản 3 Điều 22, khoản 4 Điều 27, điểm b khoản 1 Điều 30.

Cần hỗ trợ rà soát hồ sơ hoặc soạn đề nghị giải thích có căn cứ? Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ tư vấn hồ sơ dự thầu, hướng dẫn thao tác trên Hệ thống và đào tạo đấu thầu theo hình thức trực tiếp, online hoặc tại đơn vị.

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ

  • Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
  • Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
  • Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
  • Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Biên soạn: Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ. Căn cứ pháp lý đối chiếu ngày 14/10/2026. Nội dung mang tính hướng dẫn tham khảo; đề nghị giải thích khác với kiến nghị, việc áp dụng cần đối chiếu văn bản hiện hành và hồ sơ cụ thể của từng gói thầu.

4,8/5 (6.331 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.