daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Chứng chỉ hành nghề xây dựng từ 01/07/2026 còn sát hạch không?

Từ 01/7/2026, Nghị định 212/2026 bỏ bước sát hạch trong thủ tục chứng chỉ hành nghề xây dựng; Hội đồng xét cấp đánh giá hồ sơ. Chuyển tiếp cho hồ sơ nộp trước, người đã sát hạch chưa đạt, và việc cần chuẩn bị thay cho ôn thi.

Người làm xây dựng tìm hiểu thông tin về hồ sơ hành nghề
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Không. Từ ngày 01/7/2026, sát hạch chứng chỉ hành nghề xây dựng không còn là một bước trong trình tự cấp chứng chỉ theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Với hồ sơ cấp mới và cấp chuyển đổi, cơ quan có thẩm quyền quyết định cấp chứng chỉ sau khi có kết quả đánh giá của Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề (khoản 4 Điều 30). Hội đồng đánh giá năng lực trên cơ sở hồ sơ (Điều 40), theo tiêu chí điều kiện chung và điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp (khoản 3 Điều 30). Chữ “sát hạch” chỉ còn xuất hiện trong quy định chuyển tiếp tại Điều 55, dành cho hồ sơ nộp trước ngày 01/7/2026.

Bài viết giải thích cơ chế mới, cách xử lý hồ sơ đã nộp hoặc đã sát hạch trước mốc chuyển tiếp, và việc nên chuẩn bị gì thay cho ôn “bộ câu hỏi sát hạch”, dành cho kỹ sư, kiến trúc sư và phòng nhân sự doanh nghiệp xây dựng.

Người làm xây dựng tìm hiểu thông tin về hồ sơ hành nghề
Ảnh minh họa: người làm xây dựng tìm hiểu thông tin về hồ sơ hành nghề.

Vì sao nhiều người vẫn tìm “sát hạch chứng chỉ hành nghề xây dựng”?

Trước ngày 01/7/2026, sát hạch là bước quen thuộc: hồ sơ được xét đủ điều kiện thì cá nhân dự sát hạch, và kết quả sát hạch là một căn cứ để xét cấp. Vì vậy trên mạng vẫn còn nhiều tài liệu “bộ câu hỏi sát hạch”, “ôn sát hạch giám sát”, “ôn sát hạch thiết kế”.

Điểm thay đổi nằm ngay ở tầng luật. Điều 89 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 chỉ nêu hai điều kiện để cá nhân được cấp chứng chỉ: trình độ chuyên môn phù hợp với nội dung đề nghị, và thời gian, kinh nghiệm tham gia công việc phù hợp. Nghị định 212/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (khoản 1 Điều 57), quy định chi tiết theo đúng hướng đó: năng lực được đánh giá bằng hồ sơ, không bằng bài thi. Câu hỏi “ôn sát hạch thế nào” nay cần được thay bằng câu hỏi “hồ sơ của tôi đã chứng minh đủ chuyên môn và kinh nghiệm chưa”.

Sát hạch trước đây và xét cấp qua Hội đồng hiện nay khác nhau thế nào?

Cột “trước 01/7/2026” chỉ mô tả ở mức các nội dung được chính Điều 55 Nghị định 212/2026/NĐ-CP nhắc lại khi quy định chuyển tiếp; văn bản cũ đã hết hiệu lực.

Tiêu chíTrước 01/7/2026 (cơ chế cũ)Từ 01/7/2026 (Nghị định 212/2026/NĐ-CP)
Bước đánh giá năng lựcHồ sơ đủ điều kiện thì cá nhân dự sát hạchHội đồng đánh giá trên cơ sở hồ sơ năng lực (khoản 1 Điều 40); không có sát hạch
Tiêu chíHồ sơ và kết quả sát hạchMức đáp ứng điều kiện chung và điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp (khoản 3 Điều 30; Điều 33 đến Điều 37)
Nơi cấpGồm cả cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ Xây dựng và tổ chức xã hội – nghề nghiệp được công nhận (khoản 4, khoản 6 Điều 55 nhắc lại)Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, được phân cấp hoặc ủy quyền (khoản 1 Điều 31)
Lĩnh vựcCó cả quản lý dự án và định giá xây dựng (đoạn 2 khoản 2 Điều 55 nhắc lại)Khảo sát, lập quy hoạch, thiết kế, giám sát thi công (khoản 1 Điều 28)
Việc người đề nghị cần làmChuẩn bị hồ sơ và ôn sát hạchChuẩn bị hồ sơ chứng minh văn bằng, thời gian và công việc tiêu biểu; kê khai trung thực

Các điểm mới khác của nghị định (hệ thống thông tin, mã định danh, công khai năng lực tổ chức) có trong bài Nghị định 212/2026/NĐ-CP có gì mới.

Trình tự cấp chứng chỉ theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP

BướcNội dungCăn cứ
1Cá nhân nộp 01 bộ hồ sơ theo Điều 39: trực tiếp tại Bộ phận Một cửa, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng dịch vụ công quốc giaKhoản 1 Điều 30
2Hồ sơ không đầy đủ, không hợp lệ: cơ quan thông báo một lần bằng văn bản, nêu rõ lý do, trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nộpKhoản 5 Điều 30
3Hội đồng đánh giá năng lực (với cấp mới, cấp chuyển đổi)Khoản 4 Điều 30; Điều 40
4Thông báo kết quả đánh giá đủ hoặc không đủ điều kiện trong 02 ngày làm việc kể từ ngày có kết quả của Hội đồng, theo mốc ngày 15 hằng thángKhoản 4 Điều 30
5Cấp chứng chỉ: 06 ngày làm việc (cấp mới), 05 ngày làm việc (cấp lại), 11 ngày làm việc (cấp chuyển đổi)Khoản 2 Điều 30

Mốc thông báo ở bước 4 phụ thuộc ngày hồ sơ được tiếp nhận đầy đủ, hợp lệ (đoạn 2 khoản 4 Điều 30): trước ngày 15 của tháng thì thông báo trước ngày cuối cùng của tháng đó; các trường hợp còn lại thì thông báo trước ngày 15 của tháng tiếp theo. Chẳng hạn, hồ sơ hợp lệ ngày 10/8 được thông báo trước ngày cuối cùng của tháng 8; hồ sơ hợp lệ ngày 20/8 được thông báo trước ngày 15/9. Sau thông báo đủ điều kiện, thời hạn cấp mới là 06 ngày làm việc. Người cần chứng chỉ để kịp nhận việc nên tính lùi theo các mốc này.

Cấp lại (chứng chỉ còn hạn nhưng mất, hỏng, ghi sai thông tin, điều chỉnh thông tin cá nhân) không qua Hội đồng. Lưu ý: chứng chỉ hết hạn, hoặc muốn điều chỉnh hạng, thuộc trường hợp cấp mới (điểm a khoản 1 Điều 29), nên vẫn qua Hội đồng. Phân biệt các trường hợp có trong bài cấp mới, cấp lại, cấp chuyển đổi chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Kỹ sư trao đổi kinh nghiệm chuyên môn và tài liệu dự án
Ảnh minh họa: kỹ sư trao đổi kinh nghiệm chuyên môn và tài liệu dự án.

Hội đồng xét cấp đánh giá gì?

Khoản 1 Điều 40 quy định: người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ quyết định thành lập hội đồng để đánh giá năng lực hoạt động xây dựng phục vụ xét cấp mới, cấp chuyển đổi. Việc đánh giá thực hiện trên cơ sở kết quả tổng hợp hồ sơ năng lực của cá nhân, do đơn vị trực thuộc cơ quan cấp chứng chỉ được giao giải quyết hồ sơ lập.

Khoản 3 Điều 30 nêu tiêu chí: năng lực hành nghề được đánh giá theo mức đáp ứng điều kiện chung (Điều 33: năng lực hành vi, văn bằng phù hợp Phụ lục I, kinh nghiệm trong 10 năm gần nhất, số năm theo hạng) và điều kiện kinh nghiệm nghề nghiệp của từng lĩnh vực (Điều 34 đến Điều 37: số dự án, công trình đã làm chủ nhiệm, chủ trì, giám sát trưởng hoặc đã tham gia). Hội đồng hoạt động kiêm nhiệm, theo quy chế do Chủ tịch hội đồng ban hành (khoản 3 Điều 40).

Hội đồng gồm những ai?

Theo khoản 2 Điều 40: chủ tịch là người đứng đầu hoặc cấp phó của người đứng đầu cơ quan cấp chứng chỉ; ủy viên thường trực và thư ký là công chức, viên chức của cơ quan này; các ủy viên là công chức, viên chức và chuyên gia có chuyên ngành phù hợp với lĩnh vực đề nghị. Hồ sơ vì vậy được đọc bởi người hiểu công việc, nên mô tả chung chung hay gán sai lĩnh vực dễ bị phát hiện.

Hội đồng có phỏng vấn hay kiểm tra kiến thức không?

Điều 40 Nghị định 212/2026/NĐ-CP không quy định bài thi, bài kiểm tra kiến thức hay phỏng vấn. Văn bản chỉ nói việc đánh giá dựa trên kết quả tổng hợp hồ sơ năng lực; quy trình đánh giá cụ thể nằm trong quy chế do Chủ tịch hội đồng ban hành (khoản 4 Điều 40), nên cách làm việc chi tiết có thể khác nhau giữa các địa phương.

Điểm a khoản 1 Điều 32 cho cá nhân quyền yêu cầu cung cấp thông tin về việc cấp chứng chỉ, nên có thể hỏi cơ quan nơi nộp về quy trình đánh giá đang áp dụng. Điểm a khoản 2 Điều 32 đặt nghĩa vụ khai báo trung thực và cung cấp thông tin khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, nên cần sẵn sàng bổ sung tài liệu nếu được đề nghị.

Phân tích đầy đủ điều kiện có trong bài điều kiện để được cấp chứng chỉ xây dựng theo Nghị định 212; riêng từng lĩnh vực xem điều kiện chứng chỉ giám sát thi công xây dựng, điều kiện chứng chỉ thiết kế xây dựng, điều kiện chứng chỉ khảo sát xây dựng và điều kiện chứng chỉ lập quy hoạch đô thị và nông thôn.

Ai cấp, chứng chỉ có dạng gì và hiệu lực bao lâu?

Thẩm quyền. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thực hiện việc cấp chứng chỉ; căn cứ tình hình thực tiễn, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân cấp hoặc ủy quyền theo pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương (khoản 1 Điều 31). Cơ quan trực tiếp tiếp nhận hồ sơ ở mỗi tỉnh vì vậy có thể khác nhau; nên tra thủ tục trên Cổng dịch vụ công quốc gia trước khi nộp. Ghi chú tại Mẫu số 01 Phụ lục III nêu việc tiếp nhận hồ sơ, trả kết quả không phụ thuộc vào địa giới hành chính và điều kiện tổ chức thực hiện của cơ quan có thẩm quyền.

Hình thức. Kết quả giải quyết thủ tục hành chính về chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng được cấp, trả dưới dạng điện tử, gắn với mã định danh năng lực của cá nhân; kết quả điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy (khoản 6 Điều 21). Đơn theo Mẫu số 01 có ô “Nhận chứng chỉ bản giấy (nếu cá nhân yêu cầu)”. Chi tiết ở bài chứng chỉ hành nghề xây dựng điện tử.

Hiệu lực và mã số. Chứng chỉ cấp mới có hiệu lực 10 năm; với cá nhân nước ngoài theo thời hạn giấy phép lao động hoặc thẻ tạm trú nhưng không quá 10 năm (khoản 5 Điều 27). Mã số chứng chỉ gồm 08 chữ số, gắn với mã định danh cá nhân, không đổi khi cấp mới, cấp lại, cấp chuyển đổi (khoản 8 Điều 27). Xem thêm mã số chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Bốn lĩnh vực còn cấp chứng chỉ, quản lý dự án và định giá thì sao?

Khoản 1 Điều 28 liệt kê: khảo sát xây dựng (địa hình, địa chất công trình); lập quy hoạch đô thị và nông thôn; thiết kế xây dựng (thiết kế kiến trúc công trình theo pháp luật về kiến trúc, thiết kế xây dựng công trình, thiết kế cơ – điện công trình); giám sát thi công xây dựng (giám sát công tác xây dựng công trình, giám sát công tác lắp đặt thiết bị công trình). Phạm vi hoạt động theo hạng nằm ở Phụ lục II. Xem bài các lĩnh vực của chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Quản lý dự án và định giá xây dựng không còn trong danh mục này; đoạn 2 khoản 2 Điều 55 ghi rõ cơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc cấp hai loại chứng chỉ đó. Giám đốc quản lý dự án và chỉ huy trưởng công trường là chức danh phải đáp ứng điều kiện năng lực, kinh nghiệm (khoản 2 Điều 88 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15; Điều 38 Nghị định 212/2026/NĐ-CP), không phải lĩnh vực xin chứng chỉ. Giá trị chứng chỉ quản lý dự án đã cấp trước đây được phân tích trong bài chứng chỉ hành nghề quản lý dự án cấp trước 01/07/2026 còn giá trị không. Người làm quản lý dự án vẫn cần kiến thức nghiệp vụ để đảm nhận chức danh; đó là nhu cầu bồi dưỡng, không phải ôn thi lấy chứng chỉ.

Hồ sơ nộp hoặc đã sát hạch trước ngày 01/7/2026

Đây là phần duy nhất của nghị định còn nhắc tới sát hạch. Các khoản liên quan của Điều 55 (Điều khoản chuyển tiếp):

  • Đoạn 1 khoản 2: “Cá nhân đã nộp hồ sơ đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành thì được xét cấp chứng chỉ theo quy định tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Trường hợp hồ sơ đủ điều kiện sát hạch thì cá nhân được cơ quan có thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề theo nội dung đánh giá của hội đồng mà không phải sát hạch.”
  • Đoạn 2 khoản 2: “Đối với cá nhân đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề Quản lý dự án, chứng chỉ hành nghề Định giá xây dựng thì cơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc cấp chứng chỉ này.”
  • Khoản 3: “Trường hợp cá nhân đã nộp hồ sơ và đã sát hạch nhưng chưa đạt và còn thời hạn bảo lưu theo quy định của Nghị định số 175/2024/NĐ-CP tại thời điểm Nghị định này có hiệu lực thi hành thì thực hiện nộp hồ sơ cấp mới theo quy định của Nghị định này.”
  • Khoản 4: cơ quan có thẩm quyền theo khoản 1 Điều 31 “thực hiện việc cấp lại chứng chỉ hành nghề do cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Bộ Xây dựng, tổ chức xã hội – nghề nghiệp cấp trước đó đối với cá nhân có nhu cầu.”
  • Khoản 5: cá nhân đã có chứng chỉ theo quy định của Luật Xây dựng năm 2014 trước thời điểm nghị định có hiệu lực “được tiếp tục sử dụng chứng chỉ theo lĩnh vực và phạm vi hoạt động xây dựng được ghi trên chứng chỉ đến khi hết hạn. Trường hợp có lĩnh vực được mở rộng phạm vi theo quy định tại Nghị định số 175/2024/NĐ-CP và Nghị định này thì được áp dụng theo quy định tại Nghị định này.”
  • Khoản 6: tổ chức xã hội – nghề nghiệp đã được công nhận đủ điều kiện theo quy định cũ “được thực hiện cấp chứng chỉ cho các cá nhân là hội viên, thành viên của đơn vị hội viên” đã nộp hồ sơ trước thời điểm nghị định có hiệu lực thi hành.
Tình trạng tại ngày 01/7/2026Cách xử lýCăn cứ
Đã nộp hồ sơ, chưa có kết quả (lĩnh vực còn cấp chứng chỉ)Xét cấp theo quy định cũ. Nếu hồ sơ đủ điều kiện sát hạch thì được cấp theo nội dung đánh giá của hội đồng mà không phải sát hạchĐoạn 1 khoản 2 Điều 55
Đã nộp hồ sơ chứng chỉ quản lý dự án hoặc định giá xây dựngCơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc cấpĐoạn 2 khoản 2 Điều 55
Đã sát hạch nhưng chưa đạt, còn thời hạn bảo lưuNộp hồ sơ cấp mới theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP; Hội đồng đánh giá, không sát hạch lạiKhoản 3 Điều 55
Chứng chỉ do cơ quan thuộc Bộ Xây dựng hoặc tổ chức xã hội – nghề nghiệp cấp, nay cần cấp lạiCơ quan có thẩm quyền theo khoản 1 Điều 31 thực hiện cấp lạiKhoản 4 Điều 55
Đã có chứng chỉ cấp theo Luật Xây dựng năm 2014Tiếp tục sử dụng theo lĩnh vực, phạm vi ghi trên chứng chỉ đến khi hết hạn; lĩnh vực được mở rộng phạm vi thì áp dụng nghị định mớiKhoản 5 Điều 55
Hội viên đã nộp hồ sơ tại tổ chức xã hội – nghề nghiệp được công nhậnTổ chức đó được cấp chứng chỉ cho các hồ sơ đã nộp trước mốcKhoản 6 Điều 55

Nghị định 175/2024/NĐ-CP được nhắc ở đây chỉ vì quy định chuyển tiếp; văn bản này đã hết hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (khoản 2 Điều 75 Nghị định 217/2026/NĐ-CP), phần chứng chỉ hành nghề nay do Nghị định 212/2026/NĐ-CP quy định. Hai điểm đáng chú ý: kể cả hồ sơ chuyển tiếp “đủ điều kiện sát hạch” cũng không phải sát hạch; người đã sát hạch chưa đạt không “thi lại phần còn thiếu” mà nộp hồ sơ cấp mới. Trường hợp riêng của hồ sơ quản lý dự án có trong bài hồ sơ chứng chỉ quản lý dự án nộp trước 01/07/2026 được xử lý thế nào.

Còn nên ôn “bộ câu hỏi sát hạch” không?

Với thủ tục cấp chứng chỉ từ ngày 01/7/2026, không có kỳ sát hạch nên không có đề thi để ôn. Tài liệu “bộ câu hỏi sát hạch” và “ôn sát hạch” xây dựng theo cơ chế cũ không còn là điều kiện hay bước của thủ tục; nhiều câu còn được soạn theo văn bản đã hết hiệu lực. Kiến thức pháp luật xây dựng vẫn cần cho công việc, nhưng nên cập nhật theo văn bản hiện hành: Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Nghị định 212/2026/NĐ-CP, Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Nghị định 217/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn.

Người định “ôn sát hạch giám sát”

Nên chuyển sang đối chiếu Điều 37: hạng I, II xét việc đã làm giám sát trưởng hoặc chủ trì thiết kế phần việc phù hợp; hạng III xét việc đã tham gia giám sát, thiết kế hoặc thi công phần việc phù hợp 01 công trình từ cấp III trở lên hoặc 02 công trình cấp IV, và việc tham gia giám sát theo khoản này không yêu cầu đã có chứng chỉ. Hồ sơ mẫu xem hồ sơ chứng chỉ hành nghề giám sát xây dựng; chuyên ngành phù hợp xem chuyên ngành phù hợp chứng chỉ giám sát.

Người định “ôn sát hạch thiết kế”

Nên đối chiếu Điều 36: hạng I, II xét việc đã làm chủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế phần việc thuộc nội dung đề nghị ở công trình cấp tương ứng; hạng III xét việc đã tham gia thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế 03 công trình từ cấp III trở lên hoặc 05 công trình cấp IV. Với thiết kế kết cấu, cấp công trình được xác định ưu tiên theo quy mô kết cấu (khoản 9 Điều 27).

Khuyến nghị của Viện: tài liệu ôn tập cũ có thể giữ làm tư liệu kỹ thuật, nhưng không dùng phần pháp luật trong đó làm căn cứ. Thay vì ôn đề thi, hãy tập trung ba việc: đối chiếu văn bằng với Phụ lục I, chọn đúng công trình tiêu biểu theo điều kiện từng hạng, và thu thập tài liệu chứng minh có chứng thực.

Thay cho ôn sát hạch: chuẩn bị gì để Hội đồng đánh giá thuận lợi?

Các bước dưới đây bám theo Điều 33, Điều 39 và Mẫu số 01 Phụ lục III Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Danh mục giấy tờ đầy đủ có trong bài hồ sơ đề nghị chứng chỉ hành nghề xây dựng.

1. Chốt đúng lĩnh vực và hạng

Lĩnh vực phải thuộc Điều 28. Hạng chọn theo số năm kinh nghiệm (khoản 4 Điều 33: hạng I đại học từ 07 năm; hạng II đại học từ 04 năm; hạng III đại học từ 02 năm, cao đẳng từ 03 năm) và công việc tiêu biểu đã làm (Điều 34 đến Điều 37). Đề nghị hạng cao hơn khả năng chứng minh là nguyên nhân phổ biến khiến hồ sơ không đạt.

2. Đối chiếu văn bằng với Phụ lục I

Chuyên môn phù hợp xác định theo chuyên ngành ghi trên văn bằng. Văn bằng không ghi rõ chuyên ngành thì nộp kèm bảng điểm hoặc phụ lục văn bằng; chuyên môn được coi là phù hợp khi có môn học, đồ án môn học hoặc đồ án tốt nghiệp phù hợp với lĩnh vực đề nghị (khoản 2 Điều 33; điểm c khoản 1 Điều 39).

3. Tính thời gian kinh nghiệm và mốc 10 năm

Thời gian kinh nghiệm tính từ thời điểm tham gia hoạt động xây dựng thể hiện tại đơn, hợp đồng lao động, xác nhận của bên sử dụng lao động, bảo hiểm xã hội hoặc giấy tờ tương tự (khoản 5 Điều 33). Kinh nghiệm phải nằm trong 10 năm gần nhất; dùng kinh nghiệm quá 10 năm thì được đề nghị hạng thấp hơn 01 hạng (khoản 3 Điều 33).

4. Mô tả công việc tiêu biểu theo Mẫu số 01

Mục 11 của đơn theo Mẫu số 01 yêu cầu kê khai thời gian công tác, đơn vị công tác hoặc hoạt động độc lập, và với mỗi công việc tiêu biểu: tên dự án, công trình, hạng mục; nhóm dự án hoặc cấp công trình; loại công trình; địa điểm; chủ đầu tư; chức danh hoặc nội dung công việc. Mỗi dòng nên trả lời được câu hỏi “công trình này đáp ứng điều kiện nào của Điều 34 đến Điều 37”.

5. Gom tài liệu chứng minh và chứng thực

Điểm đ khoản 1 Điều 39 chấp nhận quyết định phân công công việc của tổ chức cho cá nhân, văn bản xác nhận của đại diện hợp pháp của chủ đầu tư, hoặc văn bản của cơ quan chuyên môn về xây dựng có nội dung liên quan; người hành nghề độc lập nộp hợp đồng kinh tế và biên bản nghiệm thu. Các tài liệu này phải là bản sao có chứng thực, hoặc tệp bản sao điện tử được chứng thực khi nộp trực tuyến (điểm g khoản 1 Điều 39). Lệ phí nộp theo pháp luật về phí, lệ phí (khoản 4 Điều 39).

6. Tận dụng dữ liệu đã có trên hệ thống

Văn bằng đã được xác thực từ Cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục, hoặc chứng chỉ cũ đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, thì không phải nộp lại (điểm c, điểm d khoản 1 Điều 39). Thông tin thời gian tham gia hoạt động xây dựng đã có trên hệ thống và đủ điều kiện khai thác cũng được dùng thay giấy tờ (khoản 5 Điều 33).

7. Kê khai trung thực

Đây là điểm quyết định khi không còn bài thi. Phát hiện giả mạo giấy tờ, kê khai không trung thực thì cơ quan dừng xem xét hồ sơ và cá nhân chỉ được nộp lại sau 12 tháng (khoản 6 Điều 30); chứng chỉ đã cấp thì bị thu hồi (điểm b khoản 2 Điều 29). Xem bài thu hồi chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Các trường hợp áp dụng thường gặp

Các ví dụ do Viện xây dựng để minh họa cách đọc quy định, không phải hồ sơ thực tế. Kết quả cụ thể do cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Ví dụ 1: Nộp hồ sơ giám sát tháng 5/2026, chưa có lịch sát hạch

Anh Hùng nộp hồ sơ chứng chỉ giám sát công tác xây dựng hạng II tháng 5/2026 và đang chờ lịch sát hạch thì nghị định mới có hiệu lực. Theo đoạn 1 khoản 2 Điều 55, hồ sơ được xét theo quy định cũ (Nghị định 175/2024/NĐ-CP, đã hết hiệu lực, chỉ áp dụng cho trường hợp chuyển tiếp này). Nếu hồ sơ đủ điều kiện sát hạch, anh được cấp theo nội dung đánh giá của hội đồng mà không phải sát hạch. Anh chỉ cần theo dõi thông báo của cơ quan đang giải quyết hồ sơ, không cần ôn thi.

Ví dụ 2: Đã sát hạch thiết kế, chưa đạt, còn thời hạn bảo lưu

Chị Lan sát hạch chứng chỉ thiết kế kết cấu công trình tháng 4/2026, chưa đạt và còn thời hạn bảo lưu tại ngày 01/7/2026. Khoản 3 Điều 55 không cho “thi bù” mà yêu cầu nộp hồ sơ cấp mới theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP, do Hội đồng đánh giá. Chị cần rà lại các công trình đã chủ trì thiết kế kết cấu, xác định cấp công trình theo quy mô kết cấu (khoản 9 Điều 27), rồi chọn hạng phù hợp.

Ví dụ 3: Nộp hồ sơ chứng chỉ định giá tháng 6/2026

Anh Minh nộp hồ sơ chứng chỉ định giá xây dựng tháng 6/2026. Đoạn 2 khoản 2 Điều 55 quy định cơ quan có thẩm quyền không thực hiện việc cấp chứng chỉ định giá xây dựng, kể cả hồ sơ nộp trước mốc, nên không có kỳ sát hạch nào để chờ. Thay vì tìm tài liệu ôn sát hạch định giá, anh nên theo dõi văn bản hướng dẫn về điều kiện năng lực trong lĩnh vực chi phí đầu tư xây dựng.

Ví dụ 4: Kỹ sư trẻ định tìm khóa “ôn sát hạch giám sát” hạng III

Kỹ sư Tuấn tốt nghiệp đại học ngành kỹ thuật xây dựng năm 2023 (chuyên ngành cần đối chiếu Phụ lục I), làm cán bộ kỹ thuật thi công, đã tham gia thi công phần kết cấu 01 công trình nhà ở cấp III. Tháng 9/2026 anh tìm khóa ôn sát hạch để xin chứng chỉ giám sát hạng III. Anh không cần ôn thi mà cần đối chiếu: đại học, kinh nghiệm từ 02 năm (điểm c khoản 4 Điều 33); đã tham gia thi công phần việc phù hợp 01 công trình từ cấp III trở lên (khoản 3 Điều 37). Việc cần làm là xin quyết định phân công công việc hoặc xác nhận của chủ đầu tư cho công trình đó, chứng thực văn bằng và kê khai theo Mẫu số 01.

Ví dụ 5: Kinh nghiệm thiết kế tốt nhưng đã quá 10 năm

Chị Hà từng chủ trì thiết kế kết cấu 02 công trình cấp III giai đoạn 2012–2014, sau đó chuyển sang làm quản lý hành chính. Hai công trình này đáp ứng điều kiện công việc tiêu biểu của hạng II (khoản 2 Điều 36) nhưng nằm ngoài 10 năm gần nhất, nên theo khoản 3 Điều 33 chị được đề nghị cấp thấp hơn 01 hạng, tức hạng III. Không có bài thi nào “bù” được khoảng trống này; nên hỏi cơ quan nơi nộp về cách đối chiếu trước khi hoàn thiện đơn.

Ví dụ 6: Chứng chỉ giám sát cũ còn hạn, sắp hết hạn

Anh Sơn có chứng chỉ giám sát hạng II do một tổ chức xã hội – nghề nghiệp cấp trước năm 2026, còn hạn đến cuối năm 2027. Theo khoản 5 Điều 55, anh tiếp tục dùng chứng chỉ theo lĩnh vực, phạm vi ghi trên đó đến khi hết hạn. Nếu bị mất khi còn hạn, anh đề nghị cấp lại tại cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnh (khoản 4 Điều 55), không qua Hội đồng. Khi hết hạn, việc đề nghị là cấp mới (điểm a khoản 1 Điều 29) và hồ sơ do Hội đồng đánh giá, nên anh cần lưu tài liệu chứng minh các công trình làm giám sát trưởng ngay từ bây giờ.

Ví dụ 7: Phòng nhân sự muốn “đăng ký thi sát hạch” cho cả đội

Một công ty tư vấn có 10 kỹ sư cần chứng chỉ giám sát; trưởng phòng nhân sự định gom danh sách đăng ký kỳ sát hạch gần nhất. Nay không có kỳ sát hạch: mỗi kỹ sư nộp hồ sơ cá nhân và được Hội đồng đánh giá riêng. Doanh nghiệp hỗ trợ tốt nhất bằng quyết định phân công công việc cho từng người (điểm đ khoản 1 Điều 39), dữ liệu hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội để chứng minh thời gian (khoản 5 Điều 33), và lịch nộp trước ngày 15 của tháng. Muốn cập nhật kiến thức cho cả đội thì có thể tổ chức lớp đào tạo tại đơn vị; đó là bồi dưỡng nghiệp vụ, tách khỏi thủ tục chứng chỉ.

Ví dụ 8: Kê khai “mượn” công trình của đồng nghiệp

Anh Đức thiếu một công trình cấp II để đạt hạng II giám sát, nên định ghi mình là giám sát trưởng của công trình do đồng nghiệp phụ trách. Hội đồng có chuyên gia đúng chuyên ngành, và dữ liệu có thể được đối chiếu trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng. Nếu bị phát hiện, hồ sơ bị dừng xem xét và anh chỉ được nộp lại sau 12 tháng (khoản 6 Điều 30); nếu đã được cấp thì chứng chỉ bị thu hồi (điểm b khoản 2 Điều 29) và chỉ được đề nghị cấp mới sau 12 tháng kể từ ngày có quyết định thu hồi (điểm a khoản 3 Điều 29). Lựa chọn đúng là đề nghị hạng III, rồi điều chỉnh hạng khi đủ công trình.

Những điểm dễ hiểu sai

“Hội đồng xét cấp là hội đồng thi.” Không. Hội đồng đánh giá hồ sơ năng lực; Điều 40 không quy định bài thi.

“Không sát hạch thì dễ đạt hơn.” Không hẳn. Khi không còn bài thi, hồ sơ kinh nghiệm phải tự chứng minh đầy đủ; kê khai không trung thực bị dừng xem xét và chỉ được nộp lại sau 12 tháng (khoản 6 Điều 30).

“Sở Xây dựng tổ chức thi chứng chỉ.” Không có kỳ thi trong thủ tục hiện hành. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, ủy quyền cấp chứng chỉ sau khi Hội đồng đánh giá (khoản 1 Điều 31).

“Học xong khóa bồi dưỡng là đủ điều kiện xin chứng chỉ.” Không. Điều kiện là trình độ chuyên môn và kinh nghiệm nghề nghiệp (Điều 89 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15; Điều 33 Nghị định 212/2026/NĐ-CP). Chứng nhận hoàn thành khóa học không thay thế văn bằng hay tài liệu chứng minh kinh nghiệm.

“Chứng chỉ điện tử chỉ là bản tham khảo.” Không. Kết quả điện tử có giá trị pháp lý như bản giấy (khoản 6 Điều 21).

Khóa học và tư vấn đặt ở đâu trong lộ trình mới?

Cần tách bạch ba loại giấy tờ: chứng nhận hoàn thành khóa học do đơn vị đào tạo cấp; chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng do cơ quan có thẩm quyền cấp sau khi Hội đồng đánh giá; chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn ở lĩnh vực khác (ví dụ đấu thầu) do cơ quan có thẩm quyền tổ chức thi, cấp theo quy định riêng. Chứng nhận hoàn thành khóa học do Viện cấp không phải chứng chỉ hành nghề; chứng chỉ hành nghề do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành.

Khóa học giúp người làm nghề cập nhật Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và các nghị định năm 2026 để làm đúng việc giám sát, quản lý dự án, dự toán. Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia. Danh mục chương trình có tại khóa học xây dựng, lịch học tại lịch khai giảng.

Với thủ tục chứng chỉ, Viện hỗ trợ tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ và hướng dẫn quy trình theo quy định; quyết định cấp thuộc cơ quan có thẩm quyền. Xem dịch vụ chứng chỉ hành nghề, tư vấn hồ sơ chứng chỉ hành nghề xây dựng và, với lĩnh vực giám sát, tư vấn chứng chỉ hành nghề tư vấn giám sát.

Kết luận

Từ ngày 01/7/2026 không còn sát hạch chứng chỉ hành nghề xây dựng: chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng được cấp qua đánh giá hồ sơ của Hội đồng xét cấp. Sát hạch chỉ còn là khái niệm trong quy định chuyển tiếp, và ngay cả hồ sơ đủ điều kiện sát hạch nộp trước mốc này cũng được cấp mà không phải sát hạch. Người đã sát hạch chưa đạt nộp hồ sơ cấp mới; chứng chỉ cũ còn hạn được dùng đến khi hết hạn; quản lý dự án và định giá không còn được cấp chứng chỉ. Việc chuẩn bị vì vậy chuyển từ ôn đề sang chuẩn bị hồ sơ năng lực đúng, đủ và trung thực.

Cần rà soát hồ sơ trước khi nộp? Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ theo quy định hiện hành, và tổ chức các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ xây dựng học trực tiếp, học online, tổ chức tại đơn vị.

Bài chuyên sâu cùng chủ đề

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ

  • Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
  • Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
  • Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
  • Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Nội dung do Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ biên soạn, đối chiếu nguyên văn Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Nghị định 212/2026/NĐ-CP (kèm Phụ lục III) và Nghị định 217/2026/NĐ-CP ngày 15/10/2026. Bài viết có mục đích cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế văn bản pháp luật hoặc ý kiến của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4,8/5 (6.183 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.