Tự học đấu thầu qua mạng hoàn toàn làm được nếu anh/chị học bằng đúng bộ tài liệu chính thức: Luật Đấu thầu (Điều 50), Nghị định 214/2025/NĐ-CP (Điều 98), Thông tư 79/2025/TT-BTC cùng bộ mẫu E-HSMT, báo cáo đánh giá, phụ lục ban hành kèm theo, và tài liệu Hướng dẫn sử dụng được đăng tải trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (khoản 7 Điều 3 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Tự học đủ để hiểu quy trình, đọc được E-HSMT và biết E-HSDT gồm những gì; còn thao tác bằng tài khoản thật, chứng thư số, kê khai năng lực, nộp và nộp lại E-HSDT thì nên thực hành có người hướng dẫn trước gói thầu thật.
Từ ngày 01/01/2025, đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh trong nước áp dụng đấu thầu qua mạng với tất cả các gói thầu, trừ các trường hợp được loại trừ (điểm b khoản 1 Điều 50 Luật Đấu thầu). Người mới vào phòng đấu thầu của nhà thầu hay cán bộ mới về ban quản lý dự án vì thế gần như chắc chắn phải làm việc trên Hệ thống, và nhiều người chọn tự học trước.
Vấn đề là tài liệu trôi nổi thường lẫn quy định cũ và mới: còn dẫn thông tư đã hết hiệu lực, lấy điều khoản của quy trình không qua mạng để giải thích gói qua mạng, hoặc chụp giao diện từ nhiều năm trước. Học theo những nguồn này vừa tốn thời gian vừa dễ hiểu sai đúng ở chỗ làm hồ sơ bị loại.
Bài viết này hướng dẫn cách tự học đấu thầu qua mạng bằng nguồn chính thức: đọc văn bản nào trước, đọc mẫu E-HSMT ra sao, tự luyện theo lộ trình nào, chỗ nào hay hiểu sai và khi nào nên vào lớp thực hành. Căn cứ là Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (Văn bản hợp nhất số 74), Nghị định 214/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP, đọc theo Văn bản hợp nhất số 36/2026) và Thông tư 79/2025/TT-BTC.
Tự học đấu thầu qua mạng được đến đâu?
Có thể hiểu ngắn gọn: tự học đấu thầu qua mạng là việc người học tự nghiên cứu khung pháp lý, bộ mẫu hồ sơ và tài liệu Hướng dẫn sử dụng của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để nắm quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng, không qua lớp học có giảng viên. Cách học này phù hợp với phần kiến thức và phần đọc hồ sơ. Nó kém hiệu quả hơn với phần thao tác, vì thao tác thật cần tài khoản, quyền hạn và chứng thư số mà người tự học thường chưa có.
Để biết mình nên tự học đến đâu, anh/chị có thể chia nội dung đấu thầu qua mạng thành ba mức:
| Mức | Nội dung | Tự học có hiệu quả không |
|---|---|---|
| 1. Hiểu khung | Gói thầu nào phải qua mạng, những nội dung nào làm trên Hệ thống, ai chịu trách nhiệm gì, văn bản điện tử có giá trị ra sao | Tốt. Đọc Điều 50 Luật Đấu thầu, Điều 98 Nghị định 214 (đã sửa đổi) và Chương I, II Thông tư 79/2025/TT-BTC |
| 2. Đọc hồ sơ | Cấu trúc E-HSMT, phần nào là webform, phần nào là file đính kèm, E-HSDT gồm những thành phần nào, các mốc làm rõ, mở thầu | Tốt nếu đọc mẫu chính thức và đối chiếu với gói thầu thật đang công khai trên Hệ thống |
| 3. Thao tác thật | Tạo, phân quyền tài khoản nghiệp vụ; đăng ký chứng thư số; kê khai năng lực; lập, ký, nộp, rút, nộp lại E-HSDT; trả lời làm rõ | Hạn chế. Cần tài khoản và quyền thật; sai một bước gần thời điểm đóng thầu khó sửa kịp. Nên thực hành có hướng dẫn |
Mức 1 và mức 2 hoàn toàn tự học được; mức 3 nên có người kèm trong lần đầu.
Bộ tài liệu chính thức để tự học đấu thầu qua mạng
Nguyên tắc đầu tiên khi tự học đấu thầu qua mạng: học từ văn bản gốc và tài liệu do cơ quan vận hành Hệ thống phát hành, rồi mới đọc bài giải thích. Bài giải thích (kể cả bài trên website của Viện) giúp hiểu nhanh, nhưng khi cần quyết định trên một gói thầu cụ thể, căn cứ phải là văn bản.
| Tài liệu | Học được gì |
|---|---|
| Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (Văn bản hợp nhất số 74) | Phạm vi đấu thầu qua mạng, các nội dung thực hiện trên Hệ thống, giá trị văn bản điện tử, tư cách hợp lệ |
| Nghị định 214/2025/NĐ-CP (đã sửa đổi; Văn bản hợp nhất số 36/2026) | Quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng, các điều được dẫn chiếu, trường hợp không đấu thầu trên Hệ thống |
| Thông tư 79/2025/TT-BTC | Đăng tải thông tin, tài khoản, chứng thư số, định dạng file, trách nhiệm nhà thầu, mở thầu, đánh giá E-HSDT, hợp đồng điện tử |
| Bộ mẫu ban hành kèm Thông tư 79/2025/TT-BTC | Hình dạng thật của E-HSMT, báo cáo đánh giá, quyết định phê duyệt, biên bản |
| Hướng dẫn sử dụng đăng tải trên Hệ thống | Thao tác cụ thể: đăng ký, chứng thư số, hạ tầng, hủy, gia hạn, sửa đổi thông tin |
| Thông tin công khai trên Hệ thống | E-TBMT, E-HSMT, biên bản mở thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu của gói thầu thật |
Luật Đấu thầu: học Điều 50 trước
Khoản 2 Điều 50 Luật Đấu thầu liệt kê các nội dung lựa chọn nhà thầu thực hiện trên Hệ thống: đăng tải thông tin; lập, thẩm định (nếu có), phê duyệt hồ sơ mời thầu; lập, nộp hồ sơ dự thầu; mở thầu; đánh giá, mời thương thảo, phê duyệt kết quả; thỏa thuận liên danh, bảo lãnh dự thầu điện tử, bảo lãnh thực hiện hợp đồng điện tử; làm rõ; gửi và nhận đơn kiến nghị; hợp đồng điện tử; thanh toán điện tử. Danh sách này chính là “mục lục” của cả quá trình tự học. Mỗi dòng ứng với một nhóm thao tác cần nắm.
Khoản 3 cùng điều cho văn bản điện tử trên Hệ thống làm cơ sở đối chiếu, xác thực thông tin khi đánh giá, thẩm định, thanh tra, kiểm toán, giải ngân; vì vậy thông tin kê khai trên webform quan trọng không kém bản giấy. Một điều kiện dễ bị bỏ qua: nhà thầu là tổ chức phải “có tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trước khi phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư” (điểm d khoản 1 Điều 5 Luật Đấu thầu).
Nghị định 214: bắt đầu từ Điều 98, không bắt đầu từ Chương II
Điều 98 Nghị định 214 (đã sửa đổi) là điều khung của quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng. Điều này không viết lại toàn bộ quy trình mà dẫn chiếu sang các điều khác: lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ mời thầu theo các Điều 25, 26, 27, 33… (khoản 1); thời gian chuẩn bị hồ sơ, tiêu chuẩn đánh giá (khoản 2); nguyên tắc đánh giá theo một số khoản của Điều 29, Điều 41, Điều 66 (khoản 3); làm rõ, sửa lỗi, đối chiếu tài liệu, thương thảo (khoản 4 đến khoản 7).
Người tự học hay nhầm ở đây. Chương II Nghị định 214 có tiêu đề “Quy trình đấu thầu rộng rãi, hạn chế không qua mạng đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp theo phương thức một giai đoạn”. Các điều trong chương này, chẳng hạn Điều 28 đến Điều 32, mô tả quy trình không qua mạng. Với gói thầu qua mạng, các điều đó chỉ được áp dụng ở những khoản mà Điều 98 dẫn chiếu tới, kết hợp với Thông tư 79/2025/TT-BTC. Đọc thẳng Chương II rồi suy ra cách làm trên Hệ thống là cách học dễ sai nhất.
Khoản 10 Điều 98 yêu cầu lựa chọn nhà thầu qua mạng với toàn bộ (100%) gói thầu đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chào hàng cạnh tranh trong nước, trừ gói theo phương thức hai giai đoạn và đấu thầu quốc tế; khoản 11 liệt kê các trường hợp không đấu thầu trên Hệ thống như chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, tự thực hiện, gói có nội dung cần bảo mật.
Thông tư 79/2025/TT-BTC và bộ mẫu kèm theo
Thông tư 79/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 04/8/2025 và thay Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT (khoản 2 Điều 35). Với người tự học, đây là văn bản sát thao tác nhất. Điều 4 cho biết dùng mẫu nào cho loại gói nào: Mẫu số 3A, 3B, 3C cho xây lắp; 4A, 4B, 4C cho hàng hóa; 5A, 5B, 5C cho phi tư vấn; 6A, 6B, 6C cho tư vấn; các mẫu 7 đến 10 cho EP, EC, PC, EPC; Mẫu 11A, 11B cho máy đặt, máy mượn; Mẫu 12A đến 12G cho chào giá trực tuyến; Mẫu 13 cho mua sắm trực tuyến; Mẫu 14A đến 14D cho báo cáo đánh giá; cùng các Phụ lục 1A đến 9.
Không cần đọc hết bộ mẫu: chọn một hoặc hai mẫu E-HSMT ứng với gói thầu doanh nghiệp hay tham gia, cộng mẫu báo cáo đánh giá tương ứng để biết tổ chuyên gia kiểm tra hồ sơ theo thứ tự nào. Lưu ý: mẫu số 04A, 04B (bảo lãnh dự thầu) trong các mẫu E-HSMT của Thông tư 79/2025/TT-BTC đã được sửa đổi, bổ sung bởi điểm a, điểm b khoản 3 Điều 6 Thông tư 134/2026/TT-BTC, nên khi học phần bảo lãnh dự thầu cần đọc bản mẫu đã sửa đổi.
Hướng dẫn sử dụng của Hệ thống
Thông tư 79/2025/TT-BTC dành hẳn một khái niệm cho tài liệu này:
Hướng dẫn sử dụng là tài liệu điện tử được đăng tải trên Hệ thống để hướng dẫn người dùng thực hiện các giao dịch trên Hệ thống.
(Khoản 7 Điều 3 Thông tư 79/2025/TT-BTC.) Thông tư dẫn chiếu tới Hướng dẫn sử dụng ở nhiều chỗ: đăng ký và thay đổi chứng thư số (khoản 2 Điều 7), yêu cầu về hạ tầng công nghệ thông tin (Điều 9), hủy, gia hạn, sửa đổi thông tin đã đăng tải (Điều 19), quy trình đăng tải thông tin (khoản 2 Điều 21). Phần “bấm nút nào” nằm trong Hướng dẫn sử dụng, không nằm trong thông tư. Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia có trách nhiệm xây dựng tài liệu Hướng dẫn sử dụng và cung cấp các dịch vụ tuyên truyền, đào tạo, hướng dẫn tổ chức tham gia Hệ thống (điểm b, điểm c khoản 1 Điều 25 Thông tư 79/2025/TT-BTC).
Hệ thống có địa chỉ tại https://muasamcong.mof.gov.vn (khoản 1 Điều 3 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Khi tìm tài liệu hướng dẫn, video hay sổ tay, nên ưu tiên tài liệu đăng trên chính Hệ thống; tài liệu ở nguồn khác còn dẫn văn bản đã hết hiệu lực thì chỉ tham khảo giao diện, không dùng làm căn cứ.
Thông tin công khai: “sách bài tập” miễn phí
Hệ thống phải công khai, không hạn chế truy cập, tiếp cận đối với thông tin được đăng tải công khai (khoản 1 Điều 51 Luật Đấu thầu). Mẫu E-HSMT cũng ghi E-HSMT được phát hành miễn phí trên Hệ thống ngay sau khi chủ đầu tư đăng tải thành công E-TBMT (Mục 8 Chương I Mẫu số 4A). Biên bản mở thầu được công khai trên Hệ thống trong thời hạn 02 giờ kể từ thời điểm đóng thầu (khoản 1 Điều 29 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Kết quả lựa chọn nhà thầu được đăng tải kèm báo cáo đánh giá tổng hợp (khoản 1 Điều 20).
Đây là nguồn luyện tập tốt nhất: chọn vài gói thầu thật cùng lĩnh vực, đọc E-HSMT, ghi lại yêu cầu, rồi theo dõi biên bản mở thầu và kết quả.
Tự đọc một bộ E-HSMT mẫu: bắt đầu từ phần “Mô tả tóm tắt”
Mỗi mẫu E-HSMT có phần mô tả tóm tắt ở đầu, cho biết chương nào cố định, chương nào số hóa dưới dạng webform. Đọc kỹ phần này trước giúp người tự học tiết kiệm nhiều thời gian. Dưới đây là đoạn trích phần đầu “Mô tả tóm tắt”:
Phần 1. THỦ TỤC ĐẤU THẦU
Chương I. Chỉ dẫn nhà thầu
Chương này cung cấp thông tin nhằm giúp nhà thầu chuẩn bị E-HSDT. Thông tin bao gồm các quy định về việc chuẩn bị, nộp E-HSDT, mở thầu, đánh giá E-HSDT và trao hợp đồng. Chỉ được sử dụng mà không được sửa đổi các quy định tại Chương này.
Chương này áp dụng thống nhất đối với tất cả các gói thầu mua sắm hàng hóa qua mạng, được cố định theo định dạng tệp tin PDF và đăng tải trên Hệ thống.
Chương II. Bảng dữ liệu đấu thầu
Chương này quy định cụ thể các nội dung của Chương I khi áp dụng đối với từng gói thầu.
Chương này được số hóa dưới dạng các biểu mẫu trên Hệ thống (webform). Chủ đầu tư, tổ chuyên gia nhập các nội dung thông tin vào E-BDL trên Hệ thống.
Trích Mẫu số 4A (E-HSMT mua sắm hàng hóa qua mạng một giai đoạn một túi hồ sơ) ban hành kèm theo Thông tư 79/2025/TT-BTC.
Từ phần mô tả này, anh/chị có thể lập bảng học như sau (áp dụng cho Mẫu số 4A; mẫu khác đọc tương tự phần mô tả tóm tắt của mẫu đó):
| Phần trong E-HSMT | Dạng trên Hệ thống | Người tự học nên làm gì |
|---|---|---|
| Chương I. Chỉ dẫn nhà thầu | Cố định, PDF, không được sửa | Đọc một lần thật kỹ; nội dung giống nhau ở mọi gói hàng hóa qua mạng nên học một lần dùng nhiều lần |
| Chương II. Bảng dữ liệu đấu thầu (E-BDL) | Webform | Với mỗi gói thầu thật, đọc E-BDL để biết Chương I được áp dụng cụ thể thế nào |
| Chương III. Tiêu chuẩn đánh giá E-HSDT | Mục 1 cố định; Mục 2 webform; Mục 3–5 là file do chủ đầu tư, tổ chuyên gia chuẩn bị | Học Mục 1 thành danh sách kiểm tra cố định; đối chiếu Mục 2 với hồ sơ năng lực trên Hệ thống; đọc kỹ file Mục 3–5 của từng gói |
| Chương IV. Biểu mẫu mời thầu và dự thầu | Webform | Nhà thầu nhập thông tin vào webform; Hệ thống trích xuất đơn dự thầu, bảng biểu |
| Phần 2 (yêu cầu kỹ thuật), Phần 3A (điều kiện hợp đồng), Phần 4 (biểu mẫu hợp đồng) | Chương VI cố định; Chương VII webform; Chương V và Phần 4 là file | Đọc để chuẩn bị đề xuất kỹ thuật và hiểu điều kiện hợp đồng nếu trúng thầu |
Tiếp theo, đọc Mục 10 Chương I “Thành phần của E-HSDT”: theo Mẫu số 4A, E-HSDT gồm: đơn dự thầu được Hệ thống trích xuất; thỏa thuận liên danh được Hệ thống trích xuất (nếu liên danh); bảo đảm dự thầu; bản kê khai năng lực, kinh nghiệm; đề xuất về kỹ thuật; đề xuất về tài chính và các bảng biểu; phương án kỹ thuật thay thế (nếu có); các nội dung khác theo E-BDL. Người tự học nên chép danh sách này thành checklist của riêng mình, rồi đánh dấu thành phần nào Hệ thống tự trích xuất, thành phần nào phải tự chuẩn bị file.
Khái niệm E-HSMT, E-HSDT và các từ viết tắt khác (E-TBMT, E-BDL, E-CDNT…) đã được giải thích ở bài E-HSMT và E-HSDT là gì. Anh/chị nên đọc bài đó song song khi đọc mẫu.
Lộ trình tự học đấu thầu qua mạng theo bốn giai đoạn
Lộ trình dưới đây là gợi ý của Viện cho người đi làm, mỗi ngày dành khoảng 1 giờ. Thời gian mỗi giai đoạn chỉ để tham khảo; người đã có nền tảng đấu thầu không qua mạng có thể đi nhanh hơn.
| Giai đoạn | Mục tiêu | Tài liệu | Sản phẩm tự kiểm |
|---|---|---|---|
| 1. Khung pháp lý (khoảng 1 tuần) | Biết gói nào qua mạng, nội dung nào làm trên Hệ thống, ai chịu trách nhiệm gì | Điều 5, 50, 51 Luật Đấu thầu; Điều 98 Nghị định 214 (đã sửa đổi); Chương I Thông tư 79/2025/TT-BTC | Tóm tắt được trong một trang: việc gì làm trên Hệ thống, trường hợp nào không qua mạng |
| 2. Đọc mẫu (khoảng 1–2 tuần) | Nắm cấu trúc E-HSMT và thành phần E-HSDT của loại gói mình làm | Mẫu E-HSMT phù hợp (ví dụ Mẫu số 4A), Điều 26, 27 Thông tư 79/2025/TT-BTC, mẫu báo cáo đánh giá tương ứng | Bảng “chương nào là webform, chương nào là file” và checklist thành phần E-HSDT |
| 3. Đọc gói thầu thật (khoảng 1 tuần) | Áp mẫu vào hồ sơ thật đang công khai | E-TBMT, E-HSMT, biên bản mở thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống | Với 2–3 gói thầu, ghi được yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, thời điểm đóng thầu, hạn đề nghị làm rõ |
| 4. Thao tác (tùy điều kiện) | Làm quen tài khoản, chứng thư số, quy trình nộp, rút, nộp lại | Hướng dẫn sử dụng trên Hệ thống; tài khoản của doanh nghiệp (khi được giao quyền) | Tự kiểm theo checklist cuối bài; phần chưa chắc thì đưa vào lớp thực hành |
Giai đoạn 3 hay bị bỏ qua nhưng có ích nhất: so E-HSMT thật với mẫu sẽ thấy chủ đầu tư nhập gì vào E-BDL, đặt tiêu chí năng lực ra sao. Nếu anh/chị chưa biết bắt đầu tham gia Hệ thống từ đâu, bài nhà thầu mới tham gia đấu thầu qua mạng cần làm những bước nào đã sắp sẵn trình tự.
Những điểm người tự học hay hiểu sai
- Dẫn quy trình không qua mạng cho gói qua mạng (xem Ví dụ 1).
- Dùng tài liệu viện dẫn văn bản cũ. Thông tư 22/2024/TT-BKHĐT đã hết hiệu lực từ ngày 04/8/2025 (khoản 2 Điều 35 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Thông tư 80/2025/TT-BTC đã hết hiệu lực từ ngày 09/9/2026 (khoản 2 Điều 6 Thông tư 134/2026/TT-BTC). Nghị định hướng dẫn Luật Đấu thầu ban hành năm 2024 cũng đã hết hiệu lực. Tài liệu nào còn dẫn các văn bản này như hiện hành thì cần đọc lại theo văn bản mới.
- Nhầm vai trò “bên mời thầu” với “chủ đầu tư”. Ở nhánh lựa chọn nhà thầu, Luật số 90/2025/QH15 đã thay cụm “bên mời thầu” bằng “chủ đầu tư” (khoản 50 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15); trong thân Thông tư 79/2025/TT-BTC, “bên mời thầu” xuất hiện ở phần lựa chọn nhà đầu tư (điểm b khoản 8 Điều 3, Điều 24). Tài liệu cũ còn dùng “bên mời thầu” cho gói thầu thông thường thì người đọc cần tự hiểu là chủ đầu tư.
- Nghĩ rằng mọi nội dung đều phải scan đính kèm. Thông tư 79/2025/TT-BTC phân biệt rõ: bảo đảm dự thầu kê khai và đính kèm bản scan; hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất kê khai và đính kèm tài liệu chứng minh; doanh thu, tài sản ròng từ năm 2021 được Hệ thống tự trích xuất; các nội dung còn lại chỉ kê khai trên webform (khoản 1 Điều 27).
Hai lỗi phổ biến khác (tin vào file yêu cầu nằm ngoài webform, và nộp xong thì thôi theo dõi gói thầu) được phân tích ở Ví dụ 2 và Ví dụ 4 bên dưới.
Phần nào khó tự học, khi nào nên vào lớp thực hành?
Phần khó tự học nhất của đấu thầu qua mạng không phải kiến thức pháp luật mà là thao tác cần tài khoản, quyền hạn và chứng thư số thật. Thông tư 79/2025/TT-BTC cho thấy rõ những việc đó:
- Tài khoản nhiều tầng. Tài khoản tham gia Hệ thống do Trung tâm cấp; tài khoản nghiệp vụ được tạo bởi tài khoản tham gia Hệ thống để thực hiện nghiệp vụ (khoản 9, khoản 10 Điều 3). Tài khoản tham gia Hệ thống tạo, phân quyền, khóa, mở khóa, thiết lập lại mật khẩu cho tài khoản nghiệp vụ (khoản 1 Điều 7). Người mới thường được giao một tài khoản nghiệp vụ mà không biết mình đang có quyền gì.
- Chứng thư số và máy tính. Chứng thư số phải được đăng ký sử dụng theo Hướng dẫn sử dụng (điểm a khoản 2 Điều 7); yêu cầu hạ tầng công nghệ thông tin cũng do Hướng dẫn sử dụng hướng dẫn chi tiết (Điều 9).
- Nộp, rút, nộp lại. Muốn sửa E-HSDT đã nộp phải rút toàn bộ rồi nộp lại; chỉ được rút, sửa, nộp lại trước thời điểm đóng thầu (Mục 20 Chương I Mẫu số 4A). Phần nội dung hồ sơ (ngoài thao tác) xem bài học làm hồ sơ dự thầu.
- Kê khai năng lực có lưu vết. Hệ thống lưu lại toàn bộ thông tin trước và sau khi nhà thầu chỉnh sửa (điểm b khoản 2 Điều 11).
Anh/chị nên cân nhắc lớp thực hành khi gặp một trong các dấu hiệu sau: sắp phải nộp E-HSDT thật trong vài tuần tới; đã tự đọc nhưng chưa phân biệt được webform với file đính kèm trong một E-HSMT thật; doanh nghiệp vừa có tài khoản nhưng chưa ai biết phân quyền; hoặc từng có hồ sơ bị đánh giá không đáp ứng mà không rõ lý do.
| Tiêu chí | Tự học | Lớp thực hành có hướng dẫn |
|---|---|---|
| Chi phí | Không mất phí tài liệu (văn bản, mẫu, thông tin công khai) | Khóa đấu thầu qua mạng của Viện: 1.200.000 đồng (đã gồm VAT) |
| Thời gian | Linh hoạt, thường vài tuần nếu học đều | 1,5 ngày, giờ hành chính, học online |
| Phần thao tác | Phụ thuộc vào việc có tài khoản, quyền thật hay không | Thực hành theo từng bước, hỏi đáp vướng mắc trực tiếp |
| Rủi ro | Dễ học theo tài liệu cũ; sai không ai chỉ ra | Giảm rủi ro hiểu sai; vẫn cần tự đối chiếu với từng E-HSMT cụ thể |
Chương trình khóa đi theo dòng công việc, từ tài khoản, phân quyền, tìm và đọc gói thầu đến thao tác nộp hồ sơ, xử lý lỗi và thực hành mô phỏng; chi tiết tại trang khóa học đấu thầu qua mạng, lịch mới nhất tại lịch khai giảng. Băn khoăn học online có thực hành được không, xem bài học đấu thầu qua mạng online có hiệu quả không; đã quyết định đi học, xem người mới học đấu thầu qua mạng cần chuẩn bị gì và bảng rà soát nội dung cần chuẩn bị.
Nếu anh/chị đã tự học một thời gian nhưng vẫn chưa tự tin thao tác, hoặc sắp phải nộp E-HSDT đầu tiên mà chưa biết mình nên học tiếp phần nào, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ qua Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa) để được tư vấn chọn khóa và lộ trình học phù hợp.
Ví dụ thực tế khi tự học đấu thầu qua mạng
Các ví dụ dưới đây dùng số liệu giả định để minh họa.
Ví dụ 1: Học theo tài liệu dẫn Điều 28–32 cho gói thầu qua mạng
Chị Lan, nhân viên mới của một công ty thiết bị văn phòng, tải được tài liệu hướng dẫn đánh giá hồ sơ dự thầu “theo Điều 28 đến Điều 32 Nghị định 214” và dùng nó để chuẩn bị cho gói mua sắm máy tính 2,4 tỷ đồng, đấu thầu rộng rãi qua mạng.
Cách xử lý: Các điều chị Lan đọc thuộc Chương II Nghị định 214, là quy trình đấu thầu rộng rãi, hạn chế không qua mạng. Gói của chị là gói qua mạng, nên phải đọc từ Điều 98: điều này cho biết phần nào của Điều 29, Điều 30, Điều 31 được áp dụng (khoản 3, 4, 5 Điều 98), rồi đọc tiếp Điều 29, Điều 30 Thông tư 79/2025/TT-BTC về mở thầu và đánh giá E-HSDT. Riêng gói hàng hóa một giai đoạn một túi, dùng phương pháp giá thấp nhất và không có ưu đãi, Hệ thống tự động xếp hạng theo giá và có thể đánh giá từ nhà thầu xếp thứ nhất (đoạn hai khoản 3 Điều 98; điểm b khoản 1 Điều 30 Thông tư 79/2025/TT-BTC).
Ví dụ 2: E-HSMT có file “yêu cầu năng lực bổ sung” ngoài webform
Khi luyện đọc một gói xây lắp 6,8 tỷ đồng đang công khai, anh Hùng thấy webform yêu cầu doanh thu bình quân 8 tỷ đồng, nhưng chủ đầu tư đính kèm thêm một file Word yêu cầu “có ít nhất 02 hợp đồng tương tự tại cùng tỉnh”.
Cách xử lý: Với gói xây lắp, tiêu chuẩn về năng lực, kinh nghiệm được số hóa dưới dạng webform; chủ đầu tư không được đính kèm file yêu cầu khác, và yêu cầu không phải bản webform không được coi là một phần của E-HSMT (khoản 3 Điều 26 Thông tư 79/2025/TT-BTC; điểm a khoản 1 Điều 98 Nghị định 214). Nếu đang dự thầu thật và thấy nội dung không rõ, nhà thầu gửi đề nghị làm rõ qua Hệ thống tối thiểu 03 ngày làm việc trước ngày có thời điểm đóng thầu (đoạn hai điểm a khoản 3 Điều 18 Thông tư 79/2025/TT-BTC).
Ví dụ 3: Số liệu doanh thu trên Hệ thống lệch với báo cáo thuế
Khi tự kiểm hồ sơ năng lực của công ty, chị Thu thấy doanh thu năm 2024 trên Hệ thống là 12,5 tỷ đồng, trong khi báo cáo tài chính đã nộp cơ quan thuế ghi 13,1 tỷ đồng. Chị định sửa thành 14 tỷ đồng “cho đủ tiêu chí”.
Cách xử lý: Với số liệu báo cáo tài chính từ năm 2021, nếu Hệ thống chưa cập nhật đúng so với Hệ thống thuế điện tử, nhà thầu sửa đổi cho phù hợp với số liệu đã báo cáo với cơ quan thuế, và Hệ thống lưu lại các phiên bản sửa đổi (điểm đ khoản 2 Điều 11 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Chị Thu chỉ được sửa thành 13,1 tỷ đồng. Nếu số liệu cập nhật không thống nhất với Hệ thống thuế điện tử dẫn đến làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu thì nhà thầu bị coi là gian lận, vi phạm khoản 4 Điều 16 Luật Đấu thầu (khoản 1 Điều 27 Thông tư 79/2025/TT-BTC).
Ví dụ 4: Đã nộp E-HSDT, sau đó E-HSMT bị sửa
Anh Đức nộp E-HSDT cho một gói phi tư vấn 1,1 tỷ đồng sớm năm ngày. Hai ngày sau, chủ đầu tư đăng quyết định sửa đổi E-HSMT, đổi một số yêu cầu kỹ thuật. Anh nghĩ hồ sơ đã nộp vẫn còn giá trị.
Cách xử lý: Theo Mục 20.2 Chương I Mẫu số 5A (E-HSMT dịch vụ phi tư vấn qua mạng một giai đoạn một túi hồ sơ; Mẫu số 4A có cùng nội dung), nhà thầu đã nộp E-HSDT trước khi chủ đầu tư sửa đổi E-HSMT thì phải nộp lại E-HSDT mới cho phù hợp; không nộp lại thì E-HSDT đã nộp trước thời điểm E-HSMT được sửa đổi sẽ không được mở, xem xét, đánh giá. Nhà thầu có trách nhiệm theo dõi, cập nhật thông tin trên Hệ thống (khoản 9 Điều 98 Nghị định 214). Nộp sớm không có nghĩa là xong việc.
Ví dụ 5: File nén đặt mật khẩu
Để “bảo mật”, nhân viên của một công ty nén toàn bộ hồ sơ chứng minh hợp đồng tương tự thành file RAR có mật khẩu rồi đính kèm vào E-HSDT.
Cách xử lý: File đăng tải trên Hệ thống phải mở được bằng phần mềm thông dụng và không thiết lập mật khẩu (điểm a, điểm c khoản 1 Điều 5 Thông tư 79/2025/TT-BTC). File đính kèm trong E-HSDT không đáp ứng yêu cầu này dẫn đến không thể mở hoặc không đọc được thì không được xem xét, đánh giá (khoản 3 Điều 5). Hợp đồng tương tự lại là nội dung phải đính kèm tài liệu chứng minh (khoản 1 Điều 27), nên file không mở được đồng nghĩa với mất phần chứng minh. Các sự cố file, ký số khác được tập hợp tại trang hỗ trợ đấu thầu qua mạng.
Ví dụ 6: Ban quản lý dự án tự học lập E-HSMT
Một ban quản lý dự án cấp huyện có ba cán bộ mới, được giao chuẩn bị gói mua sắm thiết bị 3,5 tỷ đồng. Cả ba đã tự đọc Mẫu số 4A nhưng chưa ai có tài khoản nghiệp vụ, và không biết ai được tạo E-HSMT trên Hệ thống.
Cách xử lý: Tổ chuyên gia lập E-HSMT trên Hệ thống rồi trình chủ đầu tư thẩm định (nếu có), phê duyệt (khoản 1 Điều 26 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Tài khoản nghiệp vụ do tài khoản tham gia Hệ thống của chủ đầu tư tạo và phân quyền (khoản 1 Điều 7), và chủ đầu tư chịu trách nhiệm về việc phân quyền đó (khoản 6 Điều 22). Việc đầu tiên là thống nhất ai giữ tài khoản tham gia Hệ thống, ai được phân quyền nào. Phần đánh giá E-HSDT sau đó xem bài tổ chuyên gia đánh giá E-HSDT qua mạng.
Nếu đơn vị của anh/chị đang có nhiều cán bộ mới phải cùng lúc làm quen Hệ thống, phía nhà thầu hay phía chủ đầu tư đều vậy, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ qua Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa) để được tư vấn tổ chức lớp đấu thầu tại đơn vị theo đúng loại gói thầu đơn vị thường làm.
Checklist tự đánh giá sau khi tự học đấu thầu qua mạng
Trước khi tham gia gói thầu thật, anh/chị thử trả lời các câu dưới đây. Câu nào chưa trả lời được thì quay lại tài liệu tương ứng. Muốn tự kiểm tra thêm, có thể làm bộ câu hỏi trắc nghiệm đấu thầu qua mạng có đáp án và căn cứ.
- Gói thầu của doanh nghiệp có thuộc diện phải đấu thầu qua mạng không, hay thuộc trường hợp không đấu thầu trên Hệ thống? (khoản 10, khoản 11 Điều 98 Nghị định 214)
- Doanh nghiệp đã có tên trên Hệ thống chưa, tài khoản đang ở trạng thái nào? (điểm d khoản 1 Điều 5 Luật Đấu thầu; khoản 2 Điều 98 Nghị định 214)
- Tôi đang dùng tài khoản nghiệp vụ nào, được phân quyền gì? Chứng thư số đã đăng ký trên Hệ thống chưa? (Điều 7 Thông tư 79/2025/TT-BTC)
- Mẫu E-HSMT nào áp dụng cho loại gói tôi hay làm; chương nào là webform, chương nào là file? (Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC)
- Nội dung nào chỉ kê khai trên webform, nội dung nào phải đính kèm bản scan hay tài liệu chứng minh? (khoản 1 Điều 27 Thông tư 79/2025/TT-BTC)
- Số liệu tài chính trên hồ sơ năng lực đã khớp với số liệu đã báo cáo cơ quan thuế chưa?
- File đính kèm có mở được bằng phần mềm thông dụng, không mật khẩu? (Điều 5 Thông tư 79/2025/TT-BTC)
- Hạn gửi đề nghị làm rõ là ngày nào; tôi biết cách rút và nộp lại E-HSDT trước thời điểm đóng thầu chưa?
Trả lời chắc được cả 8 câu là anh/chị đã tự học đấu thầu qua mạng khá vững. Nếu còn vướng từ câu thứ ba trở đi, đó thường là phần thao tác, nên được thực hành có hướng dẫn. Người quan tâm đến chứng chỉ có thể đọc thêm bài chứng chỉ đấu thầu qua mạng có không; bài đấu thầu qua mạng là gì phù hợp để ôn lại khái niệm nền.
Cần hỗ trợ hoặc đào tạo đấu thầu qua mạng?
Nếu doanh nghiệp đã tự học nhưng đang vướng ở phần tài khoản, chứng thư số, kê khai năng lực hoặc sắp đến thời điểm đóng thầu mà chưa chắc E-HSDT đã đúng yêu cầu của E-HSMT, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ qua Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa) để được hướng dẫn thao tác, hỗ trợ rà soát hồ sơ và tư vấn đấu thầu. Viện hỗ trợ thủ tục và đồng hành trong quá trình chuẩn bị; doanh nghiệp vẫn là bên chịu trách nhiệm về thông tin kê khai trên Hệ thống.
Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia. Chứng nhận hoàn thành khóa học không phải chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu; chứng chỉ này do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành.
VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
- Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
- Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
- Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
- Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn
Để lại thông tin, Viện sẽ liên hệ tư vấn hỗ trợ đấu thầu qua mạng hoặc khóa học phù hợp với phần anh/chị đang vướng.
Văn bản sử dụng trong bài
- Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15 và các luật sửa đổi năm 2025 (Văn bản hợp nhất số 74) — điểm d khoản 1 Điều 5, khoản 4 Điều 16, Điều 50, khoản 1 Điều 51.
- Nghị định 214/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP (Văn bản hợp nhất số 36/2026) — Điều 98; tiêu đề Chương II.
- Thông tư 79/2025/TT-BTC — Điều 3, 4, 5, 7, 9, 11, 18, 19, 20, 21, 22, 25, 26, 27, 29, 30, 35; Mẫu số 4A (Mô tả tóm tắt; Mục 8, 10, 20 Chương I).
- Thông tư 134/2026/TT-BTC — khoản 2 Điều 6 (Thông tư 80/2025/TT-BTC hết hiệu lực); điểm a, điểm b khoản 3 Điều 6 (sửa đổi mẫu số 04A, 04B bảo lãnh dự thầu).
- Luật số 90/2025/QH15 — khoản 50 Điều 1 (thay cụm từ “bên mời thầu” bằng “chủ đầu tư”).
Nội dung được biên soạn bởi Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ trên cơ sở đối chiếu Luật Đấu thầu (Văn bản hợp nhất số 74), Nghị định 214/2025/NĐ-CP (Văn bản hợp nhất số 36/2026), Thông tư 79/2025/TT-BTC cùng bộ mẫu kèm theo và Thông tư 134/2026/TT-BTC tại thời điểm 23/10/2026. Bài viết mang tính tham khảo; giao diện và chức năng của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có thể thay đổi, khi thao tác cần đối chiếu Hướng dẫn sử dụng đăng tải trên Hệ thống và hồ sơ mời thầu của từng gói thầu. Nghiêm cấm sao chép nội dung khi chưa được phép.
