Đấu thầu tư vấn xây dựng: hình thức, hạn mức, danh sách ngắn, phương pháp đánh giá và thương thảo

Đấu thầu tư vấn là quá trình chủ đầu tư lựa chọn tổ chức hoặc cá nhân cung cấp dịch vụ tư vấn, với dự án xây dựng là các gói khảo sát, lập thiết kế, dự toán, thẩm tra, tư vấn đấu thầu, tư vấn giám sát, tư vấn quản lý dự án (khoản 4 Điều 4 Luật Đấu thầu). Gói tư vấn thuộc dự án có giá không quá 03 tỷ đồng được chỉ định thầu; gói lớn hơn đấu thầu rộng rãi hoặc hạn chế qua mạng theo phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, dùng Mẫu số 6A của Thông tư 79/2025/TT-BTC. Đánh giá kỹ thuật luôn chấm điểm (tối thiểu 70%, gói kỹ thuật cao 80%), sau đó xếp hạng theo một trong ba phương pháp: giá thấp nhất, kết hợp giữa kỹ thuật và giá, dựa trên kỹ thuật; nhà thầu xếp thứ nhất được mời thương thảo hợp đồng theo Điều 71 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP).

Nhiều ban quản lý dự án quen gói xây lắp nên mang tư duy “giá thấp nhất thắng” sang gói thiết kế, giám sát, hoặc đặt mức điểm nhân sự trái mẫu. Doanh nghiệp tư vấn lại hay trượt ở nhân sự chủ chốt: chào thừa một người, webform lệch tài liệu đính kèm, hoặc có quan hệ vốn với nhà thầu thi công mình sắp giám sát.

Bài viết đi theo trình tự một gói đấu thầu tư vấn xây dựng: phạm vi, hình thức, quy trình Chương IV Nghị định 214 (đã sửa đổi) và bước trên Hệ thống, chấm điểm kỹ thuật, ba phương pháp đánh giá với công thức trích nguyên văn Mẫu số 6A, thương thảo, và câu hỏi “tư vấn đấu thầu có được làm tư vấn giám sát không”. Căn cứ: Luật Đấu thầu (Văn bản hợp nhất số 74), Nghị định 214 (đã sửa đổi, Văn bản hợp nhất số 36/2026), Thông tư 79/2025/TT-BTC, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 207/2026/NĐ-CP.

Đấu thầu tư vấn là gì, gói tư vấn xây dựng gồm những việc nào?

Dịch vụ tư vấn, theo khoản 4 Điều 4 Luật Đấu thầu, gồm lập, đánh giá báo cáo quy hoạch, kiến trúc; khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, khả thi, báo cáo kinh tế – kỹ thuật; khảo sát, lập thiết kế, dự toán; tư vấn đấu thầu; tư vấn thẩm tra, thẩm định; tư vấn giám sát; tư vấn quản lý dự án; tư vấn thu xếp tài chính; kiểm toán và dịch vụ tư vấn khác.

Luật Xây dựng 2025 gọi đây là “hoạt động tư vấn xây dựng”: lập dự án, khảo sát, thiết kế, thẩm tra, kiểm định, thí nghiệm, quản lý chi phí, quản lý dự án, giám sát thi công (khoản 8 Điều 3 Luật 135); hợp đồng ký sau đấu thầu là “hợp đồng tư vấn xây dựng” (điểm a khoản 1 Điều 82). Dịch vụ phi tư vấn (khoản 5 Điều 4 Luật Đấu thầu) là nhóm khác: logistics, bảo hiểm, in ấn, vệ sinh, sửa chữa, bảo trì… Phân loại đúng quyết định mẫu hồ sơ, phương thức và bảo đảm dự thầu.

Lưu ý riêng của từng gói tư vấn thường gặp:

• Lập báo cáo nghiên cứu khả thi, kinh tế – kỹ thuật; thiết kế, dự toán: nhà thầu đã lập thì không thẩm tra chính nội dung đó (đoạn cuối khoản 5 Điều 4 Nghị định 214); chủ nhiệm, chủ trì thiết kế phải có chứng chỉ hành nghề (khoản 1 Điều 88 Luật 135).
• Thẩm tra thiết kế, dự toán: độc lập với nhà thầu thi công của gói đó (điểm a khoản 1 Điều 4 Nghị định 214).
• Tư vấn giám sát: độc lập với nhà thầu thi công và tư vấn kiểm định của gói được giám sát (khoản 3 Điều 6 Luật Đấu thầu).
• Tư vấn quản lý dự án: giám đốc quản lý dự án đáp ứng điều kiện năng lực, kinh nghiệm, không phải chứng chỉ hành nghề (khoản 2 Điều 88 Luật 135); xem bài tư vấn quản lý dự án.

Gói thầu tư vấn bao nhiêu tiền phải đấu thầu: phạm vi, hạn mức và hình thức

Câu hỏi này có hai lớp. Lớp thứ nhất là phạm vi: lựa chọn nhà thầu dùng vốn ngân sách nhà nước, vốn từ nguồn thu hợp pháp của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập thì bắt buộc theo Luật Đấu thầu (khoản 1 Điều 2); tổ chức, cá nhân khác “được tự quyết định chọn áp dụng” (khoản 4 Điều 2). Công trình vốn tư nhân thuê thiết kế, giám sát không bị buộc đấu thầu theo Luật này.

Lớp thứ hai là hình thức. Văn bản không có ngưỡng “trên X tỷ phải đấu thầu rộng rãi”: gói tư vấn không thuộc trường hợp chỉ định thầu (Điều 23 Luật, Điều 78 Nghị định 214) và không đủ điều kiện đấu thầu hạn chế (Điều 22 Luật) thì đấu thầu rộng rãi. Hạn mức chỉ định thầu (khoản 4 Điều 78): gói tư vấn thuộc dự án không quá 03 tỷ đồng; gói thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án không quá 01 tỷ đồng.

Ba điểm hay bị bỏ sót:

• Gói tư vấn không có chào hàng cạnh tranh: khoản 1 Điều 24 Luật chỉ liệt kê phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp hàng hóa – xây lắp.
• Đủ điều kiện chỉ định thầu vẫn được đấu thầu rộng rãi (khoản 2 Điều 29b Luật).
• Chỉ định thầu cần kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kế hoạch vốn, dự toán gói thầu được duyệt nếu pháp luật chuyên ngành yêu cầu (khoản 2 Điều 79).

Quy trình, Mẫu 1D xem bài chỉ định thầu tư vấn; chuyên gia đơn lẻ xem bài lựa chọn tư vấn cá nhân. Giá gói tư vấn lập theo nội dung công việc, số lượng chuyên gia, thời gian và mức lương chuyên gia (điểm b khoản 2 Điều 18 Nghị định 214).

Một giai đoạn hai túi hồ sơ và cấu trúc Mẫu số 6A

Đấu thầu rộng rãi, hạn chế gói dịch vụ tư vấn áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ (điểm a khoản 1 Điều 31 Luật). Nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật (E-HSĐXKT) và hồ sơ đề xuất về tài chính (E-HSĐXTC); túi kỹ thuật mở trước, chỉ nhà thầu đạt kỹ thuật mới được mở túi tài chính (khoản 2, 3 Điều 31). Trên Hệ thống, chủ đầu tư dùng Mẫu số 6A để lập E-HSMT, Mẫu số 6B để lập hồ sơ mời quan tâm, Mẫu số 6C cho tư vấn cá nhân (khoản 6 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC).

Mẫu số 6A gồm Phần 1 Thủ tục đấu thầu (Chương I–IV), Phần 2 Điều khoản tham chiếu (Chương V), Phần 3 Điều kiện và biểu mẫu hợp đồng (Chương VI–VIII). Bảng dữ liệu, tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật được số hóa dạng webform; chủ đầu tư không được đính kèm file yêu cầu khác (điểm b khoản 1 Điều 98 Nghị định 214).

• E-HSĐXKT: Mẫu số 02 đơn dự thầu; 03 thỏa thuận liên danh; 04 cơ cấu tổ chức và kinh nghiệm; 05 góp ý điều khoản tham chiếu; 06 giải pháp và phương pháp luận; 07 lý lịch chuyên gia; 08 tiến độ; 09 danh sách chuyên gia; 10 nhà thầu phụ. Không được nêu thông tin tài chính (Mục 14.1 E-CDNT); mỗi vị trí nhân sự chủ chốt chỉ một lý lịch (Mục 14.2).
• E-HSĐXTC: Mẫu số 11 đơn dự thầu; 12, 12A thù lao chuyên gia; 13 chi phí khác; 14 chi phí theo đơn giá và khối lượng; 15 bảng tổng hợp, từ đó Hệ thống trích giá dự thầu (Mục 12.1).

Gói tư vấn không áp dụng bảo đảm dự thầu (khoản 2 Điều 14 Luật) và bảo đảm thực hiện hợp đồng (điểm a khoản 2 Điều 68 Luật); bù lại, rút E-HSDT sau thời điểm đóng thầu bị đánh giá không bảo đảm uy tín (Mục 17.3 E-CDNT). Loại hợp đồng chọn theo Mẫu số 01A (trọn gói), 01B (theo đơn giá), 01C (theo lương chuyên gia, trọn gói hoặc theo thời gian); hợp đồng theo thời gian dùng khi “khó xác định được phạm vi và thời gian thực hiện dịch vụ” (khoản 4 Điều 64 Luật) và là loại duy nhất có hiệu chỉnh sai lệch (Mục 24.1 E-CDNT).

Quy trình đấu thầu tư vấn theo Chương IV Nghị định 214 và trên Hệ thống

Chương IV Nghị định 214 (Điều 61–72) quy định quy trình đấu thầu rộng rãi, hạn chế không qua mạng gói tư vấn. Gói qua mạng dùng các điều về hồ sơ, tiêu chuẩn đánh giá của Chương IV (Điều 62, 63, 64, 72) cộng Điều 98 và bộ Mẫu số 6A (khoản 1, 2 Điều 98). Điều 61 chia bảy nhóm việc:

1. Chuẩn bị: danh sách ngắn (nếu cần thiết); lập, thẩm định (nếu có), phê duyệt hồ sơ mời thầu.
2. Tổ chức: mời thầu; phát hành, sửa đổi, làm rõ; nộp, rút hồ sơ; mở hồ sơ đề xuất về kỹ thuật.
3. Đánh giá kỹ thuật, phê duyệt danh sách nhà thầu đáp ứng kỹ thuật.
4. Mở, đánh giá tài chính của nhà thầu đạt kỹ thuật (phương pháp dựa trên kỹ thuật chỉ mở của nhà thầu xếp thứ nhất), xếp hạng.
5. Thương thảo hợp đồng.
6. Thẩm định, phê duyệt, công khai kết quả.
7. Hoàn thiện, ký kết, quản lý thực hiện hợp đồng (Điều 33, 34, 35 qua dẫn chiếu tại Điều 72).

Khác gói xây lắp một giai đoạn một túi, thương thảo là một bước của quy trình gói tư vấn (khoản 5 Điều 61). Khi đấu thầu trước theo Điều 42 Luật, hoàn thiện, ký hợp đồng chỉ sau khi dự án được phê duyệt đầu tư (khoản 8 Điều 61).

Đấu thầu tư vấn bao nhiêu ngày: các mốc thời gian

Tổng thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu không có con số chung: chủ đầu tư quyết định trên cơ sở tiến độ dự án và ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu (khoản 2 Điều 45 Luật; khoản 7 Điều 18 Nghị định 214). Với gói không qua mạng, danh sách nhà thầu đáp ứng kỹ thuật phải đăng tải trong 05 ngày làm việc kể từ ngày phê duyệt (khoản 4 Điều 69); với gói qua mạng, Mục 19.2 E-CDNT yêu cầu chủ đầu tư đăng tải danh sách này lên Hệ thống.

Mời quan tâm và danh sách ngắn cho gói tư vấn

Danh sách ngắn do chủ đầu tư “quyết định áp dụng” căn cứ quy mô, tính chất gói thầu và phải ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu (khoản 1 Điều 62 Nghị định 214):

• Đấu thầu rộng rãi có mời quan tâm: chấm điểm, mức tối thiểu không thấp hơn 60% tổng số điểm; chuẩn bị hồ sơ quan tâm tối thiểu 09 ngày; hơn 06 nhà thầu đạt thì lấy 06 nhà thầu cao điểm nhất (điểm a, đ, g khoản 2 Điều 62). Mẫu số 6B thêm: điểm nhân sự (nếu có) không thấp hơn 50% điểm tối đa của nội dung đó.
• Đấu thầu hạn chế: danh sách tối thiểu 03 nhà thầu; ít hơn 03 thì lựa chọn bổ sung hoặc cho phát hành ngay hồ sơ mời thầu (khoản 3 Điều 62; khoản 3 Điều 140).

Nhà thầu trong danh sách ngắn không được liên danh với nhau; liên danh với nhà thầu ngoài danh sách phải được chủ đầu tư chấp thuận trước thời điểm đóng thầu (khoản 4 Điều 62). Năng lực thay đổi sau khi quan tâm thì cập nhật khi nộp E-HSDT (Mục 14.4 E-CDNT Mẫu số 6A). Thang điểm hồ sơ quan tâm có ở bài mời quan tâm gói thầu tư vấn.

Tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật: Bảng số 01 Mẫu số 6A

Đánh giá kỹ thuật gói tư vấn luôn dùng phương pháp chấm điểm (khoản 5 Điều 63 Nghị định 214); không có lựa chọn “đạt, không đạt” như gói xây lắp. Khung tỷ trọng trích nguyên văn Bảng số 01, Mục 2 Chương III Mẫu số 6A ban hành kèm theo Thông tư 79/2025/TT-BTC:

Nguồn: trích Bảng số 01, Mục 2 Chương III Mẫu số 6A ban hành kèm theo Thông tư 79/2025/TT-BTC; cột cuối là ví dụ minh họa, số liệu giả định. Mức điểm tối thiểu do mẫu quy định như sau (trích nguyên văn Mục 2.2):

– Đối với gói thầu áp dụng phương pháp giá thấp nhất, phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá:
+ Mức điểm yêu cầu tối thiểu đối với tiêu chuẩn giải pháp và phương pháp luận, nhân sự, chuyển giao công nghệ (nếu có) không được quy định thấp hơn 60% điểm tối đa của tiêu chuẩn đó (không thấp hơn 70% đối với gói thầu tư vấn có yêu cầu kỹ thuật cao, đặc thù). (…)
+ Mức điểm yêu cầu tối thiểu về kỹ thuật không được quy định thấp hơn 70% tổng số điểm về kỹ thuật (80% đối với gói thầu tư vấn có yêu cầu kỹ thuật cao, đặc thù). (…)
– Đối với gói thầu áp dụng phương pháp dựa trên kỹ thuật:
+ Mức điểm yêu cầu tối thiểu đối với tiêu chuẩn giải pháp và phương pháp luận, nhân sự, chuyển giao công nghệ (nếu có) không được quy định thấp hơn 70% điểm tối đa của tiêu chuẩn đó. (…)
+ Mức điểm yêu cầu tối thiểu về kỹ thuật không được quy định thấp hơn 80% tổng số điểm về kỹ thuật.

Nguồn: trích Mục 2.2, Chương III Mẫu số 6A ban hành kèm theo Thông tư 79/2025/TT-BTC; dấu (…) là phần lược.

Các ghi chú của Bảng số 01 quyết định nhiều tranh chấp:

• Hợp đồng tương tự “được xác định trên cơ sở tương tự về tính chất, không căn cứ vào quy mô (giá trị hợp đồng)” (ghi chú 1). Kinh nghiệm chuyên gia làm tư vấn cá nhân không tính cho nhà thầu (Mẫu số 04).
• Nhân sự chủ chốt có thể trong biên chế hoặc đi thuê; nếu pháp luật chuyên ngành đã quy định chứng chỉ chuyên môn thì E-HSMT “không được yêu cầu về trình độ, bằng cấp cụ thể của nhân sự chủ chốt” ngoài chứng chỉ đó (ghi chú 4).
• Chào thừa hoặc thiếu ở một vị trí nhân sự chủ chốt là không đáp ứng kỹ thuật (điểm b khoản 3 Điều 69 Nghị định 214; Mục 19.2 E-CDNT); webform là cơ sở đánh giá khi lệch tài liệu đính kèm.
• Gói tư vấn giám sát: giải pháp và phương pháp luận “cần bao gồm cả khía cạnh môi trường, xã hội” (Mẫu số 06); Luật 135 yêu cầu đề xuất giải pháp giám sát, quy trình kiểm soát chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn (khoản 3 Điều 56).

Phụ lục các ví dụ cuối Mẫu số 6A có thang điểm mẫu cho gói “tư vấn khảo sát, thiết kế chi tiết Hệ thống cấp thoát nước và xử lý nước thải”: kinh nghiệm 15 (tối thiểu 10), uy tín 5, giải pháp 30 (tối thiểu 20), nhân sự 50 (tối thiểu 40). Cách chấm, thay thế nhân sự xem bài nhân sự chủ chốt trong đấu thầu.

Ba phương pháp đánh giá trong đấu thầu tư vấn

Luật Đấu thầu nêu bốn phương pháp cho gói tư vấn: giá thấp nhất, giá cố định, kết hợp giữa kỹ thuật và giá, dựa trên kỹ thuật (Điều 59). Với nhà thầu là tổ chức, khoản 6 Điều 63 Nghị định 214 và Mục 3 Chương III Mẫu số 6A chỉ cho chọn ba: giá thấp nhất, kết hợp giữa kỹ thuật và giá, dựa trên kỹ thuật. Giá cố định được Nghị định dùng cho tư vấn cá nhân (khoản 1 Điều 73).

Công thức điểm giá và điểm tổng hợp trích nguyên văn Mục 3.2 Chương III Mẫu số 6A:

3.2 Đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá
Điểm giá được xác định như sau:
Điểm giá(đang xét) = (G(thấp nhất) x T) / G(đang xét)
(…)
+ T: Mức điểm tối đa kỹ thuật.
– Xác định điểm tổng hợp:
Điểm tổng hợp được xác định theo công thức sau đây:
Điểm tổng hợp(đang xét) = K x Điểm kỹ thuật(đang xét) + G x Điểm giá(đang xét)
(…)
+ K: Tỷ trọng điểm về kỹ thuật quy định trong thang điểm tổng hợp, chiếm tỷ lệ từ 70% đến 80%;
+ G: Tỷ trọng điểm về giá quy định trong thang điểm tổng hợp, chiếm tỷ lệ từ 20% đến 30%;
+ K + G = 100%;
– Xếp hạng nhà thầu: E-HSDT có điểm tổng hợp cao nhất được xếp hạng thứ nhất.

Nguồn: trích Mục 3.2, Chương III Mẫu số 6A ban hành kèm theo Thông tư 79/2025/TT-BTC; công thức phân số trong mẫu được viết lại trên một dòng, dấu (…) là phần lược.

G thấp nhất là giá thấp nhất trong số nhà thầu được đánh giá chi tiết về tài chính: hợp đồng theo thời gian lấy giá sau hiệu chỉnh sai lệch, trừ giảm giá; hợp đồng trọn gói, theo đơn giá lấy giá sau giảm giá. Phương pháp dựa trên kỹ thuật đi ba bước: xác định giá làm cơ sở thương thảo, thương thảo, xác định giá sau thương thảo (Mục 3.3). Ở mọi phương pháp, giá đề nghị trúng thầu không được vượt giá gói thầu được duyệt (điểm d khoản 1 Điều 60 Luật).

Tổ chuyên gia chọn phương pháp khi lập E-HSMT (E-BDL Mục 19.1). Theo cách hiểu của chúng tôi, gói thiết kế, giám sát có rủi ro chất lượng nên dùng phương pháp kết hợp; giá thấp nhất hợp với việc lặp lại, có tiêu chuẩn sẵn như khảo sát địa hình đơn giản.

Thương thảo hợp đồng gói tư vấn theo Điều 71

Sau đánh giá tài chính, nhà thầu xếp thứ nhất được mời đối chiếu tài liệu và thương thảo (Mục 21.2 E-CDNT), nộp bộ tài liệu chứng minh tính hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm, nhân sự (Mục 27.1). Không đến, từ chối hoặc không ký biên bản trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo (trừ bất khả kháng) thì chủ đầu tư mời nhà thầu tiếp theo mà không xếp hạng lại (Mục 27.3).

Điều 71 Nghị định 214 dẫn chiếu khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 45 (“Không thương thảo các nội dung mà nhà thầu đã chào thầu theo đúng yêu cầu của hồ sơ mời thầu”), không dẫn điểm b (“Không được làm thay đổi đơn giá”); điểm đ khoản 2 cho thương thảo “các chi phí liên quan đến dịch vụ tư vấn trên cơ sở phù hợp với yêu cầu của gói thầu và điều kiện thực tế”. Theo cách hiểu của chúng tôi, vì vậy gói tư vấn được bàn lại chi phí ở bước thương thảo, nhưng không được thương thảo phần đã chào đúng yêu cầu.

Mục 27.5 E-CDNT liệt kê: điều khoản tham chiếu, phương pháp luận, điều kiện cụ thể và “Mô tả dịch vụ” (không làm thay đổi đáng kể phạm vi ban đầu); kế hoạch công tác, bố trí nhân sự; tiến độ; thay đổi nhân sự; điều kiện làm việc; chi phí dịch vụ tư vấn kể cả thuế và phương thức nộp thuế; vấn đề phát sinh. Biên bản dùng Phụ lục 4C Thông tư 79; cách điền xem bài mẫu biên bản thương thảo hợp đồng.

Thay nhân sự chỉ được khi thời gian đánh giá kéo dài hơn dự kiến hoặc vì bất khả kháng; người thay tương đương hoặc cao hơn và không thay đổi giá dự thầu (điểm c khoản 2 Điều 71). Thương thảo không thành công thì xem xét mời nhà thầu tiếp theo (khoản 4 Điều 71; khoản 16 Điều 140), hết nhà thầu thì xem xét hủy thầu (Mục 27.7). Sau đó là phê duyệt, công khai kết quả, thư chấp thuận Mẫu số 17 (Mục 32) và hoàn thiện, ký hợp đồng theo Điều 34; nội dung hợp đồng xem bài hợp đồng tư vấn giám sát.

Nếu doanh nghiệp tư vấn đang được mời đối chiếu tài liệu, thương thảo hợp đồng mà nhân sự chủ chốt đã đề xuất nghỉ việc hoặc chủ đầu tư yêu cầu giảm chi phí ngoài phạm vi điều khoản tham chiếu khi tham gia đấu thầu, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ qua Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa) để được hỗ trợ rà soát hồ sơ và tư vấn đấu thầu.

Tư vấn đấu thầu có được làm tư vấn giám sát không? Bảo đảm cạnh tranh giữa tư vấn và nhà thầu

Trả lời ngắn: có. Khoản 5 Điều 4 Nghị định 214 cho phép nhà thầu tư vấn cung cấp một hoặc nhiều dịch vụ tư vấn cho cùng một dự án, gói thầu, trong đó có cả công việc đấu thầu (điểm g) và tư vấn giám sát (điểm h). Điều kiện là đơn vị đó độc lập về pháp lý, tài chính với nhà thầu thi công và không làm tư vấn kiểm định cho gói mình giám sát.

Khoản 5 Điều 4 liệt kê: các báo cáo đề xuất chủ trương, tiền khả thi, khả thi, kinh tế – kỹ thuật; khảo sát; thiết kế, dự toán; công việc đấu thầu; tư vấn giám sát, kèm ràng buộc: “Đối với từng nội dung quy định tại các điểm a, b, c, d, e và g khoản này, nhà thầu chỉ được thực hiện lập hoặc thẩm tra hoặc thẩm định.” Câu hỏi ngược lại, “tư vấn thiết kế có được làm tư vấn đấu thầu không”, vì vậy cũng có câu trả lời là có.

Tiêu chí độc lập ở khoản 4 Điều 6 Luật: nhà thầu với chủ đầu tư không có cổ phần, vốn góp trên 30% của nhau; nhà thầu với nhà thầu tư vấn cho gói thầu đó “không có cổ phần hoặc phần vốn góp của nhau” và không cùng có vốn góp trên 20% của một tổ chức, cá nhân khác với từng bên (điểm b, d). Tỷ lệ xác định tại thời điểm đóng thầu theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (khoản 6 Điều 4 Nghị định 214). Khi thi công, tư vấn giám sát, nhà thầu thực hiện hợp đồng và tư vấn kiểm định phải độc lập với nhau (khoản 3 Điều 6 Luật); công trình vốn đầu tư công, ngân sách còn yêu cầu tổ chức giám sát độc lập với nhà thầu cung ứng vật liệu, thiết bị (điểm a khoản 5 Điều 20 Nghị định 207). Các lỗi dễ vô tình vi phạm có ở bài bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu.

Năng lực theo pháp luật xây dựng khi đánh giá gói tư vấn

Mục 1 Chương III Mẫu số 6A có tiêu chí hợp lệ: “Có đủ điều kiện năng lực hoạt động theo quy định của pháp luật quản lý ngành và lĩnh vực (nếu có)”. Với gói tư vấn xây dựng, đó là Luật Xây dựng 2025 và nghị định hướng dẫn:

• Cá nhân: chủ nhiệm khảo sát; chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế; giám sát thi công phải có chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng hạng I, II, III tương ứng (khoản 1 Điều 88 Luật 135); giám đốc quản lý dự án, chủ trì kiểm định đáp ứng điều kiện năng lực, kinh nghiệm (khoản 2).
• Tổ chức: Điều 88 không nhắc chứng chỉ năng lực của tổ chức; khoản 6 yêu cầu tổ chức “tự công khai thông tin về năng lực hoạt động xây dựng trên trang thông tin điện tử của Bộ Xây dựng”.
• Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về việc lựa chọn (khoản 5 Điều 88) và bồi thường khi chọn tư vấn giám sát không đủ năng lực (điểm e khoản 2 Điều 60 Luật 135).

Nhà thầu scan hợp đồng lao động, bằng tốt nghiệp, chứng chỉ hành nghề của chuyên gia kèm Mẫu số 07; điều kiện từng hạng chứng chỉ thuộc nghị định hướng dẫn, bài này không đi vào chi tiết.

Ví dụ đấu thầu tư vấn xây dựng

Sáu ví dụ dưới đây dùng số liệu giả định, mỗi ví dụ minh họa một nhánh quy định khác nhau.

Ví dụ 1: Gói tư vấn giám sát 2,6 tỷ đồng: chỉ định thầu hay đấu thầu rộng rãi

Bối cảnh: Ban QLDA B quản lý dự án trường học vốn đầu tư công, kế hoạch lựa chọn nhà thầu có gói tư vấn giám sát thi công 2.600.000.000 đồng và gói khảo sát, thiết kế, dự toán 3.400.000.000 đồng. Cán bộ K đề xuất chỉ định thầu cả hai cho nhanh.

Cách xử lý:

1. Gói giám sát 2,6 tỷ đồng thuộc dự án, không quá 03 tỷ đồng, nên thuộc khoản 4 Điều 78 và được chỉ định thầu rút gọn (khoản 2, 3 Điều 80), khi đã có kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kế hoạch vốn, dự toán gói thầu được duyệt (khoản 2 Điều 79).
2. Gói thiết kế 3,4 tỷ đồng vượt hạn mức 0,4 tỷ đồng, nên đấu thầu rộng rãi qua mạng bằng Mẫu số 6A (khoản 10 Điều 98). Gói giám sát cũng được chọn đấu thầu rộng rãi nếu muốn có cạnh tranh (khoản 2 Điều 29b Luật).

Tính toán: phát hành E-HSMT gói thiết kế Thứ Hai 02/11/2026; thời gian chuẩn bị tối thiểu 18 ngày (điểm a khoản 2 Điều 28). Đếm 02/11 là ngày thứ nhất thì ngày thứ 18 là Thứ Năm 19/11. Theo cách hiểu của chúng tôi, nên đặt thời điểm đóng thầu từ Thứ Sáu 20/11/2026 để đúng với cả cách đếm dài hơn.

Bài học: không tách gói thiết kế thành hai gói dưới 03 tỷ đồng chỉ để chỉ định thầu.

Ví dụ 2: Gói tư vấn thiết kế chấm theo phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá

Bối cảnh: Chủ đầu tư C đấu thầu rộng rãi gói tư vấn thiết kế nhà điều hành, giá gói thầu 6.800.000.000 đồng, hợp đồng trọn gói. E-HSMT chọn phương pháp kết hợp, T = 100 điểm, K = 80%, G = 20%. Ba nhà thầu đạt kỹ thuật: Công ty A 86 điểm, giá sau giảm giá 6.200.000.000 đồng; Công ty D 80 điểm, 5.600.000.000 đồng; Công ty E 75 điểm, 5.900.000.000 đồng.

Cách xử lý: hợp đồng trọn gói không hiệu chỉnh sai lệch (Mục 24.1 E-CDNT), G thấp nhất là giá sau giảm giá thấp nhất. Áp công thức Mục 3.2 Chương III Mẫu số 6A.

Tính toán:

• Điểm giá A = 5,6 × 100 / 6,2 = 90,32; D = 100; E = 5,6 × 100 / 5,9 = 94,92.
• Điểm tổng hợp A = 0,8 × 86 + 0,2 × 90,32 = 68,80 + 18,06 = 86,86.
• D = 0,8 × 80 + 0,2 × 100 = 64,00 + 20,00 = 84,00.
• E = 0,8 × 75 + 0,2 × 94,92 = 60,00 + 18,98 = 78,98.

Kết quả và bài học: A xếp thứ nhất dù giá cao hơn D 600 triệu đồng và không vượt giá gói thầu (điểm d khoản 1 Điều 60 Luật). Nếu chọn giá thấp nhất, D thắng: phương pháp chọn khi lập E-HSMT đã quyết định kết quả.

Ví dụ 3: Tổng điểm kỹ thuật đạt nhưng điểm nhân sự dưới mức tối thiểu

Bối cảnh: Gói tư vấn giám sát chấm theo thang ở bảng trên: kinh nghiệm 10, uy tín 5, giải pháp 35 (tối thiểu 21), nhân sự 50 (tối thiểu 30), tổng tối thiểu 70. Công ty F được 10 + 5 + 30 + 28 = 73 điểm; nhân sự bị điểm thấp vì giám sát trưởng ít năm kinh nghiệm công việc tương tự.

Cách xử lý:

1. E-HSDT không đáp ứng mức tối thiểu của một trong các tiêu chuẩn giải pháp, nhân sự “được đánh giá là không đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật” (Mục 2.2 Chương III Mẫu số 6A; khoản 5 Điều 63 Nghị định 214).
2. F không được mở E-HSĐXTC (Mục 19.2 E-CDNT), dù tổng 73 điểm cao hơn mức 70.
3. F không được đổi giám sát trưởng sau đóng thầu để nâng điểm: làm rõ không được thay đổi nội dung cơ bản của E-HSDT (Mục 23.1 E-CDNT).

Tính toán: nhân sự 28/50 = 56% < 60%; tổng 73/100 = 73% ≥ 70%.

Bài học: tự chấm thử từng nhóm tiêu chí trước khi nộp.

Ví dụ 4: Gói tư vấn kỹ thuật cao theo phương pháp dựa trên kỹ thuật, giá vượt giá gói thầu

Bối cảnh: Chủ đầu tư G đấu thầu gói tư vấn khảo sát, thiết kế cầu dây văng nhịp lớn, giá gói thầu 18.000.000.000 đồng, chọn phương pháp dựa trên kỹ thuật vì yêu cầu kỹ thuật cao, đặc thù. Mức tối thiểu: tổng 80%, từng nội dung 70%. Liên danh H đạt 88 điểm, Công ty I đạt 85 điểm. Mở E-HSĐXTC của H: 19.200.000.000 đồng.

Cách xử lý:

1. Chỉ mở E-HSĐXTC của nhà thầu điểm kỹ thuật cao nhất (khoản 1 Điều 70; Mục 20.1 E-CDNT); E-HSĐXTC của I chưa mở.
2. Thương thảo theo Mục 3.3 Chương III và Điều 71, gồm chi phí dịch vụ tư vấn (điểm đ khoản 2 Điều 71), không thu hẹp đáng kể phạm vi điều khoản tham chiếu (Mục 27.5).
3. Giá sau thương thảo phải không vượt giá gói thầu mới được đề nghị trúng thầu (điểm d khoản 1 Điều 60 Luật).
4. Nếu không thành công, chủ đầu tư xem xét mời I (khoản 4 Điều 71). Văn bản không nói rõ thời điểm mở E-HSĐXTC của I; theo cách hiểu của chúng tôi, việc mở thực hiện khi I được mời, vì khoản 16 Điều 140 yêu cầu thương thảo căn cứ giá dự thầu của nhà thầu được mời.

Tính toán: 19,2 / 18 = 106,67% giá gói thầu; phải giảm tối thiểu 1,2 tỷ đồng (6,25% giá chào). Hai bên thống nhất 17.850.000.000 đồng, thấp hơn giá gói thầu 150 triệu đồng.

Bài học: phương pháp này chọn người giỏi nhất trước, giá quyết định ở bàn thương thảo.

Ví dụ 5: Danh sách ngắn có 7 nhà thầu đạt và đề nghị liên danh trong danh sách

Bối cảnh: Gói tư vấn thiết kế 9,5 tỷ đồng đấu thầu rộng rãi có mời quan tâm (Mẫu số 6B), mức tối thiểu 60/100. Chín nhà thầu nộp E-HSQT; bảy nhà thầu đạt: 88, 84, 79, 75, 71, 66, 62 điểm; hai nhà thầu dưới 60. Sau khi có danh sách ngắn, Công ty K (84 điểm) và Công ty L (75 điểm) muốn liên danh; Công ty M (62 điểm) muốn liên danh với Công ty N (55 điểm).

Cách xử lý:

1. Có hơn 06 nhà thầu đạt nên chỉ lấy 06 nhà thầu cao điểm nhất (điểm g khoản 2 Điều 62; Mục 17.5 E-CDNT Mẫu số 6B). Nhà thầu 62 điểm là M bị loại khỏi danh sách dù đạt mức tối thiểu.
2. K và L cùng trong danh sách ngắn nên không được liên danh với nhau (khoản 4 Điều 62).
3. M không có tên trong danh sách ngắn nên không có tư cách hợp lệ để dự thầu (điểm h khoản 1 Điều 5 Luật). Nhà thầu trong danh sách muốn liên danh với N phải được chủ đầu tư chấp thuận trước thời điểm đóng thầu.

Tính toán: 7 nhà thầu đạt − 6 suất = 1 nhà thầu bị loại; danh sách ngắn đăng tải trong 05 ngày làm việc kể từ ngày phê duyệt (Mục 21.1 E-CDNT Mẫu số 6B).

Bài học: tính chuyện liên danh từ lúc nộp hồ sơ quan tâm.

Ví dụ 6: Đơn vị đã lập E-HSMT gói xây lắp dự thầu tư vấn giám sát gói đó

Bối cảnh: Công ty P lập E-HSMT và đánh giá E-HSDT gói xây lắp 14 tỷ đồng; Công ty Q trúng thầu thi công. Chủ đầu tư đấu thầu gói tư vấn giám sát và kiểm định chất lượng; P muốn dự cả hai phần. Một cổ đông nhắc rằng P đang góp 10% vốn điều lệ của Q.

Cách xử lý:

1. Làm tư vấn giám sát sau khi lập E-HSMT, đánh giá E-HSDT cùng gói: được phép (điểm g, h khoản 5 Điều 4 Nghị định 214).
2. Kiểm định chất lượng gói mình giám sát: không được (điểm g khoản 6 Điều 16 Luật; điểm b khoản 5 Điều 20 Nghị định 207). Chủ đầu tư nên tách kiểm định thành gói riêng.
3. P góp 10% vốn vào Q: điểm d khoản 4 Điều 6 Luật không đặt ngưỡng cho quan hệ vốn trực tiếp (“không có cổ phần hoặc phần vốn góp của nhau”), nên P không độc lập với nhà thầu thực hiện hợp đồng (khoản 3 Điều 6) và không bảo đảm tư cách hợp lệ ở gói giám sát (Mục 5.1 E-CDNT Mẫu số 6A). Theo cách hiểu của chúng tôi, chủ đầu tư nên rà lại cả tư cách của Q khi dự thầu xây lắp (điểm a khoản 2 Điều 6).

Bài học: rà cơ cấu vốn theo giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp tại thời điểm đóng thầu trước khi nộp.

Checklist cho chủ đầu tư và doanh nghiệp tư vấn

Chủ đầu tư, Ban QLDA lập E-HSMT tư vấn

• – [ ] Đúng gói tư vấn hay phi tư vấn; giá gói so với hạn mức 03 tỷ đồng.
• – [ ] Danh sách ngắn (nếu dùng) đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
• – [ ] Bảng số 01: tỷ trọng trong khung; điểm tối thiểu đúng Mục 2.2; không yêu cầu bằng cấp ngoài chứng chỉ đã quy định.
• – [ ] Phương pháp đánh giá phù hợp tính chất gói; nếu kết hợp, K + G = 100%.
• – [ ] Điều khoản tham chiếu tách phần việc theo đơn giá, khối lượng và phần theo lương chuyên gia (Chương V).

Doanh nghiệp tư vấn thiết kế, giám sát, quản lý dự án

• – [ ] Rà quan hệ vốn với chủ đầu tư, nhà thầu thi công, các tư vấn khác của gói.
• – [ ] Đúng số lượng nhân sự chủ chốt, một lý lịch mỗi vị trí, webform khớp tài liệu scan, chứng chỉ đúng hạng.
• – [ ] E-HSĐXKT không chứa thông tin giá; tự chấm từng nhóm tiêu chí, không chỉ tổng điểm.
• – [ ] Sẵn bộ tài liệu đối chiếu và giấy ủy quyền (Mẫu số 18) để kịp hạn 05 ngày làm việc.

Sai lầm thường gặp khi đấu thầu tư vấn

1. Dùng chào hàng cạnh tranh cho gói tư vấn. Hình thức này không áp dụng cho dịch vụ tư vấn (khoản 1 Điều 24 Luật); gói nhỏ dùng chỉ định thầu nếu không quá 03 tỷ đồng, còn lại đấu thầu rộng rãi hoặc hạn chế.
2. Yêu cầu bảo đảm dự thầu, bảo đảm thực hiện hợp đồng trong E-HSMT tư vấn, trái khoản 2 Điều 14 và điểm a khoản 2 Điều 68 Luật.
3. Đặt điểm tối thiểu nhân sự hoặc giải pháp 50%, thấp hơn mức 60% (70% với gói kỹ thuật cao) tại Mục 2.2 Chương III Mẫu số 6A.
4. Chào hai lý lịch cho một vị trí “để dự phòng”. Chào thừa là không đáp ứng kỹ thuật (Mục 14.2, 19.2 E-CDNT).
5. Ghi giá, đơn giá vào đề xuất kỹ thuật, nhà thầu tự chịu bất lợi do lộ thông tin tài chính (Mục 14.1).
6. Đánh giá hợp đồng tương tự theo giá trị thay vì theo tính chất (ghi chú 1 Bảng số 01), làm loại oan nhà thầu đủ kinh nghiệm.
7. Giao tư vấn giám sát kiêm kiểm định cùng gói, hành vi bị cấm tại điểm g khoản 6 Điều 16 Luật; nên tách gói kiểm định.

Nếu doanh nghiệp đang có E-HSDT gói tư vấn bị đánh giá không đạt điểm tối thiểu về nhân sự, hoặc ban quản lý dự án đang lập Bảng số 01 và chưa chắc phương pháp đánh giá khi tổ chức đấu thầu, anh/chị có thể liên hệ Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ qua Hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa) để được hỗ trợ rà soát hồ sơ và tư vấn đấu thầu. Việc thuê đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu xem bài thuê tư vấn đấu thầu.

Bài này thuộc cụm đấu thầu xây dựng. Sau thương thảo và phê duyệt kết quả, các bên vẫn phải hoàn thiện hợp đồng trước khi ký.

Dịch vụ đấu thầu của Viện cho gói thầu tư vấn xây dựng

Gói tư vấn có hai túi hồ sơ, chấm điểm nhiều tầng và có bước thương thảo; sai một tiêu chí nhân sự hay tư cách hợp lệ cũng đủ loại hồ sơ. Bảng dưới đây gợi ý dịch vụ theo tình trạng.

Viện hỗ trợ thủ tục, hướng dẫn thao tác, tư vấn và rà soát hồ sơ. Việc quyết định xử lý tình huống thuộc thẩm quyền chủ đầu tư; nội dung hồ sơ và kết quả lựa chọn nhà thầu do các bên tự chịu trách nhiệm theo quy định. Liên hệ hotline 0904 889 859 (Ms. Hoa) để được tư vấn phạm vi phù hợp.

Cần hỗ trợ hồ sơ hoặc đào tạo về đấu thầu tư vấn?

Ban quản lý dự án chuẩn bị đấu thầu gói thiết kế, giám sát, quản lý dự án, hoặc doanh nghiệp tư vấn cần rà E-HSDT trước thời điểm đóng thầu, có thể liên hệ Viện để được hỗ trợ thủ tục, rà soát hồ sơ và tư vấn đấu thầu. Cán bộ cần hệ thống lại quy trình lựa chọn nhà thầu và quản lý dự án có thể tham khảo các khóa học dưới đây.

Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia. Chứng nhận hoàn thành khóa học không phải chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu, cũng không phải chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng; các chứng chỉ này do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành.

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ

• Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
• Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
• Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
• Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Để lại thông tin, Viện sẽ liên hệ tư vấn rà soát hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu gói tư vấn hoặc khóa học phù hợp.

Văn bản sử dụng trong bài

• Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, sửa đổi bởi Luật số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15 (Văn bản hợp nhất số 74): Điều 2, 4, 5, 6, 14, 16, 22, 23, 24, 29b, 31, 45, 59, 60, 64, 68.
• Nghị định 214/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP (Văn bản hợp nhất số 36/2026): Điều 4, 18, 28, 45, 61–73, 78–80, 98, 140.
• Thông tư 79/2025/TT-BTC: khoản 6 Điều 4; Mẫu số 6A, 6B; Phụ lục 4C.
• Luật Xây dựng số 135/2025/QH15: khoản 8 Điều 3, Điều 56, 60, 82, 88.
• Nghị định 207/2026/NĐ-CP: khoản 5 Điều 20.

Nội dung được biên soạn bởi Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ trên cơ sở đối chiếu Luật Đấu thầu (Văn bản hợp nhất số 74), Nghị định 214/2025/NĐ-CP (Văn bản hợp nhất số 36/2026), Thông tư 79/2025/TT-BTC cùng Mẫu số 6A, 6B, Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 207/2026/NĐ-CP tại thời điểm 10/11/2026. Bài viết mang tính tham khảo; các ví dụ dùng số liệu giả định; giao diện và chức năng của Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có thể thay đổi, khi thao tác cần đối chiếu Hướng dẫn sử dụng đăng tải trên Hệ thống và hồ sơ mời thầu của từng gói thầu. Nghiêm cấm sao chép nội dung khi chưa được phép.