Đánh giá hồ sơ dự thầu là việc tổ chuyên gia xem xét từng hồ sơ dự thầu theo đúng tiêu chuẩn đánh giá đã nêu trong hồ sơ mời thầu để xác định nhà thầu đáp ứng yêu cầu và xếp hạng nhà thầu. Với gói thầu một giai đoạn một túi hồ sơ, hồ sơ được xét lần lượt: tính hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm, kỹ thuật, tài chính; trượt ở bước trước thì không xét bước sau (Điều 29, Điều 32 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP). Thứ hạng cuối cùng do phương pháp đánh giá công bố trong hồ sơ mời thầu quyết định: giá thấp nhất, giá đánh giá, kết hợp giữa kỹ thuật và giá, dựa trên kỹ thuật hoặc giá cố định (Điều 58, 59 Luật Đấu thầu).
Rất nhiều nhà thầu thắc mắc vì sao hồ sơ bỏ giá thấp nhất vẫn bị loại, hoặc vì sao một nhà thầu giá cao hơn lại được đề nghị trúng thầu. Câu trả lời nằm ở hai chỗ: trình tự đánh giá (hồ sơ phải qua lần lượt nhiều “cửa” trước khi giá được so sánh) và phương pháp đánh giá (giá chào chưa chắc là con số đem ra xếp hạng). Ở chiều ngược lại, không ít ban quản lý dự án lập hồ sơ mời thầu chọn phương pháp không phù hợp, đặt tỷ trọng điểm sai khung hoặc loại nhà thầu vì thiếu tài liệu mà lẽ ra phải cho làm rõ.
Bài viết này hướng dẫn đánh giá hồ sơ dự thầu theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi các Luật số 57/2024/QH15, 90/2025/QH15 và các luật sửa đổi khác), Nghị định 214/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP), Thông tư 79/2025/TT-BTC và Thông tư 134/2026/TT-BTC: các bước đánh giá, quy trình 1 và quy trình 2, các phương pháp đánh giá kèm cách tính, cách đặt tiêu chuẩn đánh giá khi lập hồ sơ mời thầu, làm rõ, sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, thời gian đánh giá và báo cáo đánh giá. Bài viết dành cho tổ chuyên gia, chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu.

Đánh giá hồ sơ dự thầu là gì?
Đánh giá hồ sơ dự thầu là bước bắt buộc trong quy trình lựa chọn nhà thầu, nằm giữa mở thầu và thẩm định, phê duyệt kết quả (điểm c khoản 1 Điều 43 Luật Đấu thầu). Khoản 3 Điều 24 Nghị định 214/2025/NĐ-CP chia bước này thành ba việc: kiểm tra, đánh giá tính hợp lệ; đánh giá chi tiết và xếp hạng nhà thầu (nếu có nhiều hơn 01 nhà thầu); trình kết quả đánh giá. Người trực tiếp đánh giá là tổ chuyên gia do chủ đầu tư thành lập hoặc giao nhiệm vụ; trường hợp thuê tư vấn đánh giá thì đơn vị tư vấn thành lập tổ chuyên gia (khoản 1 Điều 19 Luật).
Ba nguyên tắc nền tảng tại Điều 29 Nghị định 214/2025/NĐ-CP:
- Chỉ căn cứ vào tiêu chuẩn đã công bố: đánh giá theo tiêu chuẩn và yêu cầu trong hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đã nộp và tài liệu làm rõ của nhà thầu; nội dung hồ sơ mời thầu làm hạn chế cạnh tranh không phải là căn cứ đánh giá (khoản 1).
- Đánh giá theo trình tự, dừng khi không đạt: sai khác, đặt điều kiện, bỏ sót nội dung cơ bản thì bị loại; không đáp ứng một tiêu chí cụ thể thì không đánh giá tiếp các tiêu chí còn lại (khoản 7).
- Tạo điều kiện khắc phục thiếu sót không cơ bản: nhân sự chủ chốt, thiết bị chủ yếu, hợp đồng tương tự không đáp ứng thì cho bổ sung, thay thế; sai sót không nghiêm trọng về tài liệu thì yêu cầu cung cấp thông tin để sửa (khoản 2, 3, 6).
Tiêu chuẩn đánh giá luôn nằm trong hồ sơ mời thầu; xem bài hồ sơ mời thầu gồm những nội dung nào để biết tiêu chuẩn nằm ở chương nào. Kỹ năng thống nhất cách hiểu tiêu chí trước khi chấm được trình bày trong bài kỹ năng đánh giá hồ sơ dự thầu theo tiêu chí đã công bố. Bài viết này nói về lựa chọn nhà thầu; đánh giá hồ sơ trong lựa chọn nhà đầu tư áp dụng Điều 62, 63 Luật Đấu thầu và Nghị định 274/2026/NĐ-CP, văn bản này không thay thế Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Căn cứ pháp lý hiện hành về đánh giá hồ sơ dự thầu
| Văn bản | Nội dung liên quan đến đánh giá | Ghi chú hiệu lực |
|---|---|---|
| Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (văn bản hợp nhất, gồm các luật sửa đổi 57/2024/QH15, 90/2025/QH15…) | Điều 14 (bảo đảm dự thầu), 16 (hành vi bị cấm), 19 (tổ chuyên gia), 30–33 (phương thức), 43, 44 (nội dung hồ sơ mời thầu), 45, 58–61 (phương pháp đánh giá, xét duyệt trúng thầu) | Đang có hiệu lực |
| Nghị định 214/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP và Nghị định 165/2026/NĐ-CP, 170/2026/NĐ-CP; đọc qua Văn bản hợp nhất 36/2026/VBHN-NĐ-BTC) | Điều 5–7 (ưu đãi), 18, 21, 26 (tiêu chuẩn đánh giá), 29–33, 37, 38 (điểm tổng hợp gói hai túi), 42–45, 63, 68–71 (tư vấn), 81 (chào hàng cạnh tranh), 98, 100, 136, 140 | Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày ký 09/9/2026 |
| Thông tư 79/2025/TT-BTC | Điều 27, 30 (quy trình 01, 02), 31; mẫu E-HSMT (Chương III tiêu chuẩn đánh giá); Mẫu 14A–14D báo cáo đánh giá E-HSDT | Đang có hiệu lực; một số mẫu được Thông tư 134/2026/TT-BTC sửa đổi |
| Thông tư 134/2026/TT-BTC | Mẫu 2A, 2B, 2C báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu không qua mạng | Hiệu lực từ 09/9/2026; Thông tư 80/2025/TT-BTC đã hết hiệu lực từ cùng ngày |
Về chuyển tiếp: gói thầu đã phát hành hồ sơ mời thầu trước ngày 09/9/2026 tiếp tục lựa chọn nhà thầu theo quy định trước đó, nhưng được áp dụng Điều 16 của Nghị định 349/2026/NĐ-CP (điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị định 349/2026/NĐ-CP), tức là áp dụng được các khoản 33a, 33b mới của Điều 140, kể cả khôi phục hiệu lực hồ sơ dự thầu.
Các bước đánh giá hồ sơ dự thầu một giai đoạn một túi hồ sơ
Phần lớn gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp trong nước áp dụng một giai đoạn một túi hồ sơ (điểm a khoản 1 Điều 30 Luật). Điều 32 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định trình tự năm bước.
Bước 1: Kiểm tra và đánh giá tính hợp lệ
Hồ sơ dự thầu hợp lệ khi đáp ứng đủ các nội dung tại khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: có bản gốc; đơn dự thầu do đại diện hợp pháp ký, ngày ký sau thời điểm phát hành hồ sơ mời thầu, chỉ một mức giá, không kèm điều kiện bất lợi cho chủ đầu tư; hiệu lực hồ sơ đáp ứng; bảo đảm dự thầu đúng giá trị, thời hạn, đơn vị thụ hưởng; không có tên trong hai hồ sơ trở lên; thỏa thuận liên danh hợp lệ; nhà thầu có tư cách hợp lệ theo Điều 5 Luật; trong 03 năm trước đóng thầu không có nhân sự bị Tòa án kết án về vi phạm đấu thầu nhằm cho nhà thầu đó trúng thầu.
Bảo đảm dự thầu là nguyên nhân phổ biến nhất khiến hồ sơ trượt ở bước này. Mức bảo đảm từ 1% đến 1,5% giá gói thầu (gói xây lắp, hỗn hợp không quá 20 tỷ đồng; gói hàng hóa, phi tư vấn không quá 10 tỷ đồng) hoặc từ 1,5% đến 3% (các gói còn lại); hiệu lực bằng hiệu lực hồ sơ dự thầu cộng thêm 30 ngày (khoản 4, 5 Điều 14 Luật). Thư bảo lãnh có hiệu lực ngắn hơn yêu cầu, dù chỉ vài ngày, là không hợp lệ (điểm d khoản 3 Điều 26); bảo đảm dự thầu không thuộc danh mục tài liệu được bổ sung sau đóng thầu (điểm a khoản 3 Điều 28), nên theo cách hiểu của chúng tôi không thể thay thư mới bằng thủ tục làm rõ. Tư cách hợp lệ xem thêm bài tư cách hợp lệ của nhà thầu.
Bước 2: Đánh giá năng lực và kinh nghiệm
Tiêu chuẩn năng lực, kinh nghiệm luôn dùng tiêu chí đạt, không đạt (khoản 4 Điều 58 Luật), với mức yêu cầu tối thiểu cho từng nội dung: hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất (hàng hóa), cán bộ chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu (xây lắp), tài sản ròng, doanh thu, nghĩa vụ kê khai thuế, nộp thuế (điểm a khoản 4, điểm a khoản 5 Điều 26). Nhà thầu phải đạt tất cả nội dung. Hộ kinh doanh không phải nộp báo cáo tài chính, không phải đáp ứng yêu cầu về tài sản ròng (điểm a khoản 4 Điều 26), tổ chuyên gia không được đánh giá “không đạt” vì lý do này. Trước khi nộp, nhà thầu nên đối chiếu từng tiêu chí bằng checklist hồ sơ năng lực nhà thầu.
Bước 3: Đánh giá về kỹ thuật
Hồ sơ mời thầu chọn tiêu chí đạt, không đạt hoặc phương pháp chấm điểm (khoản 4 Điều 32). Cách viết từng loại tiêu chí được hướng dẫn ở mục “Cách đặt tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ mời thầu” bên dưới. Với gói xây lắp, trừ trường hợp hồ sơ mời thầu buộc theo biện pháp thi công đã nêu, nhà thầu được đề xuất biện pháp thi công khác; phần khối lượng chênh lệch do biện pháp thi công khác không bị hiệu chỉnh sai lệch (khoản 13 Điều 140).
Bước 4: Đánh giá về tài chính và xếp hạng
Nhà thầu đáp ứng kỹ thuật được đánh giá tài chính theo phương pháp đã công bố (với gói một túi: giá thấp nhất hoặc giá đánh giá). Thư giảm giá không được công khai trong biên bản mở thầu không được xem xét (điểm b khoản 4 Điều 32); công văn “tự nguyện giảm giá” gửi sau đóng thầu cũng không được xem xét vì làm rõ không được thay đổi giá dự thầu (khoản 3 Điều 30). Để được đề nghị trúng thầu, nhà thầu gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp phải đủ sáu điều kiện tại khoản 1 Điều 61 Luật: hồ sơ hợp lệ; năng lực, kinh nghiệm đáp ứng; kỹ thuật đáp ứng; sai lệch thiếu không quá 10% giá dự thầu; xếp hạng thứ nhất theo phương pháp đánh giá; giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu.
Khi giá của nhà thầu xếp thứ nhất hoặc của tất cả nhà thầu vượt giá gói thầu, xem bài giá dự thầu vượt giá gói thầu; với gói thầu nhiều phần, xem cách đánh giá và xét duyệt ở bài gói thầu chia phần.
Bước 5: Lập báo cáo đánh giá
Báo cáo gồm kết quả đánh giá từng hồ sơ; danh sách xếp hạng; danh sách nhà thầu bị loại và lý do; nhận xét về tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế; những nội dung hồ sơ mời thầu không phù hợp hoặc có thể gây hiểu khác nhau; đề xuất thương thảo (nếu có) (khoản 5 Điều 32).
Riêng gói xây lắp đấu thầu trong nước: nhân sự, thiết bị đánh giá theo cam kết
Với gói xây lắp, PC và phần xây lắp trong gói EC đấu thầu trong nước, ở các bước trước tổ chuyên gia đánh giá nhân sự chủ chốt, thiết bị chủ yếu trên cơ sở cam kết trong đơn dự thầu; sau bước tài chính, chỉ nhà thầu xếp thứ nhất được đánh giá chi tiết theo kê khai. Không đáp ứng (ví dụ chỉ huy trưởng đang đảm nhận công trình khác trùng thời gian) thì được bổ sung, thay đổi tối đa 02 lần mỗi vị trí; vẫn không đáp ứng thì bị loại, bị đánh giá về uy tín và bị khóa tài khoản 03 tháng (đoạn 2 khoản 2 Điều 29). Với các gói khác, được bổ sung, thay thế một lần cho từng vị trí. Cố ý kê khai không trung thực (ví dụ kê khai kỹ sư 7 năm kinh nghiệm trong khi thực tế 3 năm) thì không được thay thế, hồ sơ bị loại và bị coi là gian lận (đoạn 3 khoản 2 Điều 29; điểm b khoản 4 Điều 16 Luật).
Đánh giá hồ sơ dự thầu theo quy trình 1 và quy trình 2
Khi lựa chọn nhà thầu qua mạng theo một giai đoạn một túi hồ sơ, Điều 30 Thông tư 79/2025/TT-BTC cho tổ chuyên gia chọn một trong hai quy trình đánh giá E-HSDT.
| Tiêu chí | Quy trình 01 | Quy trình 02 |
|---|---|---|
| Phạm vi áp dụng | Tất cả các gói thầu | Chỉ gói mua sắm hàng hóa, dịch vụ phi tư vấn, máy đặt, máy mượn, một giai đoạn một túi hồ sơ |
| Phương pháp đánh giá | Giá thấp nhất hoặc giá đánh giá | Chỉ phương pháp giá thấp nhất |
| Điều kiện khác | Không | Các nhà thầu, E-HSDT đều không có bất kỳ ưu đãi nào; không có từ 02 nhà thầu trở lên cùng xếp thứ nhất |
| Trình tự | Hợp lệ → năng lực, kinh nghiệm → kỹ thuật → tài chính → xếp hạng, với mọi nhà thầu | Hệ thống tự động xếp hạng theo giá sau giảm giá; đánh giá hợp lệ, năng lực, kỹ thuật của nhà thầu xếp thứ nhất; không đáp ứng thì chuyển nhà thầu kế tiếp |
| Mẫu báo cáo đánh giá | Mẫu số 14A | Mẫu số 14B |
Chỉ một nhà thầu kê khai ưu đãi hoặc hai nhà thầu cùng giá thấp nhất là phải dùng quy trình 01; gói xây lắp, gói tư vấn, gói áp dụng giá đánh giá luôn theo quy trình 01. Trong quy trình 01 của mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa, Hệ thống tự động đánh giá một số nội dung trên cơ sở dữ liệu đã kê khai (tư cách hợp lệ, lịch sử không hoàn thành hợp đồng, nghĩa vụ thuế, kết quả tài chính, doanh thu); số liệu báo cáo tài chính được trích xuất từ Hệ thống thuế điện tử, nhà thầu tự sửa số liệu không thống nhất với dữ liệu thuế làm sai lệch kết quả thì bị coi là gian lận (Điều 27 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Sau đánh giá, nhà thầu xếp thứ nhất được mời đối chiếu tài liệu (khoản 6 Điều 98 Nghị định; Điều 31 Thông tư 79/2025/TT-BTC); thao tác của tổ chuyên gia trên Hệ thống xem bài quy trình đánh giá E-HSDT dành cho tổ chuyên gia, khái niệm cơ bản xem bài E-HSMT và E-HSDT là gì.
Đánh giá gói thầu hai túi hồ sơ và gói thầu tư vấn
Một giai đoạn hai túi hồ sơ áp dụng cho gói tư vấn đấu thầu rộng rãi, hạn chế; các gói hỗn hợp đấu thầu quốc tế, đấu thầu hạn chế theo khoản 1 Điều 22 Luật, mua thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế và gói công nghệ cao, công nghệ chiến lược được chọn một túi hoặc hai túi (điểm a khoản 1 Điều 30, Điều 31 Luật); xem thêm bài các phương thức lựa chọn nhà thầu. Đánh giá chia hai chặng: (1) hồ sơ đề xuất kỹ thuật — hợp lệ, năng lực, kỹ thuật; danh sách nhà thầu đáp ứng kỹ thuật được thẩm định, phê duyệt và phải có thứ tự xếp hạng (khoản 5 Điều 42); (2) mở hồ sơ đề xuất tài chính của nhà thầu trong danh sách (với phương pháp dựa trên kỹ thuật chỉ mở hồ sơ của nhà thầu điểm kỹ thuật cao nhất), đánh giá chi tiết, xếp hạng (Điều 43, 44). Gói tư vấn luôn chấm điểm kỹ thuật; với một vị trí nhân sự chủ chốt, chào thừa hoặc thiếu số lượng so với yêu cầu thì không đáp ứng kỹ thuật (điểm b khoản 3 Điều 69).
Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu: có mấy phương pháp?
Phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu là quy tắc xếp hạng các nhà thầu đã vượt qua bước hợp lệ, năng lực, kinh nghiệm và kỹ thuật. Luật Đấu thầu có 05 phương pháp: giá thấp nhất, giá đánh giá, kết hợp giữa kỹ thuật và giá, dựa trên kỹ thuật (Điều 58, gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp) và giá cố định (chỉ có ở Điều 59, gói tư vấn). Mỗi nhóm gói thầu chọn trong 04 phương pháp của mình; hồ sơ mời thầu chọn một phương pháp, công bố trước, và tổ chuyên gia chỉ đánh giá theo phương pháp đó (khoản 1 Điều 29 Nghị định 214/2025/NĐ-CP).
| Phương pháp | Nhà thầu xếp thứ nhất | Áp dụng cho | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Giá thấp nhất | Giá sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ giảm giá (cộng ưu đãi nếu có) thấp nhất | Gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp có đề xuất kỹ thuật, tài chính, thương mại coi như cùng mặt bằng; gói tư vấn đơn giản, quy trình rõ ràng | Khoản 1 Điều 58, khoản 1 Điều 59 Luật; điểm c khoản 4 Điều 26 |
| Giá đánh giá | Giá đánh giá thấp nhất | Gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp có chi phí vận hành, bảo dưỡng, lãi vay, tiến độ, công suất, hiệu suất quy đổi được thành tiền; đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chào hàng cạnh tranh. Gói tư vấn không có phương pháp này | Khoản 2 Điều 58 Luật; điểm d khoản 4, khoản 5 Điều 26 |
| Kết hợp giữa kỹ thuật và giá | Điểm tổng hợp cao nhất | Gói tư vấn chú trọng cả chất lượng và chi phí; gói không phải tư vấn thuộc điểm b, c khoản 1 hoặc khoản 1a Điều 31 Luật khi áp dụng hai túi | Khoản 3 Điều 58, khoản 3 Điều 59 Luật; khoản 8 Điều 63, Điều 38 |
| Dựa trên kỹ thuật | Điểm kỹ thuật cao nhất, được mở hồ sơ tài chính để thương thảo | Gói tư vấn có yêu cầu kỹ thuật cao, đặc thù; gói không phải tư vấn yêu cầu công nghệ, sản phẩm thuộc Danh mục công nghệ chiến lược | Khoản 3a Điều 58, khoản 4 Điều 59 Luật |
| Giá cố định | Giá không vượt giá gói thầu và điểm kỹ thuật cao nhất | Chỉ gói tư vấn đơn giản, phạm vi xác định chính xác, chi phí cố định trong hồ sơ mời thầu | Khoản 2 Điều 59 Luật |
Hai lưu ý quan trọng. Thứ nhất, khoản 7 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP không cho phép dùng phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá, dựa trên kỹ thuật với gói một giai đoạn một túi hồ sơ; gói một túi cần chú trọng kỹ thuật chỉ được nâng điểm kỹ thuật tối thiểu lên không thấp hơn 80%. Thứ hai, phương pháp kết hợp và dựa trên kỹ thuật bắt buộc chấm điểm kỹ thuật với ngưỡng không thấp hơn 70% (khoản 4 Điều 58 Luật); với giá thấp nhất và giá đánh giá, điểm kỹ thuật cao hơn ngưỡng không đem lại lợi thế xếp hạng, chỉ dùng để phân định khi các nhà thầu ngang nhau (điểm b khoản 18 Điều 140).
Phương pháp giá thấp nhất
Phù hợp khi mọi hồ sơ đáp ứng có thể coi là như nhau: vật tư, thiết bị thông dụng có thông số rõ, dịch vụ phi tư vấn tiêu chuẩn, xây lắp thông thường. Trình tự tại điểm c khoản 4 Điều 26: xác định giá dự thầu; sửa lỗi; hiệu chỉnh sai lệch; trừ giảm giá; xác định giá trị ưu đãi; chuyển đổi sang đồng tiền chung (nếu có); so sánh. Chỉ dùng được giá thấp nhất khi đánh giá theo quy trình 02, khi chào giá trực tuyến (khoản 2 Điều 100 Nghị định 214/2025/NĐ-CP) và khi mua sắm tập trung lựa chọn theo khả năng cung cấp (mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa). Với chào hàng cạnh tranh, hồ sơ mời thầu chọn giá thấp nhất hoặc giá đánh giá, còn năng lực và kỹ thuật chỉ dùng đạt, không đạt (điểm a khoản 1 Điều 81).
Trong mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa, chủ đầu tư còn chọn tại Mục 13.5 E-BDL: chào theo Mẫu 12.1 thì so sánh trên giá bao gồm toàn bộ thuế, phí, lệ phí; chào theo Mẫu 12.2 thì so sánh trên giá không bao gồm thuế, phí, lệ phí liên quan đến nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế VAT (Mục 4.1 Chương III). Với gói tư vấn hợp đồng trọn gói, không sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch; xếp hạng theo giá dự thầu trừ giảm giá (khoản 3 Điều 68 Nghị định; điểm c khoản 1 Điều 60 Luật).
Ví dụ 1: Hàng hóa sản xuất trong nước được ưu đãi theo phương pháp giá thấp nhất
Gói mua 300 tủ tài liệu bằng thép, giá gói thầu 2,70 tỷ đồng, đấu thầu rộng rãi qua mạng, một túi, giá thấp nhất. Hai nhà thầu đáp ứng kỹ thuật: A chào tủ nhập khẩu, giá sau sửa lỗi, hiệu chỉnh, trừ giảm giá 2,40 tỷ đồng; B chào tủ sản xuất trong nước, chứng minh tỷ lệ chi phí sản xuất trong nước 62%, giá 2,58 tỷ đồng. Tổ chuyên gia định dùng quy trình 02 cho nhanh.
Cách xử lý: hàng hóa của B có xuất xứ Việt Nam với tỷ lệ chi phí sản xuất trong nước từ 50% trở lên, nên hàng hóa không thuộc đối tượng ưu đãi phải cộng thêm 10% giá của hàng hóa đó để so sánh (điểm a khoản 2 Điều 6 Nghị định 214/2025/NĐ-CP). Giá so sánh của A = 2,40 + 0,24 = 2,64 tỷ đồng, cao hơn B, nên B xếp thứ nhất. Giá đề nghị trúng thầu của B vẫn là 2,58 tỷ đồng (khoản 13 Điều 4 Luật); 240 triệu đồng cộng cho A chỉ dùng để xếp hạng. Vì có nhà thầu được ưu đãi, phải đánh giá theo quy trình 01 và lập báo cáo theo Mẫu 14A, không dùng quy trình 02 (điểm b khoản 1 Điều 30 Thông tư 79/2025/TT-BTC). B phải chứng minh hàng hóa thuộc đối tượng ưu đãi (khoản 4 Điều 5).
Phương pháp giá đánh giá
Giá đánh giá là giá sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ giảm giá, cộng các yếu tố quy đổi trên cùng một mặt bằng cho cả vòng đời sử dụng (điểm a khoản 2 Điều 58 Luật). Công thức tại điểm d khoản 4 Điều 26: GĐG = G ± ΔG + ΔƯĐ, trong đó G = (giá dự thầu ± giá trị sửa lỗi ± giá trị hiệu chỉnh sai lệch) − giá trị giảm giá; ΔG là giá trị các yếu tố quy về một mặt bằng; ΔƯĐ là giá trị cộng thêm với đối tượng không được hưởng ưu đãi. Với gói xây lắp, ΔG gồm tiến độ hoàn thành công trình, chi phí vòng đời, chi phí lãi vay, đấu thầu bền vững, kết quả thực hiện hợp đồng (điểm d khoản 5 Điều 26).
Điểm mấu chốt khi lập hồ sơ mời thầu: mỗi yếu tố ΔG phải lượng hóa thành tiền theo cách tính công bố trước. Mục 4.2 Chương III mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa hướng dẫn:
- Thời gian giao hàng: giao sớm hơn ngày sớm nhất không được tính ưu tiên; muộn hơn khoảng thời gian yêu cầu thì bị loại; trong khoảng đó, mỗi ngày muộn so với ngày sớm nhất cộng A đồng (A × X).
- Tiến độ thanh toán: so sánh theo biểu thanh toán trong E-ĐKCT; biểu thanh toán khác kèm giảm giá chỉ xem xét sau khi đã chọn được nhà thầu, không đưa vào xếp hạng.
- Phụ tùng thay thế thời gian đầu; khả năng sẵn sàng dịch vụ tại địa điểm dự án: giá chào phụ tùng, chi phí thiết lập cơ sở dịch vụ được cộng vào giá để so sánh.
- Chi phí vòng đời: tính theo giá trị hiện tại ròng; hồ sơ mời thầu ghi số năm, tỷ lệ chiết khấu, cách xác định chi phí hằng năm và thông tin nhà thầu phải cung cấp.
- Hiệu suất, công suất: trừ khoản tiền tương ứng mức vượt so với mức tối thiểu theo công thức ghi trong hồ sơ mời thầu.
- Khác: nhãn sinh thái, nhãn năng lượng, đấu thầu bền vững, kết quả thực hiện hợp đồng (Điều 19, 20), chất lượng hàng hóa tương tự đã công khai.
Theo cách hiểu của chúng tôi, yếu tố không lượng hóa được thành tiền một cách khách quan nên đặt ở bước kỹ thuật thay vì đưa vào ΔG. ΔG và ΔƯĐ chỉ dùng để so sánh; giá đề nghị trúng thầu vẫn là G.
Ví dụ 2: Máy phát điện dự phòng, quy đổi chi phí nhiên liệu 5 năm
Gói mua 02 máy phát điện dự phòng, giá gói thầu 4,60 tỷ đồng, phương pháp giá đánh giá. Hồ sơ mời thầu quy định ΔG là chi phí nhiên liệu 5 năm: mỗi máy chạy 100 giờ/năm, giá dầu 20.000 đồng/lít, chiết khấu 10%/năm, quy về giá trị hiện tại ròng theo suất tiêu hao nhà thầu cam kết. A: G = 4,20 tỷ đồng, 38 lít/giờ. B: G = 4,35 tỷ đồng, 24 lít/giờ.
Cách xử lý: hệ số quy đổi = 1/1,1 + 1/1,1² + 1/1,1³ + 1/1,1⁴ + 1/1,1⁵ = 3,7908. A: 38 × 100 × 2 × 20.000 = 152 triệu đồng/năm, quy về hiện tại 576,2 triệu đồng, GĐG = 4.776,2 triệu đồng. B: 24 × 100 × 2 × 20.000 = 96 triệu đồng/năm, quy về hiện tại 363,9 triệu đồng, GĐG = 4.713,9 triệu đồng. B xếp thứ nhất dù chào cao hơn A 150 triệu đồng; giá đề nghị trúng thầu của B là 4,35 tỷ đồng (điểm d khoản 4 Điều 26; Mục 4.2 Chương III mẫu E-HSMT). Suất tiêu hao 24 lít/giờ là cam kết của B; hồ sơ mời thầu nên quy định cách đo kiểm khi nghiệm thu để con số dùng xếp hạng được kiểm chứng. Cách làm tương tự áp dụng cho gói xây lắp: ví dụ quy định mỗi tháng hoàn thành muộn hơn mốc sớm nhất cộng một khoản tiền có cơ sở tính toán (theo cách hiểu của chúng tôi, vận dụng cách tính thời gian giao hàng của mẫu E-HSMT; anh/chị đối chiếu mẫu hồ sơ mời thầu xây lắp áp dụng).
Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá: hai công thức khác nhau
Điểm tổng hợp được xây dựng từ điểm kỹ thuật và điểm giá; nhà thầu điểm tổng hợp cao nhất xếp thứ nhất. Phương pháp này chỉ dùng khi gói thầu áp dụng hai túi hồ sơ. Điều dễ nhầm nhất: Nghị định 214/2025/NĐ-CP có hai công thức khác nhau.
| Nội dung | Gói tư vấn (khoản 8 Điều 63) | Gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp, thuốc (Điều 38) |
|---|---|---|
| Tỷ trọng kỹ thuật : giá | K 70%–80%, G 20%–30% | K 10%–30%, T 70%–90%; thuốc K 30%–40%, T 60%–70%; gói thuộc khoản 1a Điều 31 Luật K, T cùng 40%–60%. Cần ưu tiên kỹ thuật thì K không vượt quá 50% (hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp, thuốc) |
| Điểm kỹ thuật đưa vào công thức | Điểm thực tế | Điểm đang xét chia cho điểm kỹ thuật cao nhất |
| Công thức | Điểm giá = Gthấp nhất × (thang điểm kỹ thuật) / Gđang xét; Điểm tổng hợp = K × Điểm kỹ thuật + G × Điểm giá | Điểm tổng hợp = (Gthấp nhất/Gđang xét × T + Điểm kỹ thuậtđang xét/Điểm kỹ thuậtcao nhất × K) × 100 |
| Ưu đãi | Đấu thầu quốc tế: cộng 7,5% điểm tổng hợp (điểm c khoản 1 Điều 7) | Hàng hóa xuất xứ Việt Nam: điểm ưu đãi = 7,5% (10%, 15%) × (giá hàng ưu đãi/giá dự thầu) × điểm tổng hợp (Điều 6); phi tư vấn, xây lắp, hỗn hợp đấu thầu quốc tế: cộng 7,5% điểm tổng hợp (Điều 7) |
Tỷ trọng K, T phải được ghi cụ thể trong hồ sơ mời thầu (khoản 1 Điều 38). Với gói mua thuốc, đối chiếu thêm quy định chuyên ngành của Bộ Y tế, xem bài đấu thầu thuốc tại cơ sở y tế công lập.
Ví dụ 3: Gói thiết bị y tế hai túi, tỷ trọng quyết định ai đứng đầu
Bệnh viện tỉnh mua 03 máy siêu âm, đấu thầu rộng rãi, một giai đoạn hai túi hồ sơ (điểm c khoản 1 Điều 31 Luật), phương pháp kết hợp, thang điểm kỹ thuật 100, ngưỡng 70, K = 30%, T = 70%. A đạt 92 điểm, giá 9,60 tỷ đồng; B đạt 80 điểm, 8,90 tỷ đồng; C đạt 74 điểm, 8,70 tỷ đồng.
Cách xử lý: theo khoản 1 Điều 38, với Gthấp nhất = 8,70 tỷ đồng và điểm kỹ thuật cao nhất 92: A = (8,70/9,60 × 0,7 + 92/92 × 0,3) × 100 = 93,44; B = (8,70/8,90 × 0,7 + 80/92 × 0,3) × 100 = 94,51; C = (1 × 0,7 + 74/92 × 0,3) × 100 = 94,13. B đứng đầu dù không có điểm kỹ thuật cao nhất, cũng không có giá thấp nhất. Nếu hồ sơ mời thầu chọn K = 10%, C đứng đầu (98,04); nếu chủ đầu tư ưu tiên kỹ thuật với K = 50% (mức tối đa tại khoản 3 Điều 38), A đứng đầu (95,31). Tỷ trọng vì vậy là quyết định chuyên môn phải có lý do và được chốt trước khi phát hành hồ sơ mời thầu. Nếu gói này tổ chức một túi, chỉ được chọn giá thấp nhất hoặc giá đánh giá.
Ví dụ 4: Gói tư vấn giám sát, điểm tổng hợp và độ nhạy theo giá
Gói tư vấn giám sát, thang điểm 100, K = 80%, G = 20%. A đạt 86 điểm kỹ thuật, giá 1,20 tỷ đồng; B đạt 78 điểm, giá 1,00 tỷ đồng.
Cách xử lý: theo điểm a khoản 8 Điều 63 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: điểm giá B = 100; điểm giá A = 1,00 × 100/1,20 = 83,33. Điểm tổng hợp A = 0,8 × 86 + 0,2 × 83,33 = 85,47; B = 0,8 × 78 + 0,2 × 100 = 82,40; A xếp thứ nhất. Với K = 70%, G = 30%, A vẫn đứng đầu (85,20 so với 84,60). Vì B đã có điểm giá tối đa, B giảm giá thêm chỉ làm điểm giá của A giảm; B muốn vượt A phải chào dưới 816 triệu đồng, tức thấp hơn A khoảng 32%. Với gói tư vấn, 8 điểm kỹ thuật có giá trị lớn hơn 200 triệu đồng chênh lệch giá; đầu tư vào nhân sự và phương pháp luận thường hiệu quả hơn giảm giá.
Phương pháp dựa trên kỹ thuật và phương pháp giá cố định
Dựa trên kỹ thuật: chỉ mở hồ sơ tài chính của nhà thầu điểm kỹ thuật cao nhất để thương thảo; không thành thì mời nhà thầu kế tiếp (điểm a khoản 2 Điều 43, khoản 1 Điều 70). Với gói không phải tư vấn, đây là ngoại lệ được thương thảo thay đổi đơn giá và thương thảo về giá khi giá đề nghị trúng thầu vượt giá gói thầu (điểm b khoản 3, điểm đ khoản 4 Điều 45). Với gói tư vấn, thương thảo các chi phí liên quan đến dịch vụ tư vấn (điểm đ khoản 2 Điều 71), giá đề nghị trúng thầu không vượt giá gói thầu (điểm d khoản 1 Điều 60 Luật). Trong đấu thầu quốc tế (Điều 7) hoặc khi chào sản phẩm đổi mới sáng tạo có xuất xứ Việt Nam (điểm d khoản 3 Điều 6), nhà thầu được ưu đãi cộng thêm 7,5% điểm kỹ thuật.
Giá cố định: nhà thầu có giá không vượt giá gói thầu và điểm kỹ thuật cao nhất xếp thứ nhất (khoản 2 Điều 59 Luật). Ví dụ gói tư vấn thẩm tra dự toán, chi phí cố định 280 triệu đồng: nhà thầu 90 điểm chào 295 triệu đồng không được xếp thứ nhất vì vượt giá gói thầu; giữa nhà thầu 84 điểm chào 280 triệu đồng và nhà thầu 76 điểm chào 260 triệu đồng, nhà thầu 84 điểm thắng. Chào thấp hơn không tạo lợi thế.
Chọn phương pháp đánh giá nào khi lập hồ sơ mời thầu?
Nên xác định phương thức (một túi hay hai túi) trước, vì phương thức giới hạn phương pháp được dùng.
| Đặc điểm gói thầu | Phương pháp phù hợp | Căn cứ |
|---|---|---|
| Hàng hóa, phi tư vấn thông dụng, một túi, qua mạng | Giá thấp nhất (quy trình 02 nếu không có ưu đãi, không đồng hạng) | Khoản 1 Điều 58 Luật; Điều 30 Thông tư 79/2025/TT-BTC |
| Thiết bị có chi phí nhiên liệu, điện năng, bảo dưỡng lớn, khác nhau giữa các hãng | Giá đánh giá | Khoản 2 Điều 58 Luật; điểm d khoản 4 Điều 26 |
| Xây lắp thông thường | Giá thấp nhất; giá đánh giá khi tiến độ, chi phí vòng đời, lãi vay quy đổi được | Điểm c, d khoản 5 Điều 26 |
| Một túi nhưng cần chú trọng kỹ thuật | Giá thấp nhất hoặc giá đánh giá, nâng ngưỡng kỹ thuật từ 80% (hàng hóa kỹ thuật cao 80%–90%) | Khoản 7, điểm b khoản 4 Điều 26 |
| Thuốc, vật tư y tế, thiết bị y tế; hỗn hợp quốc tế; gói công nghệ cao, chiến lược | Một túi: giá thấp nhất, giá đánh giá. Hai túi: thêm kết hợp; dựa trên kỹ thuật nếu thuộc Danh mục công nghệ chiến lược | Điều 30, 31, 58 Luật; Điều 38 |
| Tư vấn đơn giản | Giá thấp nhất; giá cố định nếu chi phí xác định chính xác | Khoản 1, 2 Điều 59 Luật |
| Tư vấn chú trọng cả chất lượng và chi phí | Kết hợp, K 70%–80% | Khoản 3 Điều 59 Luật; khoản 8 Điều 63 |
| Tư vấn kỹ thuật cao, đặc thù | Dựa trên kỹ thuật | Khoản 4 Điều 59 Luật |
Gói chia phần phải nêu rõ phương pháp cho từng phần hoặc nhiều phần (khoản 8 Điều 26); xét duyệt trên cơ sở tổng giá đề nghị trúng thầu thấp nhất (hoặc tổng giá đánh giá thấp nhất, tổng điểm tổng hợp cao nhất) và không vượt giá gói thầu, không so sánh với ước tính từng phần (khoản 1 Điều 41, khoản 4 Điều 29). Phương pháp ghi ở bảng dữ liệu đấu thầu phải thống nhất với Chương III; mâu thuẫn phát hiện khi đánh giá được nêu trong báo cáo đánh giá (điểm đ khoản 5 Điều 32).
Ví dụ 5: Gói một túi muốn “điểm kỹ thuật cao thì thắng”
Gói mua máy chủ và thiết bị lưu trữ 3,40 tỷ đồng, đấu thầu rộng rãi qua mạng, một túi. Bộ phận lập hồ sơ mời thầu muốn dùng phương pháp kết hợp với K = 40% để ưu tiên cấu hình mạnh.
Cách xử lý: không được (khoản 7 Điều 26). Hướng 1: giữ giá thấp nhất, chấm điểm kỹ thuật với ngưỡng 80%–90% nếu là gói có yêu cầu kỹ thuật cao; nhưng cần hiểu rằng với ngưỡng 85 điểm, nhà thầu 86 điểm giá 3,10 tỷ đồng vẫn thắng nhà thầu 97 điểm giá 3,25 tỷ đồng. Hướng 2: nếu lợi ích đo được bằng tiền, dùng giá đánh giá; chẳng hạn quy đổi điện năng 5 năm (8.760 giờ/năm, 3.000 đồng/kWh, chiết khấu 10%): máy 9 kW có chi phí quy về hiện tại 896,6 triệu đồng, GĐG 3.996,6 triệu đồng; máy 6 kW có 597,7 triệu đồng, GĐG 3.847,7 triệu đồng, máy 6 kW thắng. Hướng 3: nếu hàng hóa thuộc Danh mục công nghệ cao, công nghệ chiến lược theo khoản 1a Điều 31 Luật, có thể chọn hai túi, khi đó K, T cùng nằm trong 40%–60% (điểm c khoản 2 Điều 38).

Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu theo từng loại gói thầu
| Nội dung | Hàng hóa (khoản 4 Điều 26) | Xây lắp (khoản 5 Điều 26) | Tư vấn (Điều 63) |
|---|---|---|---|
| Năng lực, kinh nghiệm | Đạt/không đạt: hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất, tài sản ròng, doanh thu, nghĩa vụ thuế, cơ sở vật chất cho dịch vụ liên quan | Đạt/không đạt: gói thầu tương tự, cán bộ chủ chốt, thiết bị thi công chủ yếu, tài sản ròng, doanh thu, nghĩa vụ thuế | Chấm điểm trong tiêu chuẩn kỹ thuật: kinh nghiệm, năng lực 0%–15%, uy tín 5% |
| Kỹ thuật | Đạt/không đạt hoặc chấm điểm (tối thiểu 70%; kỹ thuật cao 80%–90%): thông số, tiêu chuẩn sản xuất, bảo hành, phụ tùng, dịch vụ sau bán hàng, tiến độ | Đạt/không đạt hoặc chấm điểm: giải pháp, biện pháp thi công, tiến độ, quản lý hiện trường, chất lượng, môi trường, PCCC, an toàn lao động; không đưa khả năng huy động nhân sự, thiết bị | Chấm điểm: giải pháp, phương pháp luận 30%–40%, nhân sự 50%–60%, chuyển giao công nghệ 0%–10%; tối thiểu 70% (80%) |
| Tài chính | Giá thấp nhất hoặc giá đánh giá; hai túi thêm kết hợp, dựa trên kỹ thuật | Giá thấp nhất hoặc giá đánh giá; hai túi thêm kết hợp, dựa trên kỹ thuật | Giá thấp nhất, kết hợp, dựa trên kỹ thuật (khoản 6 Điều 63); giá cố định theo Điều 59 Luật |
Gói phi tư vấn, hỗn hợp vận dụng các khoản 2, 4, 5 Điều 26 cho phù hợp (khoản 6 Điều 26). Tiêu chuẩn kỹ thuật được xây dựng có tính đến kết quả thực hiện hợp đồng của nhà thầu và chất lượng hàng hóa đã sử dụng công khai theo Điều 19, 20 Nghị định 214/2025/NĐ-CP.
Cách đặt tiêu chuẩn đánh giá trong hồ sơ mời thầu
Trong mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa (Thông tư 79/2025/TT-BTC), Chương III gồm: Mục 1 tính hợp lệ; Mục 2 năng lực, kinh nghiệm; Mục 3 kỹ thuật (3.1 chấm điểm hoặc 3.2 đạt, không đạt, chọn một thì xóa mục còn lại); Mục 4 tài chính (4.1 giá thấp nhất hoặc 4.2 giá đánh giá); Mục 5 phương án kỹ thuật thay thế; Mục 6 gói chia phần. Phương pháp được chọn đồng thời tại Mục 29.1 E-BDL. Các quy tắc bắt buộc theo khoản 4, 5 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP:
- Đạt, không đạt: tiêu chí tổng quát và tiêu chí chi tiết cơ bản chỉ dùng đạt, không đạt; tiêu chí chi tiết không cơ bản được thêm mức “chấp nhận được” nhưng không quá 30% tổng số tiêu chí chi tiết trong tiêu chí tổng quát đó. Hồ sơ đáp ứng kỹ thuật khi tất cả tiêu chí tổng quát đều đạt.
- Chấm điểm: quy định điểm tối thiểu, tối đa cho từng tiêu chí tổng quát; được đặt điểm tối thiểu cho tiêu chí chi tiết cơ bản, không được đặt cho tiêu chí chi tiết không cơ bản; ngưỡng tổng từ 70% (hàng hóa kỹ thuật cao 80%–90%). Tổng điểm là tổng có trọng số của các tiêu chí (Mục 3.1 Chương III mẫu E-HSMT).
- Không được đưa vào: điều kiện hạn chế cạnh tranh (khoản 3 Điều 44 Luật, khoản 2 Điều 26); nhãn hiệu, xuất xứ cụ thể, trừ trường hợp luật định, và khi nêu nhãn hiệu để minh họa phải ghi “hoặc tương đương” kèm nội hàm tương đương (khoản 9 Điều 26); giấy phép bán hàng, trừ hàng hóa đặc thù, phức tạp (khoản 12 Điều 26) — ví dụ yêu cầu giấy phép bán hàng cho máy tính để bàn thông dụng là nội dung hạn chế cạnh tranh, không phải căn cứ đánh giá; yêu cầu huy động nhân sự, thiết bị trong tiêu chuẩn kỹ thuật xây lắp (điểm b khoản 5 Điều 26).
Với gói tư vấn, khung tỷ trọng ấn định tại khoản 5 Điều 63; một cách phân bổ minh họa cho thang điểm 100: kinh nghiệm, năng lực 10 điểm; uy tín 5 điểm; giải pháp, phương pháp luận 30 điểm (tối thiểu 18, tức 60%); nhân sự 55 điểm (tối thiểu 33); ngưỡng tổng 70 điểm (gói kỹ thuật cao, đặc thù: 80 điểm, từng nội dung tối thiểu 70%). Nguyên tắc soạn tiêu chí và lỗi hồ sơ mời thầu thường gặp xem bài nguyên tắc lập hồ sơ mời thầu hạn chế sai sót.
Ví dụ 6: Đếm tiêu chí “chấp nhận được” khi viết tiêu chuẩn đạt, không đạt
Gói mua thiết bị phòng thí nghiệm. Tiêu chí tổng quát “Bảo hành, bảo trì và dịch vụ sau bán hàng” có 7 tiêu chí chi tiết: 3 cơ bản, 4 không cơ bản. Dự thảo hồ sơ mời thầu cho phép mức “chấp nhận được” ở cả 4 tiêu chí không cơ bản.
Cách xử lý: giới hạn là 30% × 7 = 2,1, tức không quá 02 tiêu chí (điểm b khoản 4 Điều 26); dự thảo phải sửa trước khi phê duyệt. Khi đánh giá: nhà thầu X đạt cả 3 tiêu chí cơ bản, 2 tiêu chí không cơ bản “đạt” và 2 “chấp nhận được” thì tiêu chí tổng quát đạt; nhà thầu Y không đạt 01 tiêu chí cơ bản thì không đáp ứng kỹ thuật dù các tiêu chí khác đều tốt. Với giá thấp nhất, nếu hai nhà thầu ngang nhau, nhà thầu có ít tiêu chí “chấp nhận được” hơn được ưu tiên (điểm b khoản 18 Điều 140).
Nhà thầu đọc phương pháp đánh giá để định giá
- Giá thấp nhất: vượt ngưỡng kỹ thuật là đủ, phần còn lại là giá; kiểm tra đối thủ có được ưu đãi 7,5%, 10% hay 15% không.
- Giá đánh giá: tự tính giá đánh giá của mình theo công thức ΔG trước khi chốt giá; thông số dùng quy đổi là cam kết hợp đồng.
- Kết hợp: gói tư vấn K = 80% thì một điểm kỹ thuật nặng gấp bốn lần một điểm giá; gói hàng hóa, xây lắp K chỉ 10%–30%, giá chi phối.
- Giá cố định, dựa trên kỹ thuật: cạnh tranh bằng chất lượng đề xuất; không chào vượt chi phí cố định.
- Công thức, tỷ trọng không rõ thì gửi yêu cầu làm rõ hồ sơ mời thầu trước thời điểm đóng thầu, không tự giả định.
Làm rõ hồ sơ dự thầu, sai khác và sai sót không nghiêm trọng
Khoản 6 Điều 29 Nghị định 214/2025/NĐ-CP phân biệt sai khác (khác biệt so với yêu cầu), đặt điều kiện (hạn chế hoặc không chấp nhận hoàn toàn yêu cầu, ví dụ “chỉ giao hàng khi được tạm ứng 50%”) và bỏ sót nội dung. Thuộc nội dung cơ bản thì hồ sơ bị loại (khoản 7 Điều 29). Với hồ sơ đáp ứng cơ bản, chủ đầu tư được chấp nhận sai sót không nghiêm trọng, yêu cầu bổ sung tài liệu (không liên quan đến giá) và điều chỉnh sai sót định lượng được chỉ để so sánh.
Hồ sơ thiếu tài liệu về tư cách hợp lệ, hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất, báo cáo tài chính, nghĩa vụ thuế, nhân sự, thiết bị thì chủ đầu tư phải yêu cầu làm rõ, bổ sung (khoản 1 Điều 30). Mọi nội dung làm rõ thể hiện bằng văn bản; chủ đầu tư được xác minh khi nghi ngờ tính xác thực (khoản 4, 5 Điều 30). Với đấu thầu qua mạng, nhà thầu không thể tự làm rõ E-HSDT sau đóng thầu mà chỉ làm rõ khi có yêu cầu trên Hệ thống (Mục 23 E-CDNT).
| Được làm rõ, bổ sung | Không được |
|---|---|
| Tài liệu chứng minh tư cách hợp lệ, không thay đổi bản chất nhà thầu | Thay đổi tư cách tham dự (độc lập thành liên danh, đổi thành viên liên danh) |
| Báo cáo tài chính, tài liệu thuế, hợp đồng tương tự, năng lực sản xuất, tài liệu nhân sự, thiết bị đã đề xuất; bổ sung, thay thế hợp đồng tương tự, nhân sự, thiết bị theo khoản 2, 3 Điều 29 | Thay đổi nội dung cơ bản của đề xuất kỹ thuật, tài chính |
| Giải thích nội dung chưa rõ, không thống nhất trong hồ sơ | Thay đổi giá dự thầu, gửi thêm thư giảm giá; thay bảo đảm dự thầu không hợp lệ (theo cách hiểu của chúng tôi) |
Ví dụ 7: Hợp đồng tương tự thiếu biên bản nghiệm thu
Gói xây lắp 12 tỷ đồng qua mạng. Nhà thầu Q giá thấp nhất, kê khai một hợp đồng tương tự nhưng file đính kèm chỉ có hợp đồng, thiếu biên bản nghiệm thu hoàn thành. Tổ chuyên gia định kết luận “không đạt” ngay.
Cách xử lý: kết luận ngay là sai trình tự. Khoản 3 Điều 29 và khoản 1 Điều 30 Nghị định 214/2025/NĐ-CP yêu cầu chủ đầu tư cho nhà thầu làm rõ, bổ sung tài liệu hoặc bổ sung, thay thế hợp đồng tương tự khác trong khoảng thời gian phù hợp; mẫu E-HSMT cho phép bổ sung hợp đồng khác cập nhật từ hồ sơ năng lực trên Hệ thống. Chỉ khi Q không làm rõ hoặc làm rõ vẫn không đáp ứng mới kết luận không đạt. Nếu bị loại mà không được yêu cầu làm rõ, Q có thể đề nghị giải thích lý do (chủ đầu tư trả lời trong 02 ngày làm việc, khoản 5 Điều 33) rồi kiến nghị trong 10 ngày kể từ ngày kết quả được đăng tải (Điều 138).

Sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch và giá bất thường
Điều 31 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định ngắn gọn như sau:
- Lỗi số học: đơn giá và thành tiền không nhất quán thì lấy đơn giá; đơn giá sai khác bất thường do lỗi hệ thập phân (10, 100, 1.000 lần) thì lấy thành tiền. Giá bằng số khác bằng chữ thì lấy giá bằng chữ, trừ khi giá bằng chữ vô nghĩa hoặc có lỗi số học.
- Sai lệch phạm vi: hạng mục không liệt kê là chào thiếu; được hiệu chỉnh bằng đơn giá cao nhất của hạng mục đó trong các hồ sơ vượt bước kỹ thuật (không có thì theo dự toán, rồi đơn giá hình thành giá gói thầu). Nếu nhà thầu vẫn xếp thứ nhất, đơn giá đề nghị trúng thầu phần thiếu lấy đơn giá thấp nhất trong các hồ sơ vượt bước kỹ thuật (khoản 4).
- Nguyên tắc: sửa lỗi, hiệu chỉnh trên giá chưa trừ giảm giá; tỷ lệ sai lệch thiếu tính trên giá ghi trong đơn, quá 10% thì không được đề nghị trúng thầu (điểm d khoản 1 Điều 61 Luật); nhà thầu có 03 ngày làm việc để chấp thuận kết quả sửa lỗi, không chấp thuận thì bị loại, trừ khi việc sửa lỗi không chính xác (khoản 3, 5 Điều 31).
Ví dụ 8: Sửa lỗi số học và hiệu chỉnh hạng mục chào thiếu
Gói mua thiết bị phòng máy, giá gói thầu 3,20 tỷ đồng, giá thấp nhất. Nhà thầu X chào 2,90 tỷ đồng nhưng không liệt kê “bộ lưu điện, 05 bộ”; trong bảng giá, hạng mục máy chiếu ghi 10 cái × 18.500.000 = 158.000.000 đồng. Hai hồ sơ khác vượt bước kỹ thuật: Y chào 3,10 tỷ đồng (bộ lưu điện 24 triệu đồng/bộ), Z chào 3,15 tỷ đồng (26 triệu đồng/bộ).
Cách xử lý: hạng mục máy chiếu: đơn giá và thành tiền không nhất quán, lấy đơn giá làm cơ sở, thành tiền đúng 185 triệu đồng, lỗi số học cộng 27 triệu đồng. Bộ lưu điện chào thiếu, hiệu chỉnh bằng đơn giá cao nhất: 5 × 26 = 130 triệu đồng. Giá so sánh của X = 2,90 + 0,027 + 0,13 = 3,057 tỷ đồng; tỷ lệ sai lệch thiếu 130/2.900 = 4,48%, dưới 10%. Xếp hạng: X (3,057) thứ nhất, Y (3,10) thứ hai, Z (3,15) thứ ba. Vì X vẫn xếp thứ nhất, giá đề nghị trúng thầu của X tính phần thiếu theo đơn giá thấp nhất trong các hồ sơ vượt bước kỹ thuật là 24 triệu đồng/bộ: 2,90 + 0,027 + 0,12 = 3,047 tỷ đồng, không vượt giá gói thầu. Khoản hiệu chỉnh 130 triệu đồng chỉ dùng để so sánh, xếp hạng. X có 03 ngày làm việc để chấp thuận kết quả sửa lỗi, hiệu chỉnh (khoản 4, khoản 5 Điều 31).
Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP xử lý các trường hợp giá bất thường: gói xây lắp, EC có giá sau sửa lỗi, hiệu chỉnh, trừ giảm giá thấp hơn 80% giá gói thầu thì nhà thầu phải giải thích tính khả thi, không thuyết phục thì bị loại; nếu chấp nhận, chủ đầu tư có thể quy định bảo đảm thực hiện hợp đồng từ trên 10% đến 30% (khoản 11); giá đề nghị trúng thầu dưới 50% giá gói thầu thì làm rõ thêm yếu tố cấu thành (khoản 17). Nhà thầu thứ nhất vượt giá gói thầu mà có nhà thầu khác không vượt thì được đàm phán giá (khoản 7); tất cả vượt thì cho chào lại giá trong không quá 10 ngày, xem xét lại giá gói thầu, chào giá trực tuyến rút gọn hoặc đàm phán (khoản 8). Nhà thầu ngang nhau xử lý theo thứ tự ưu tiên tại khoản 18.
Thời gian đánh giá và khôi phục hiệu lực hồ sơ dự thầu
Luật Đấu thầu và Nghị định 214/2025/NĐ-CP không ấn định số ngày tối đa cho bước đánh giá hồ sơ dự thầu. Chủ đầu tư quyết định thời gian thực hiện trên cơ sở bảo đảm tiến độ (khoản 2 Điều 45 Luật) và quyết định thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu của từng gói, có thể ghi rõ thời gian đánh giá (khoản 7 Điều 18 Nghị định). “Trần” thực tế là hiệu lực của hồ sơ dự thầu; nếu dự kiến không kịp, chủ đầu tư yêu cầu gia hạn hiệu lực hồ sơ và bảo đảm dự thầu (khoản 6 Điều 14 Luật).
Từ 09/9/2026, khoản 33b Điều 140 cho phép: nếu thời gian đánh giá kéo dài làm hồ sơ hết hiệu lực, chủ đầu tư được yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực hồ sơ dự thầu và bảo đảm dự thầu; nhà thầu từ chối thì hồ sơ không được xem xét tiếp và không bị xử lý vi phạm. Khôi phục chỉ kéo dài hiệu lực, không cho thay đổi nội dung hay giá. Thủ tục và công văn mẫu xem bài gia hạn hiệu lực hồ sơ dự thầu, khôi phục khi đã hết hạn.
| Mốc thời hạn | Thời hạn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Mở thầu sau thời điểm đóng thầu | Trong 02 giờ | Điểm a khoản 4 Điều 28 NĐ 214; Điều 29 TT 79 |
| Nhà thầu chấp thuận kết quả sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch | 03 ngày làm việc | Khoản 5 Điều 31 NĐ 214 |
| Nhà thầu đến đối chiếu tài liệu | 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận thông báo | Mẫu E-HSMT (Mục 18.5, 29.3 E-CDNT) |
| Nộp hồ sơ chào lại giá khi tất cả vượt giá gói thầu | Không quá 10 ngày | Khoản 8 Điều 140 NĐ 214 |
| Gửi thông báo kết quả; trả lời yêu cầu giải thích lý do không trúng thầu | 05 ngày làm việc; 02 ngày làm việc | Khoản 5 Điều 33 NĐ 214 |
| Kiến nghị về kết quả lựa chọn nhà thầu | 10 ngày kể từ ngày kết quả được đăng tải; chủ đầu tư giải quyết trong 07 ngày làm việc | Điểm a khoản 2 Điều 138 NĐ 214 |
Tổ chuyên gia, báo cáo đánh giá và chi phí đánh giá
Thành viên tổ chuyên gia có tối thiểu 03 năm công tác thuộc lĩnh vực liên quan (khoản 3 Điều 19 Luật), có chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu, tốt nghiệp đại học trở lên (khoản 1 Điều 21 Nghị định), trừ các trường hợp Nghị định 349/2026/NĐ-CP cho phép không bắt buộc chứng chỉ (khoản 2, 2a Điều 21). Cấm vừa đánh giá vừa thẩm định kết quả cùng gói (điểm c khoản 6 Điều 16 Luật), cấm tiết lộ nội dung hồ sơ trước khi công khai kết quả (khoản 7 Điều 16 Luật). Thành viên có ý kiến khác nên ghi ý kiến bảo lưu trong báo cáo; tổ thẩm định xem xét các ý kiến khác nhau này (khoản 4 Điều 136). Chi tiết xem bài tổ chuyên gia đấu thầu.
Mẫu báo cáo đánh giá: đấu thầu qua mạng dùng Mẫu 14A (quy trình 01), 14B (quy trình 02), 14C (hai túi, gói không phải tư vấn), 14D (tư vấn) kèm Thông tư 79/2025/TT-BTC, tổ trưởng đính kèm bản scan có đủ chữ ký (khoản 3 Điều 30 Thông tư 79); không qua mạng dùng Mẫu 2A, 2B, 2C kèm Thông tư 134/2026/TT-BTC. Kết quả lựa chọn nhà thầu được thẩm định trước khi phê duyệt; không thẩm định danh sách xếp hạng (Điều 136); chỉ định thầu thông thường không bắt buộc thẩm định kết quả (điểm d khoản 3 Điều 79). Khi tổ chuyên gia do chủ đầu tư thành lập, chi phí đánh giá bằng 0,2% giá gói thầu, tối thiểu 3 triệu, tối đa 60 triệu đồng; thẩm định kết quả 0,1%, cùng mức tối thiểu, tối đa (điểm b khoản 5, khoản 6 Điều 14 Nghị định).
Checklist đánh giá hồ sơ dự thầu
Khi lập hồ sơ mời thầu: chọn phương pháp, đặt tiêu chuẩn
- Xác định một túi hay hai túi trước; kết hợp, dựa trên kỹ thuật chỉ dùng với hai túi.
- Phương pháp thống nhất giữa bảng dữ liệu đấu thầu và Chương III; xóa mục không áp dụng.
- Giá đánh giá: mỗi yếu tố ΔG có công thức, đơn giá quy đổi, số năm, tỷ lệ chiết khấu, thông tin nhà thầu phải cung cấp.
- Kết hợp: K, T đúng khung (tư vấn 70%–80%; hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp 10%–30%; thuốc 30%–40%; công nghệ cao 40%–60%).
- Chấm điểm có điểm tối thiểu, tối đa từng tiêu chí tổng quát, ngưỡng từ 70%; đạt, không đạt có “chấp nhận được” không quá 30%.
- Rà nội dung hạn chế cạnh tranh: nhãn hiệu, xuất xứ, giấy phép bán hàng, huy động nhân sự, thiết bị trong kỹ thuật xây lắp.
Khi đánh giá
- Thống nhất cách hiểu tiêu chí; ký bản cam kết; rà xung đột lợi ích.
- Lập bảng mốc hiệu lực hồ sơ dự thầu, bảo đảm dự thầu ngay sau mở thầu.
- Chọn đúng quy trình 01/02; gói xây lắp trong nước đánh giá nhân sự, thiết bị theo cam kết trước.
- Gửi yêu cầu làm rõ trước khi kết luận “không đạt” với thiếu sót tài liệu năng lực, hợp đồng tương tự, nhân sự, thiết bị.
- Sửa lỗi, hiệu chỉnh trên giá chưa trừ giảm giá; áp đúng công thức và tỷ trọng đã công bố; kiểm tra giá dưới 80%, dưới 50%, vượt giá gói thầu.
- Báo cáo đủ nội dung khoản 5 Điều 32, đúng mẫu, đủ chữ ký.
Với nhà thầu
- Đọc phương pháp đánh giá, tiêu chuẩn đánh giá, quy trình dự kiến trước khi lập hồ sơ.
- Rà đơn dự thầu (người ký, ngày ký, một mức giá) và bảo đảm dự thầu (giá trị, thụ hưởng, hiệu lực = hiệu lực hồ sơ + 30 ngày).
- Chuẩn bị tài liệu chứng minh hợp đồng tương tự, nhân sự, thiết bị; có phương án thay thế.
- Kiểm tra số học, đơn vị tính, liệt kê đủ hạng mục; khớp webform và file đính kèm.
- Theo dõi Hệ thống hằng ngày sau mở thầu để trả lời làm rõ, sửa lỗi, đối chiếu tài liệu đúng hạn.
Những sai lầm thường gặp khi đánh giá hồ sơ dự thầu
Lỗi của chủ đầu tư, tổ chuyên gia
- Chọn phương pháp kết hợp cho gói một giai đoạn một túi hồ sơ — trái khoản 7 Điều 26.
- Áp nhầm công thức điểm tổng hợp của gói tư vấn (khoản 8 Điều 63) cho gói hàng hóa hai túi (Điều 38) hoặc ngược lại; đặt K, T ngoài khung.
- Đưa yếu tố vào giá đánh giá mà không công bố cách quy đổi thành tiền, hoặc cộng ΔG, ưu đãi vào giá đề nghị trúng thầu.
- Loại nhà thầu vì thiếu tài liệu năng lực mà không yêu cầu làm rõ, bổ sung.
- Thêm tiêu chí, diễn giải tiêu chí khác đi sau khi mở thầu; dùng quy trình 02 khi không đủ điều kiện.
- Để hồ sơ dự thầu hết hiệu lực mà không gia hạn kịp; báo cáo thiếu lý do loại từng nhà thầu.
Lỗi khiến hồ sơ của nhà thầu bị loại
- Bảo đảm dự thầu sai giá trị, thời hạn, tên thụ hưởng — không thể làm rõ để sửa.
- Đơn dự thầu ký trước ngày phát hành hồ sơ mời thầu (lỗi dùng lại file cũ), chào nhiều mức giá, kèm điều kiện.
- Kê khai nhân sự, hợp đồng, số liệu tài chính không trung thực — bị coi là gian lận.
- Không trả lời làm rõ, thông báo sửa lỗi đúng hạn; chào giá xây lắp quá thấp mà không có thuyết minh.
Bồi dưỡng nghiệp vụ đánh giá hồ sơ dự thầu cho nhà thầu và tổ chuyên gia
Nắm vững trình tự và phương pháp đánh giá giúp nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đúng trọng tâm, giúp chủ đầu tư lập hồ sơ mời thầu và đánh giá đúng quy định, hạn chế kiến nghị. Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ tổ chức các khóa học đấu thầu và khóa học đấu thầu qua mạng, cập nhật theo Luật Đấu thầu, Nghị định 214/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP), Thông tư 79/2025/TT-BTC và Thông tư 134/2026/TT-BTC, theo hình thức học trực tiếp, online hoặc tổ chức tại đơn vị. Doanh nghiệp cần hỗ trợ với một bộ hồ sơ cụ thể có thể tham khảo dịch vụ tư vấn hồ sơ đấu thầu theo hướng tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ và hướng dẫn quy trình.
Phương pháp đánh giá, cách tính giá đánh giá và điểm tổng hợp là nhóm kiến thức thường gặp khi ôn tập nghiệp vụ đấu thầu. Người được cử vào tổ chuyên gia, tổ thẩm định có thể tham khảo khóa ôn thi chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn đấu thầu. Khóa học hỗ trợ hệ thống kiến thức, luyện tập và ôn thi phục vụ kỳ thi sát hạch chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu do cơ quan có thẩm quyền tổ chức theo quy định.
Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia. Chứng nhận hoàn thành khóa học không phải chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu; chứng chỉ này do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định hiện hành.
Cần bồi dưỡng nghiệp vụ lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu cho ban quản lý dự án, bệnh viện, doanh nghiệp? Viện hỗ trợ học trực tiếp, học online và tổ chức đào tạo đấu thầu tại đơn vị. Chủ đầu tư cần hỗ trợ thủ tục trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia có thể tham khảo dịch vụ hỗ trợ đấu thầu.
VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
- Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
- Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
- Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
- Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn
Bước mời đối chiếu tài liệu sau đánh giá xem tại bài đối chiếu tài liệu trong đấu thầu.
Văn bản sử dụng trong bài
- Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15 và các luật sửa đổi khác (văn bản hợp nhất) — Điều 4 (khoản 13), 5, 14, 16, 19, 30, 31, 43, 44, 45, 58, 59, 60, 61.
- Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP ngày 09/9/2026 (đọc qua Văn bản hợp nhất số 36/2026/VBHN-NĐ-BTC) — Điều 5, 6, 7, 14, 18, 21, 24, 26, 28–33, 38, 41–45, 63, 68–71, 79, 81, 98, 100, 136, 138, 140.
- Nghị định 349/2026/NĐ-CP — Điều 27.
- Thông tư 79/2025/TT-BTC ngày 04/8/2025 — Điều 27, 29, 30, 31; mẫu E-HSMT mua sắm hàng hóa (Chương III Mục 1–6; E-BDL Mục 13.5, 29.1; E-CDNT Mục 18, 23, 29); Mẫu số 14A–14D.
- Thông tư 134/2026/TT-BTC ngày 09/9/2026 — Mẫu 2A, 2B, 2C.
- Văn bản đã hết hiệu lực được nhắc để đối chiếu: Thông tư 80/2025/TT-BTC (đã hết hiệu lực).
Nội dung được biên soạn bởi Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ trên cơ sở đối chiếu Luật Đấu thầu (văn bản hợp nhất), Nghị định 214/2025/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP (Văn bản hợp nhất số 36/2026/VBHN-NĐ-BTC), Thông tư 79/2025/TT-BTC, Thông tư 134/2026/TT-BTC và mẫu E-HSMT ban hành kèm theo tại thời điểm 14/10/2026. Bài viết mang tính tham khảo; với gói thầu cụ thể, chủ đầu tư, tổ chuyên gia và nhà thầu căn cứ hồ sơ mời thầu (E-CDNT, E-BDL) đã phát hành và văn bản áp dụng theo thời điểm phát hành hồ sơ. Nghiêm cấm sao chép nội dung khi chưa được phép.
