daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Làm rõ E-HSDT sau thời điểm đóng thầu: cách trả lời và cách gửi yêu cầu

Làm rõ E-HSDT sau đóng thầu từ hai phía: nhà thầu phân biệt làm rõ với thay đổi hồ sơ, phản hồi đúng hạn; chủ đầu tư, tổ chuyên gia lập và gửi yêu cầu đúng phạm vi trên Hệ thống.

Nhóm chuyên viên đấu thầu đối chiếu yêu cầu làm rõ với hồ sơ đã nộp
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Sau thời điểm đóng thầu, nhiều nhà thầu nghĩ rằng việc của mình đã xong và chỉ còn chờ kết quả. Trên thực tế, quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu thường phát sinh yêu cầu làm rõ từ chủ đầu tư, và đây là lúc nhà thầu dễ mắc sai lầm nhất. Trả lời làm rõ không đúng cách — đặc biệt là gửi thêm tài liệu làm thay đổi nội dung đã nộp — có thể khiến hồ sơ bị đánh giá không hợp lệ, dù bản chất nhà thầu hoàn toàn đáp ứng. Ngược lại, một phản hồi rõ ràng, đúng nguyên tắc và đúng thời hạn sẽ giúp tổ chuyên gia có cơ sở đánh giá chính xác.

Bài viết này trình bày cách xử lý yêu cầu làm rõ E-HSDT một cách an toàn: hiểu đúng ranh giới giữa làm rõ và thay đổi bản chất hồ sơ, tổ chức quy trình tiếp nhận và phản hồi, cùng checklist kiểm tra trước khi gửi. Cần nói rõ: không phải mọi nội dung đều được phép bổ sung sau thời điểm đóng thầu, và bài viết không cam kết về kết quả lựa chọn nhà thầu — kết quả phụ thuộc vào tiêu chuẩn đánh giá và quy định áp dụng cho từng gói thầu.

Nhóm chuyên viên đấu thầu đối chiếu yêu cầu làm rõ với hồ sơ đã nộp
Ảnh minh họa: nhóm chuyên viên đấu thầu đối chiếu yêu cầu làm rõ với hồ sơ đã nộp.

Làm rõ E-HSDT là gì và diễn ra khi nào

Làm rõ hồ sơ dự thầu là việc chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu giải thích, làm rõ hoặc cung cấp thêm thông tin về các nội dung trong hồ sơ dự thầu đã nộp, nhằm phục vụ việc đánh giá. Yêu cầu làm rõ thường phát sinh trong quá trình đánh giá, khi tổ chuyên gia thấy một nội dung chưa rõ ràng, có dấu hiệu mâu thuẫn hoặc cần kiểm chứng. Đây là hoạt động bình thường trong quy trình đánh giá, không đồng nghĩa với việc hồ sơ có vấn đề nghiêm trọng. Về thuật ngữ: trước đây nhiều quy định gọi chủ thể tổ chức lựa chọn nhà thầu là “bên mời thầu”. Luật số 90/2025/QH15 (khoản 50 Điều 1) đã thay cụm từ này bằng “chủ đầu tư” tại nhiều điều khoản của Luật Đấu thầu, đồng thời bổ sung khoản 1b Điều 78 giao chủ đầu tư trách nhiệm yêu cầu nhà thầu làm rõ hồ sơ dự thầu trong quá trình đánh giá; Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP) cũng dùng “chủ đầu tư” tại Điều 30. Vì vậy bài dùng “chủ đầu tư” cho phía gửi yêu cầu; tổ chuyên gia là bộ phận đề xuất nội dung cần làm rõ trong quá trình đánh giá.

Điểm mấu chốt nhà thầu cần nắm: làm rõ là để giải thích nội dung đã có, không phải để bổ sung những gì còn thiếu mang tính bản chất. Hiểu đúng nguyên tắc này giúp nhà thầu phản hồi an toàn. Việc chuẩn bị hồ sơ chặt chẽ ngay từ đầu — như trình bày trong bài kiểm soát sai sót trong E-HSDT trước thời điểm đóng thầu — sẽ giảm số lần phải làm rõ và giảm rủi ro khi làm rõ.

Phân biệt làm rõ E-HSMT trước đóng thầu và làm rõ E-HSDT sau đóng thầu

Hai khái niệm dễ bị nhầm nhưng bản chất khác hẳn nhau, kéo theo cách xử lý khác nhau:

  • Làm rõ E-HSMT (trước thời điểm đóng thầu): nhà thầu chủ động gửi đề nghị chủ đầu tư giải thích những điểm chưa rõ trong hồ sơ mời thầu điện tử, để lập E-HSDT cho đúng. Với gói thầu qua mạng, đề nghị phải gửi qua Hệ thống tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày có thời điểm đóng thầu; chủ đầu tư trả lời trên Hệ thống tối thiểu 02 ngày làm việc trước ngày có thời điểm đóng thầu (khoản 3 Điều 18 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Cách gửi xem bài gửi yêu cầu làm rõ E-HSMT trên Hệ thống.
  • Làm rõ E-HSDT (sau thời điểm đóng thầu): chủ đầu tư, trên cơ sở đề xuất của tổ chuyên gia, yêu cầu nhà thầu giải thích nội dung trong hồ sơ dự thầu đã nộp, phục vụ đánh giá. Nhà thầu ở thế bị động và bị ràng buộc chặt bởi nguyên tắc không làm thay đổi bản chất hồ sơ.

Nói ngắn gọn: làm rõ E-HSMT diễn ra trước, do nhà thầu hỏi, nhằm chuẩn bị hồ sơ; làm rõ E-HSDT diễn ra sau, do chủ đầu tư hỏi, nhằm đánh giá hồ sơ đã nộp. Bài này tập trung vào tình huống thứ hai.

Ranh giới: nội dung được làm rõ và hành vi thay đổi bản chất

Đây là nội dung quan trọng nhất. Bảng dưới đây phân biệt nhóm nội dung thường được chấp nhận làm rõ và nhóm hành vi có nguy cơ làm thay đổi bản chất hồ sơ (cần đặc biệt thận trọng, đối chiếu quy định và yêu cầu của hồ sơ mời thầu):

NhómThường chấp nhận làm rõNguy cơ thay đổi bản chất
Giải thích nội dungGiải thích cách hiểu, làm rõ thông tin đã kê khaiViết lại nội dung theo hướng khác với hồ sơ đã nộp
Tài liệu chứng minhCung cấp bản rõ hơn của tài liệu đã có trong hồ sơ; bổ sung tài liệu chứng minh tư cách hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm còn thiếu khi chủ đầu tư yêu cầuTự gửi tài liệu ngoài yêu cầu làm rõ để sửa đổi, bổ sung hồ sơ đã nộp
Số liệuGiải thích, đối chiếu số liệu đã nộpThay đổi giá dự thầu, đơn giá, khối lượng theo hướng có lợi
Năng lực – kinh nghiệmLàm rõ hợp đồng, nhân sự đã kê khai; bổ sung, thay thế hợp đồng tương tự, nhân sự chủ chốt, thiết bị chủ yếu khi chủ đầu tư yêu cầu vì nội dung đã kê khai không đáp ứngTự ý thay nhân sự, thay hợp đồng tương tự bằng hồ sơ mới khi không được yêu cầu
Tính hợp lệGiải thích tư cách đã thể hiện trong hồ sơKhắc phục một điều kiện hợp lệ vốn không đáp ứng tại thời điểm đóng thầu

Bảng trên mang tính định hướng chung. Việc một nội dung cụ thể có được làm rõ/bổ sung hay không phải căn cứ quy định pháp luật về đấu thầu và yêu cầu của hồ sơ mời thầu; nhà thầu không nên tự suy đoán theo hướng có lợi cho mình. Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP), với đấu thầu qua mạng, tài liệu nhà thầu gửi sau thời điểm đóng thầu để sửa đổi, bổ sung hồ sơ đã nộp đều không hợp lệ và không được xem xét, trừ tài liệu làm rõ theo yêu cầu của chủ đầu tư (khoản 2 Điều 98); khi hồ sơ thiếu tài liệu về tư cách hợp lệ, hợp đồng tương tự, báo cáo tài chính, nghĩa vụ thuế, nhân sự, thiết bị, chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu làm rõ, bổ sung tài liệu chứng minh (khoản 1 Điều 30); việc làm rõ không được làm thay đổi bản chất của nhà thầu, nội dung cơ bản của hồ sơ và giá dự thầu (khoản 3 Điều 30).

Gói thầu qua mạng: nhà thầu không tự gửi tài liệu bổ sung khi chưa có yêu cầu

Đây là điểm nhiều nhà thầu nhầm vì chỉ đọc khoản 2 Điều 30 Nghị định 214. Khoản này cho phép nhà thầu, khi phát hiện sau đóng thầu hồ sơ thiếu tài liệu chứng minh về tư cách hợp lệ, hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất, báo cáo tài chính, nghĩa vụ kê khai thuế và nộp thuế, tài liệu về nhân sự, thiết bị đã đề xuất, “được gửi tài liệu đến chủ đầu tư để làm rõ”. Tuy nhiên, với lựa chọn nhà thầu qua mạng, Điều 98 của Nghị định quy định riêng:

  • khoản 2 Điều 98 (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP): hồ sơ dự thầu hoặc bất kỳ tài liệu nào được nhà thầu gửi chủ đầu tư sau thời điểm đóng thầu để sửa đổi, bổ sung hồ sơ đã nộp “đều không hợp lệ và không được xem xét, trừ tài liệu làm rõ hồ sơ dự thầu theo yêu cầu của chủ đầu tư”;
  • khoản 4 Điều 98: việc làm rõ hồ sơ dự thầu được thực hiện thông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo các khoản 1, 3, 4, 5 Điều 30 — không dẫn chiếu khoản 2.

Hệ quả thực tế: với gói thầu qua mạng, nhà thầu nên coi tài liệu tự gửi khi chưa có yêu cầu là tài liệu không được xem xét, và chỉ gửi tài liệu trong phạm vi chủ đầu tư yêu cầu làm rõ trên Hệ thống. Với đấu thầu không qua mạng theo quy trình tại Chương II Nghị định 214, điểm a khoản 3 Điều 28 và khoản 2 Điều 30 vẫn cho phép nhà thầu chủ động gửi tài liệu làm rõ, bổ sung để chứng minh các nội dung nêu trên.

Nội dungĐấu thầu qua mạngĐấu thầu không qua mạng (Chương II Nghị định 214)
Kênh làm rõThông qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (khoản 4 Điều 98)Bằng văn bản giữa chủ đầu tư và nhà thầu (khoản 4 Điều 30)
Nhà thầu tự gửi tài liệu chứng minh tư cách, năng lực khi chưa được yêu cầuKhông được xem xét (khoản 2, khoản 4 Điều 98)Được gửi để làm rõ; chủ đầu tư tiếp nhận để xem xét, đánh giá (khoản 2 Điều 30; điểm a khoản 3 Điều 28)
Tài liệu làm rõ theo yêu cầu của chủ đầu tưĐược xem xétĐược xem xét
Lưu giữNội dung làm rõ thể hiện bằng văn bản, được chủ đầu tư bảo quản như một phần của hồ sơ dự thầu (khoản 4 Điều 30)
Giới hạnKhông làm thay đổi bản chất của nhà thầu (với tư cách hợp lệ); không thay đổi nội dung cơ bản của hồ sơ đã nộp, không thay đổi giá dự thầu (khoản 3 Điều 30)

Nguyên tắc khi phản hồi yêu cầu làm rõ

Một số nguyên tắc giúp nhà thầu phản hồi an toàn: phản hồi đúng và đủ nội dung được hỏi, không thêm bớt ngoài phạm vi; giữ tính nhất quán với hồ sơ đã nộp, tuyệt đối không tạo ra mâu thuẫn mới; không lợi dụng việc làm rõ để thay đổi giá hoặc các nội dung bản chất; trả lời đúng thời hạn và đúng hình thức mà chủ đầu tư yêu cầu. Nguyên tắc bao trùm là: làm rõ để giúp tổ chuyên gia hiểu đúng hồ sơ, không phải để “sửa” hồ sơ.

Khi nhận yêu cầu làm rõ về năng lực — kinh nghiệm, nhà thầu cần đối chiếu lại đúng những gì đã kê khai và chứng minh trong hồ sơ, giải thích cho rõ chứ không tự ý thay thế bằng hồ sơ mới. Chỉ khi chủ đầu tư yêu cầu bổ sung, thay thế vì hợp đồng tương tự, nhân sự chủ chốt hoặc thiết bị chủ yếu đã kê khai không đáp ứng (khoản 2, khoản 3 Điều 29 Nghị định 214, đã sửa đổi) thì nhà thầu mới gửi nội dung thay thế, đúng phạm vi và thời hạn được yêu cầu.

Phân loại yêu cầu làm rõ thường gặp

Nhận diện đúng loại yêu cầu giúp giao đúng người phụ trách và chuẩn bị đúng tài liệu:

  • Làm rõ tài liệu: cung cấp bản rõ hơn, đầy đủ hơn của tài liệu đã có trong hồ sơ.
  • Làm rõ số liệu: giải thích, đối chiếu số liệu đã kê khai (khối lượng, đơn giá, thời gian…), không được thay đổi giá dự thầu.
  • Làm rõ năng lực: giải thích các tiêu chí năng lực đã thể hiện trong hồ sơ.
  • Làm rõ nhân sự: giải thích về nhân sự chủ chốt đã kê khai; chỉ bổ sung, thay thế nhân sự khi chủ đầu tư yêu cầu.
  • Làm rõ hợp đồng tương tự: giải thích, cung cấp bản rõ hơn của hợp đồng đã kê khai; chỉ thay bằng hợp đồng khác khi chủ đầu tư yêu cầu vì hợp đồng đã kê khai không đáp ứng.
Chuyên viên so sánh tài liệu gốc với bản dự thảo phản hồi yêu cầu làm rõ
Ảnh minh họa: chuyên viên so sánh tài liệu gốc với bản dự thảo phản hồi yêu cầu làm rõ.

Quy trình tiếp nhận, phân công, kiểm tra và phản hồi

Vì yêu cầu làm rõ thường có thời hạn ngắn, nhà thầu nên có quy trình xử lý nhanh và chặt:

  • Bước 1 – Tiếp nhận: ghi nhận yêu cầu làm rõ ngay khi nhận được trên hệ thống, xác định rõ nội dung được hỏi và thời hạn phản hồi.
  • Bước 2 – Phân tích: đối chiếu nội dung được hỏi với hồ sơ đã nộp; xác định đây là yêu cầu giải thích hay yêu cầu cung cấp thêm tài liệu, và phạm vi cho phép.
  • Bước 3 – Phân công: giao đúng người phụ trách nội dung liên quan (kỹ thuật, tài chính, pháp lý) soạn phản hồi.
  • Bước 4 – Soạn phản hồi: trả lời đúng trọng tâm, bám sát hồ sơ đã nộp, kèm tài liệu giải thích nếu phù hợp.
  • Bước 5 – Kiểm tra chéo: một người độc lập rà soát để bảo đảm phản hồi nhất quán với hồ sơ, không phát sinh mâu thuẫn, không vượt phạm vi.
  • Bước 6 – Phản hồi & lưu vết: gửi đúng hình thức, đúng thời hạn trên hệ thống; lưu lại nội dung đã gửi và bằng chứng.

Thời hạn phản hồi và hình thức trên hệ thống

Yêu cầu làm rõ thường kèm thời hạn phản hồi cụ thể; nhà thầu cần phản hồi trong thời hạn này và theo đúng hình thức chủ đầu tư yêu cầu (với đấu thầu qua mạng là qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo khoản 4 Điều 98 Nghị định 214). Trễ thời hạn hoặc sai hình thức có thể khiến phản hồi không được xem xét. Vì vậy, ngay khi nhận yêu cầu, việc xác định chính xác thời hạn và hình thức là ưu tiên hàng đầu, tránh để dồn đến phút cuối rồi vướng thao tác kỹ thuật. Sau khi gửi, nên kiểm tra lại trạng thái phản hồi trên Hệ thống để chắc chắn văn bản làm rõ đã được ghi nhận thành công, đồng thời lưu bằng chứng đã gửi (ảnh chụp trạng thái và thời điểm gửi).

Ba quy định của Thông tư 79/2025/TT-BTC liên quan trực tiếp đến khâu này: thời điểm gửi, nhận văn bản điện tử được xác định theo thời gian thực ghi lại trên Hệ thống và Hệ thống phải phản hồi việc gửi thành công hay không thành công (khoản 2, khoản 3 Điều 8); nhà thầu có trách nhiệm theo dõi, cập nhật thông tin trên Hệ thống, trong đó có thời gian làm rõ E-HSDT, và tự chịu bất lợi nếu không theo dõi (khoản 3 Điều 27); khi Hệ thống gặp sự cố ngoài khả năng kiểm soát, thời điểm hết hạn làm rõ E-HSDT rơi vào khoảng từ khi sự cố xảy ra đến 02 giờ sau khi khắc phục được Hệ thống tự động gia hạn đến 06 giờ sau thời điểm khắc phục xong (khoản 1 Điều 6). Danh sách thông báo cần theo dõi sau khi nộp hồ sơ xem bài sau khi nộp E-HSDT cần theo dõi gì.

Checklist phản hồi yêu cầu làm rõ E-HSDT

  • ☐ Đã xác định chính xác nội dung được yêu cầu làm rõ và thời hạn phản hồi.
  • ☐ Đã đối chiếu nội dung được hỏi với hồ sơ đã nộp.
  • ☐ Phản hồi đúng trọng tâm, không thêm nội dung ngoài phạm vi được hỏi.
  • ☐ Phản hồi nhất quán với hồ sơ, không tạo mâu thuẫn mới.
  • ☐ Không thay đổi giá dự thầu, đơn giá, khối lượng hay nội dung bản chất.
  • ☐ Tài liệu kèm theo (nếu có) là làm rõ tài liệu đã có, không phải bổ sung nội dung bản chất còn thiếu.
  • ☐ Đã kiểm tra chéo bởi một người độc lập.
  • ☐ Gửi đúng hình thức, đúng thời hạn và lưu bằng chứng đã gửi.

Phía chủ đầu tư và tổ chuyên gia: cách lập và gửi yêu cầu làm rõ E-HSDT trên Hệ thống

Các phần trên viết cho nhà thầu khi nhận yêu cầu làm rõ E-HSDT sau đóng thầu. Phần này dành cho phía bên kia: thành viên tổ chuyên gia đề xuất nội dung cần làm rõ và cán bộ của chủ đầu tư trực tiếp gửi yêu cầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Một yêu cầu làm rõ viết đúng phạm vi giúp hồ sơ được đánh giá đầy đủ; một yêu cầu viết sai phạm vi có thể vô tình mở đường cho nhà thầu thay đổi hồ sơ và trở thành căn cứ để nhà thầu khác kiến nghị.

Ai đề xuất, ai gửi, gửi qua kênh nào

Khoản 1b Điều 78 Luật Đấu thầu (bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) quy định chủ đầu tư có trách nhiệm yêu cầu nhà thầu làm rõ hồ sơ dự thầu trong quá trình đánh giá hồ sơ. Khoản 4 Điều 30 Nghị định 214 xác định việc làm rõ được thực hiện giữa chủ đầu tư và nhà thầu có hồ sơ cần làm rõ. Với gói thầu qua mạng, việc làm rõ đi qua Hệ thống (khoản 4 Điều 98 Nghị định 214; điểm g khoản 2 Điều 50 Luật Đấu thầu). Trong thực tế, tổ chuyên gia phát hiện điểm chưa rõ khi đánh giá và đề xuất nội dung; chủ đầu tư phát hành yêu cầu bằng tài khoản nghiệp vụ đã được phân quyền (khoản 1 Điều 7, khoản 6 Điều 22 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Khi thuê đơn vị tư vấn làm tổ chuyên gia, tư vấn có thể soạn nội dung đề xuất, nhưng việc làm rõ vẫn là giao dịch giữa chủ đầu tư và nhà thầu.

Ma trận: được yêu cầu làm rõ và không được yêu cầu

Được yêu cầu làm rõCăn cứ (Nghị định 214, trừ khi ghi khác)Không được yêu cầu hoặc không được chấp nhận
Giải thích nội dung chưa rõ, số liệu không nhất quán trong E-HSDTKhoản 1 Điều 29, khoản 1 Điều 30Yêu cầu hoặc chấp nhận thay đổi giá dự thầu (khoản 3 Điều 30)
Bổ sung tài liệu chứng minh tư cách hợp lệ, hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất, báo cáo tài chính, nghĩa vụ kê khai thuế và nộp thuế, nhân sự, thiết bị khi hồ sơ thiếuKhoản 1 Điều 30Làm rõ tư cách hợp lệ theo hướng thay đổi bản chất của nhà thầu tham dự thầu (khoản 3 Điều 30)
Bổ sung, thay thế nhân sự chủ chốt, thiết bị chủ yếu không đáp ứng; bổ sung, thay thế hợp đồng tương tự không đáp ứng, trong một khoảng thời gian phù hợpKhoản 2, khoản 3 Điều 29Cho bổ sung, thay thế vượt số lần: một lần với từng vị trí (quy tắc chung); tối đa 02 lần với nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu của gói xây lắp, PC, phần xây lắp gói EC đấu thầu trong nước
Gói xây lắp, PC, phần xây lắp gói EC đấu thầu trong nước: làm rõ nhân sự chủ chốt, thiết bị chủ yếu với nhà thầu xếp hạng thứ nhấtKhoản 1 Điều 30; đoạn 2 khoản 2 Điều 29Yêu cầu mọi nhà thầu làm rõ nhân sự, thiết bị khi nội dung này được đánh giá theo cam kết trong đơn dự thầu
Cung cấp thông tin, tài liệu để sửa chữa điểm chưa phù hợp hoặc sai sót không nghiêm trọng liên quan đến yêu cầu về tài liệu, khi hồ sơ đáp ứng cơ bảnĐiểm c khoản 6 Điều 29Yêu cầu có liên quan đến bất kỳ yếu tố nào của giá dự thầu (điểm c khoản 6 Điều 29)
Gói xây lắp: giải trình, làm rõ tính khả thi, hợp lý của giá dự thầu thấp bất thường so với giá gói thầuĐiểm e khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầuGợi ý nhà thầu sửa giá, sửa đề xuất để “đạt” tiêu chí đánh giá

Một yêu cầu làm rõ đạt chuẩn gồm những gì

  • Đúng đối tượng: gửi đúng nhà thầu có hồ sơ cần làm rõ; không nêu thông tin của nhà thầu khác.
  • Nội dung cụ thể: nêu rõ điểm cần làm rõ, dẫn chiếu mục tương ứng trong E-HSDT và tiêu chí trong E-HSMT; tránh câu chung chung kiểu “đề nghị bổ sung hồ sơ năng lực”.
  • Loại yêu cầu: ghi rõ là yêu cầu giải thích, yêu cầu bổ sung tài liệu chứng minh hay yêu cầu bổ sung, thay thế nhân sự, thiết bị, hợp đồng tương tự, để nhà thầu không hiểu nhầm phạm vi được gửi.
  • Thời hạn phản hồi: Nghị định không ấn định một số ngày cố định cho mọi trường hợp; khoản 2, khoản 3 Điều 29 dùng cụm “khoảng thời gian phù hợp”, điểm c khoản 6 Điều 29 dùng “thời hạn hợp lý”. Chủ đầu tư nên đặt thời hạn đủ để nhà thầu chuẩn bị tài liệu và áp dụng thống nhất cho các nhà thầu có cùng loại yêu cầu.
  • Hệ quả nếu không đáp ứng: nêu ngay trong yêu cầu, ví dụ hồ sơ bị loại nếu không cung cấp tài liệu theo điểm c khoản 6 Điều 29.

Theo dõi phản hồi và xử lý khi nhà thầu không phản hồi

Sau khi gửi, chủ đầu tư theo dõi trạng thái trên Hệ thống; văn bản điện tử đã gửi thành công được lưu trữ trên Hệ thống (khoản 2 Điều 8 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Hết thời hạn mà nhà thầu không phản hồi hoặc phản hồi không đáp ứng, tổ chuyên gia đánh giá theo hồ sơ hiện có và quy định áp dụng, ghi nhận việc này trong báo cáo đánh giá. Một số hệ quả đã được quy định cụ thể:

  • không cung cấp thông tin, tài liệu để sửa sai sót không nghiêm trọng liên quan đến tài liệu theo yêu cầu của chủ đầu tư: hồ sơ dự thầu bị loại (điểm c khoản 6 Điều 29 Nghị định 214);
  • gói xây lắp, PC, phần xây lắp gói EC đấu thầu trong nước: nhà thầu xếp hạng thứ nhất không bổ sung, thay thế, hoặc sau khi làm rõ vẫn không bố trí được nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu đáp ứng thì bị loại, bị đánh giá về uy tín theo Điều 20 và bị khóa tài khoản 03 tháng kể từ ngày chủ đầu tư công khai tên nhà thầu trên Hệ thống (khoản 2 Điều 29);
  • nhà thầu có năng lực, kinh nghiệm, đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu nhưng cố ý không cung cấp tài liệu chứng minh khi được yêu cầu làm rõ nhằm tạo điều kiện để một bên trúng thầu: thuộc hành vi thông thầu (điểm c khoản 3 Điều 16 Luật Đấu thầu).

Bảo mật và xác minh

Nội dung yêu cầu làm rõ hồ sơ dự thầu của chủ đầu tư và trả lời của nhà thầu trong quá trình đánh giá thuộc nhóm thông tin không được tiết lộ trước khi được công khai theo quy định (điểm b khoản 7 Điều 16 Luật Đấu thầu). Trường hợp nghi ngờ tính xác thực của tài liệu nhà thầu cung cấp, chủ đầu tư được xác minh với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến nội dung của tài liệu (khoản 5 Điều 30 Nghị định 214).

Checklist trước khi gửi yêu cầu làm rõ

  • ☐ Nội dung hỏi nằm trong phạm vi được phép theo ma trận trên, không liên quan đến giá dự thầu.
  • ☐ Dẫn chiếu đúng mục E-HSDT, tiêu chí E-HSMT; ghi rõ loại yêu cầu.
  • ☐ Thời hạn phản hồi hợp lý, thống nhất giữa các nhà thầu có cùng loại yêu cầu.
  • ☐ Gửi đúng nhà thầu, không làm lộ thông tin của nhà thầu khác.
  • ☐ Với nhân sự, thiết bị: đã kiểm số lần nhà thầu được bổ sung, thay thế.
  • ☐ Gửi qua Hệ thống bằng tài khoản nghiệp vụ được phân quyền; lưu bằng chứng gửi thành công và theo dõi phản hồi.

Thao tác phân quyền xem bài phân quyền tài khoản nghiệp vụ trên Hệ thống. Khi chủ đầu tư hoặc tổ chuyên gia cần người rà soát nội dung yêu cầu làm rõ trước khi phát hành, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn hồ sơ đấu thầu.

Các trường hợp làm rõ E-HSDT thường gặp trong thực tế

Các ví dụ dưới đây dùng dữ liệu giả định, nhằm minh họa cách áp dụng quy định; không mô tả một gói thầu có thật.

Ví dụ 1: gửi thêm hợp đồng “mạnh hơn” khi không được yêu cầu thay thế

Một nhà thầu nhận yêu cầu làm rõ về một hợp đồng tương tự đã kê khai. Thay vì giải thích và cung cấp bản rõ hơn của chính hợp đồng đã nộp, đội ngũ vội vàng gửi kèm một hợp đồng khác mà họ cho là “mạnh hơn” dù chủ đầu tư không yêu cầu thay thế, đồng thời điều chỉnh một vài số liệu cho khớp. Kết quả là phản hồi tạo ra mâu thuẫn với hồ sơ gốc và bị xem là có dấu hiệu thay đổi nội dung sau thời điểm đóng thầu, gây bất lợi cho việc đánh giá. Nếu nhà thầu chỉ giải thích đúng hợp đồng đã kê khai và cung cấp bản tài liệu rõ ràng hơn của chính nó, tình huống đã được xử lý an toàn.

Bài học: khi làm rõ, hãy bám chặt vào những gì đã nộp. Mọi nỗ lực “nâng cấp” hồ sơ thông qua phản hồi làm rõ đều tiềm ẩn rủi ro bị coi là thay đổi bản chất. Cách tư duy này cũng được rèn luyện qua việc phân tích các tình huống đấu thầu trong bài xử lý tình huống trong đấu thầu.

Ví dụ 2: chỉ huy trưởng không đáp ứng ở gói xây lắp đấu thầu trong nước

Gói xây lắp đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng. Theo khoản 2 Điều 29 Nghị định 214, tổ chuyên gia đánh giá nhân sự chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu trên cơ sở cam kết trong đơn dự thầu; sau khi đánh giá về tài chính, chỉ nhà thầu xếp hạng thứ nhất được đánh giá chi tiết theo kê khai và tài liệu đính kèm. Kê khai cho thấy chỉ huy trưởng đề xuất chưa đủ số năm kinh nghiệm theo E-HSMT. Chủ đầu tư gửi yêu cầu làm rõ để nhà thầu bổ sung, thay đổi vị trí này; với từng vị trí không đáp ứng, việc bổ sung, thay đổi được thực hiện tối đa 02 lần. Nếu sau đó nhà thầu vẫn không bố trí được người đáp ứng, nhà thầu bị loại, bị đánh giá về uy tín và bị khóa tài khoản 03 tháng.

Phía nhà thầu nên chuẩn bị sẵn phương án nhân sự dự phòng ngay từ khi lập E-HSDT. Phía tổ chuyên gia chỉ gửi yêu cầu làm rõ nhân sự, thiết bị cho nhà thầu đang xếp hạng thứ nhất. Lỗi kê khai nhân sự trên webform xem bài không thêm được nhân sự chủ chốt vào E-HSDT.

Ví dụ 3: tự gửi bản scan hợp đồng tương tự sau khi đóng thầu

Một nhà thầu gói mua sắm hàng hóa qua mạng phát hiện sau đóng thầu rằng đã quên đính kèm file của một hợp đồng tương tự đã kê khai. Khoản 1 Điều 27 Thông tư 79/2025/TT-BTC yêu cầu với hợp đồng tương tự, nhà thầu kê khai và đính kèm file tài liệu để chứng minh thông tin đã kê khai. Nhà thầu gửi ngay công văn kèm file cho chủ đầu tư. Theo khoản 2 và khoản 4 Điều 98 Nghị định 214, tài liệu tự gửi này không được xem xét vì không phải tài liệu làm rõ theo yêu cầu của chủ đầu tư.

Cách đúng là theo dõi Hệ thống. Nếu tổ chuyên gia thấy thiếu tài liệu chứng minh hợp đồng tương tự, chủ đầu tư sẽ yêu cầu làm rõ, bổ sung theo khoản 1 Điều 30; khi đó nhà thầu gửi đúng tài liệu của hợp đồng đã kê khai, trong thời hạn được yêu cầu. Bài học lớn hơn: kiểm tra đủ file đính kèm trước khi nộp, như hướng dẫn trong bài kiểm soát sai sót trong E-HSDT trước thời điểm đóng thầu.

Ví dụ 4: dự thảo yêu cầu làm rõ có dính đến giá

Tổ chuyên gia gói mua sắm thiết bị thấy catalogue trong E-HSDT không thể hiện một thông số kỹ thuật bắt buộc. Dự thảo yêu cầu ghi: “đề nghị nhà thầu bổ sung catalogue và xác nhận lại đơn giá thiết bị sau khi điều chỉnh cấu hình”. Vế sau liên quan đến giá dự thầu, trái với điểm c khoản 6 Điều 29 và khoản 3 Điều 30 Nghị định 214. Bản sửa chỉ yêu cầu cung cấp tài liệu kỹ thuật (catalogue, tài liệu của nhà sản xuất) chứng minh thông số đã chào. Nếu tài liệu không chứng minh được, tổ chuyên gia đánh giá theo tiêu chuẩn đánh giá của E-HSMT, không mở ra việc chào lại cấu hình hay giá.

Ví dụ 5: giá dự thầu thấp bất thường ở gói xây lắp

Nhà thầu xếp hạng thứ nhất của một gói xây lắp chào giá thấp hơn nhiều so với giá gói thầu. Điểm e khoản 1 Điều 61 Luật Đấu thầu quy định trường hợp này chủ đầu tư yêu cầu nhà thầu giải trình, làm rõ tính khả thi, hợp lý của giá dự thầu đã chào, để làm cơ sở đánh giá đáp ứng hoặc loại bỏ hồ sơ. Yêu cầu làm rõ nên hỏi cụ thể về biện pháp thi công, nguồn cung vật liệu chính, cơ cấu chi phí của các hạng mục có giá thấp. Nhà thầu trả lời bằng thuyết minh và tài liệu chứng minh như báo giá, hợp đồng nguyên tắc với nhà cung cấp; nhà thầu không được sửa giá dự thầu thông qua văn bản giải trình. Khi áp dụng, đối chiếu thêm chỉ dẫn trong E-HSMT của gói thầu.

Ví dụ 6: nghi ngờ tài liệu xác nhận hợp đồng tương tự

Tổ chuyên gia thấy biên bản nghiệm thu của một hợp đồng tương tự có dấu hiệu chỉnh sửa ngày tháng và giá trị. Chủ đầu tư được xác minh với chủ đầu tư của hợp đồng đó (khoản 5 Điều 30 Nghị định 214). Nếu tài liệu bị làm giả hoặc làm sai lệch, hành vi thuộc trường hợp gian lận theo điểm a khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu. Riêng nhân sự chủ chốt, thiết bị chủ yếu, nếu nhà thầu cố ý kê khai không trung thực nhằm làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu thì không được thay thế, hồ sơ bị loại và nhà thầu bị coi là gian lận (đoạn 3 khoản 2 Điều 29 Nghị định 214). Với nhà thầu, cách phòng ngừa duy nhất là chỉ kê khai những gì chứng minh được bằng tài liệu gốc.

Những lỗi thường gặp và cách phòng tránh

  • Coi làm rõ là cơ hội bổ sung những gì còn thiếu. Cách tránh: hiểu đúng làm rõ là giải thích nội dung đã có; chỉ bổ sung tài liệu trong phạm vi chủ đầu tư yêu cầu.
  • Gửi tài liệu mới gây mâu thuẫn với hồ sơ. Cách tránh: bám sát hồ sơ đã nộp, kiểm tra tính nhất quán.
  • Trả lời lan man, ngoài phạm vi được hỏi. Cách tránh: trả lời đúng trọng tâm, đủ nội dung.
  • Trễ thời hạn hoặc sai hình thức phản hồi. Cách tránh: xác định thời hạn và hình thức ngay khi nhận yêu cầu.
  • Không kiểm tra chéo trước khi gửi. Cách tránh: bố trí người độc lập rà soát phản hồi.

Mối liên hệ với chuẩn bị hồ sơ và đánh giá

Xử lý làm rõ tốt bắt đầu từ việc chuẩn bị hồ sơ tốt. Một hồ sơ rõ ràng, nhất quán, đầy đủ tài liệu chứng minh sẽ ít bị yêu cầu làm rõ và dễ phản hồi khi cần. Việc hiểu cách tổ chuyên gia đánh giá — trong bài đánh giá hồ sơ dự thầu — giúp nhà thầu dự đoán những điểm có thể bị hỏi và chuẩn bị trước. Cùng với việc rà soát bảo đảm dự thầu và hiệu lực hồ sơ trong bài rà soát bảo đảm dự thầu và hiệu lực E-HSDT trước khi nộp, đây là chuỗi kiểm soát giúp hồ sơ vững vàng từ khâu nộp đến khâu đánh giá. Toàn bộ quy trình lập và nộp hồ sơ điện tử được hướng dẫn trong bài hướng dẫn lập E-HSDT và ký số, nộp và kiểm tra trạng thái E-HSDT; các tình huống xử lý sự cố khác được tập hợp tại trung tâm hỗ trợ đấu thầu qua mạng.

Lưu vết và rút kinh nghiệm sau mỗi lần làm rõ

Mỗi lần phản hồi yêu cầu làm rõ nên được lưu vết đầy đủ: nội dung được hỏi, phản hồi đã gửi, tài liệu kèm theo, thời điểm và người thực hiện. Việc lưu vết này phục vụ ba mục đích: chứng minh nhà thầu đã phản hồi đúng hạn và đúng nội dung; làm cơ sở đối chiếu nếu có tranh luận về sau; và rút kinh nghiệm cho các gói thầu tiếp theo. Một nhà thầu chuyên nghiệp thường tổng hợp các yêu cầu làm rõ thường gặp để hoàn thiện cách chuẩn bị hồ sơ ngay từ đầu, giảm dần số lần phải làm rõ.

Qua nhiều gói thầu, việc phân tích “vì sao bị hỏi làm rõ” giúp nhà thầu nhận ra các điểm yếu lặp lại trong hồ sơ: thông tin kê khai chưa rõ, tài liệu chứng minh thiếu thuyết phục, hoặc trình bày dễ gây hiểu nhầm. Khắc phục những điểm này ở khâu lập hồ sơ sẽ hiệu quả hơn nhiều so với việc xử lý làm rõ một cách bị động. Đây cũng là cách nâng dần chất lượng hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp theo thời gian.

Khi nào nên học bài bản hoặc dùng dịch vụ tư vấn

Nếu doanh nghiệp thường xuyên tham dự thầu nhưng còn lúng túng khi nhận yêu cầu làm rõ, việc học bài bản sẽ giúp xử lý chủ động và an toàn. Có thể tham khảo khóa học đấu thầu qua mạng và khóa học đấu thầu để nắm quy trình và nguyên tắc đánh giá. Khi cần hỗ trợ phản hồi một yêu cầu làm rõ cụ thể, có thể tham khảo dịch vụ tư vấn hồ sơ dự thầu. Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia.

Ở phía chủ đầu tư, yêu cầu làm rõ E-HSDT do tổ chuyên gia đề xuất trong quá trình đánh giá. Theo điểm a khoản 1 Điều 21 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP), thành viên tổ chuyên gia, tổ thẩm định phải có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này; khoản 2a (chuyên gia chuyên ngành được lấy ý kiến, huy động không thuộc nhân sự của chủ đầu tư, đơn vị tư vấn đấu thầu) và khoản 3 (lĩnh vực y tế) của Điều 21 có quy định riêng. Khóa học hỗ trợ hệ thống kiến thức, luyện tập và ôn thi phục vụ kỳ thi sát hạch chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu do cơ quan có thẩm quyền tổ chức theo quy định.

Nếu cả ban quản lý dự án hoặc phòng đấu thầu cần thống nhất cách đặt và trả lời yêu cầu làm rõ, có thể tổ chức đào tạo đấu thầu tại đơn vị; nhu cầu hỗ trợ thủ tục, hướng dẫn thao tác trên Hệ thống cho từng gói thầu có thể tham khảo dịch vụ hỗ trợ đấu thầu.

Căn cứ pháp lý tham khảo

Các văn bản dưới đây liên quan đến đánh giá hồ sơ dự thầu và làm rõ hồ sơ; nhà thầu cần kiểm tra hiệu lực và đối chiếu yêu cầu của gói thầu cụ thể:

  • Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15; tra cứu theo Văn bản hợp nhất số 74/VBHN-VPQH): điểm c khoản 3, điểm a khoản 4, điểm b khoản 7 Điều 16; điểm g khoản 2 Điều 50; điểm e khoản 1 Điều 61; khoản 1b Điều 78.
  • Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 349/2026/NĐ-CP; tra cứu theo Văn bản hợp nhất số 36/2026/VBHN-NĐ-BTC), trong đó Điều 21 (điều kiện thành viên tổ chuyên gia), Điều 28 (tổ chức lựa chọn nhà thầu không qua mạng), Điều 29 (nguyên tắc đánh giá hồ sơ dự thầu), Điều 30 (làm rõ hồ sơ dự thầu) và Điều 98 (quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng).
  • Thông tư số 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn việc cung cấp, đăng tải thông tin về đấu thầu và mẫu hồ sơ đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (gồm E-HSMT và mẫu báo cáo đánh giá E-HSDT qua mạng): Điều 6 (xử lý khi Hệ thống gặp sự cố), Điều 7 và Điều 22 (tài khoản nghiệp vụ, trách nhiệm của chủ đầu tư), Điều 8 (gửi, nhận văn bản điện tử), Điều 18 (làm rõ E-HSMT), Điều 27 (trách nhiệm của nhà thầu).
  • Thông tư số 134/2026/TT-BTC ngày 09/9/2026 của Bộ Tài chính quy định mẫu hồ sơ yêu cầu chỉ định thầu, báo cáo đánh giá (đấu thầu không qua mạng), báo cáo thẩm định, kiểm tra, giám sát và báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu. Gói thầu đã phát hành hồ sơ mời thầu trước ngày 09/9/2026 thực hiện theo quy định chuyển tiếp tại điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị định 349/2026/NĐ-CP và khoản 1 Điều 7 Thông tư 134/2026/TT-BTC.

Lưu ý: việc một nội dung có được làm rõ hoặc bổ sung tài liệu hay không phụ thuộc vào quy định pháp luật và hồ sơ mời thầu của từng gói thầu. Bài viết mang tính hướng dẫn nghiệp vụ, không khẳng định mọi trường hợp đều được bổ sung và không thay thế quy định còn hiệu lực; khi áp dụng cần đối chiếu văn bản còn hiệu lực và hồ sơ mời thầu của gói thầu cụ thể.

Liên hệ tư vấn

Để được tư vấn lộ trình học và lịch khai giảng các khóa đấu thầu, vui lòng đăng ký khóa học hoặc liên hệ trực tiếp. Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ nhà thầu, chủ đầu tư và tổ chuyên gia nâng cao năng lực xử lý hồ sơ trong toàn bộ quá trình lựa chọn nhà thầu: học trực tiếp, online hoặc tổ chức đào tạo tại đơn vị.

Bài chuyên sâu cùng chủ đề

Học viên ở các tỉnh/thành học đấu thầu qua mạng online qua ứng dụng Zoom từ nơi làm việc, ví dụ: khóa học đấu thầu qua mạng tại Bắc Ninh, khóa học đấu thầu qua mạng tại Thanh Hóa, khóa học đấu thầu qua mạng tại TP Hồ Chí Minh.

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ

  • Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
  • Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
  • Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
  • Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Biên soạn: Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ. Nội dung đã hợp nhất bài hướng dẫn gửi yêu cầu làm rõ E-HSDT dành cho chủ đầu tư, tổ chuyên gia; căn cứ pháp lý đối chiếu đến ngày 14/10/2026.

4,7/5 (7.041 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.