daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Từ 01/07/2026, Công Trình Cấp II Trở Lên Áp Dụng BIM: Doanh Nghiệp Xây Dựng Cần Chuẩn Bị Gì?

Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên áp dụng BIM kể từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật, hiệu lực từ 01/7/2026.

Quy định BIM từ 01-07-2026
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Ngày 19/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Văn bản có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và mang theo một thay đổi mà nhiều doanh nghiệp xây dựng vẫn đang đánh giá chưa đúng mức: quy định công trình cấp II áp dụng BIM trở thành yêu cầu gắn với cấp công trình, chứ không còn là lựa chọn kỹ thuật tùy doanh nghiệp.

Với các công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên, mô hình thông tin công trình phải được áp dụng ngay từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật. Nghĩa là BIM bước vào dự án ở thời điểm sớm hơn rất nhiều so với cách hiểu quen thuộc “làm mô hình khi đã có thiết kế”.

Câu hỏi đặt ra với chủ đầu tư, Ban quản lý dự án, đơn vị tư vấn và nhà thầu không còn là “có nên dùng BIM không”, mà là: phạm vi áp dụng đến đâu, ai làm, hồ sơ đầu ra gồm những gì, và doanh nghiệp cần chuẩn bị năng lực như thế nào để không bị động khi dự án hoặc hồ sơ mời thầu đặt ra yêu cầu. Bài viết này phân tích quy định mới và những việc cụ thể cần làm.

Quy định BIM từ 01-07-2026

1. Từ 01/07/2026, quy định về BIM thay đổi như thế nào?

Trước ngày 01/7/2026, BIM chủ yếu được nhìn nhận ở góc độ khuyến khích. Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 chỉ đặt định hướng chung tại điểm b khoản 3 Điều 7: ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và mô hình thông tin công trình trong hoạt động xây dựng để nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng. Đây là nguyên tắc, không phải nghĩa vụ cụ thể.

Ở mảng thi công, Nghị định 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình cũng chỉ nhắc tới BIM tại Điều 11, dưới dạng chủ đầu tư và các nhà thầu được quyền thỏa thuận lựa chọn ứng dụng giải pháp công nghệ thông tin, mô hình thông tin công trình để quản lý thi công, quản lý chất lượng, nghiệm thu và bàn giao. Tức là một quyền, không phải một ràng buộc.

Nghị định 217/2026/NĐ-CP thay đổi vị trí của BIM trong khung pháp lý. Điều 8 của nghị định — “Ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và các giải pháp công nghệ số” — xác lập phạm vi áp dụng theo cấp công trình.

Điểm b khoản 1 Điều 8 tiếp tục khuyến khích các công trình ngoài phạm vi nêu trên chủ động áp dụng BIM. Như vậy khung mới có hai tầng: một tầng áp dụng theo quy định đối với công trình mới từ cấp II trở lên, và một tầng khuyến khích đối với phần còn lại.

Thay đổi này không dừng ở câu chữ. Nghị định 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng đã đưa hành vi “không áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng theo quy định” vào điểm e khoản 1 Điều 15, với mức phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với chủ đầu tư hoặc người quyết định đầu tư, kèm biện pháp khắc phục hậu quả là buộc áp dụng BIM đối với công trình chưa phê duyệt thiết kế xây dựng triển khai sau khi dự án được phê duyệt. Theo Điều 5 của nghị định này, mức phạt tiền nêu trên là mức áp dụng với tổ chức; cá nhân bằng một nửa.

Nói cách khác, quy định về BIM đã có cơ chế bảo đảm thực hiện. Đó là lý do bài toán chuyển từ “tìm hiểu công nghệ” sang “tổ chức thực hiện”.

2. Những công trình nào thuộc diện áp dụng BIM?

Phạm vi được xác định bằng ba yếu tố đồng thời: công trình xây dựng mới, từ cấp II trở lên, và tính từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.

Yếu tố thứ ba thường bị bỏ qua nhưng lại quyết định cách tổ chức công việc. Giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi là lúc dự án mới định hình phương án, chưa có hồ sơ thiết kế triển khai. Nếu đến bước thiết kế kỹ thuật mới nghĩ đến BIM thì đã muộn so với mốc mà nghị định đặt ra, và phần thông tin cần cho các bước phía sau gần như phải làm lại.

Khoản 1 Điều 8 cũng dự liệu các trường hợp không áp dụng. Người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng BIM đối với dự án đầu tư xây dựng công trình theo tuyến, dự án đầu tư xây dựng tại khu vực có tính chất đặc thù và dự án có yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước, nhằm bảo đảm tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực hiện thực tế. Đây là quyền quyết định thuộc về người quyết định đầu tư, không phải quyền tự chọn của nhà thầu hay đơn vị tư vấn.

Phân biệt “cấp công trình” với “nhóm dự án”

Đây là nhầm lẫn phổ biến khi doanh nghiệp tự xác định mình có thuộc diện áp dụng hay không.

Cấp công trình theo Điều 6 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 được xác định căn cứ vào quy mô, mức độ quan trọng và thông số kỹ thuật của công trình, gồm cấp đặc biệt, cấp I, cấp II, cấp III, cấp IV; Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định chi tiết nội dung này. Nhóm dự án (A, B, C) lại là cách phân loại theo pháp luật về đầu tư công, gắn với tổng mức đầu tư và lĩnh vực.

Hai hệ quy chiếu này độc lập với nhau. Một dự án nhóm C vẫn có thể có công trình cấp II, và ngược lại. Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP dẫn chiếu cấp công trình, nên việc xác định phải dựa trên hồ sơ phân cấp công trình, không dựa trên nhóm dự án hay tổng mức đầu tư.

Quy địnhÝ nghĩa đối với doanh nghiệp
Công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên áp dụng BIM (điểm a khoản 1 Điều 8)Phải xác định cấp công trình ngay khi hình thành dự án; đây là căn cứ để quyết định có tổ chức thực hiện BIM hay không
Áp dụng kể từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuậtChi phí, nhân sự và yêu cầu thông tin BIM phải được dự trù từ bước chuẩn bị dự án, không dồn sang bước thiết kế
Người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng với dự án theo tuyến, khu vực đặc thù, yêu cầu bí mật nhà nướcLà quyết định của người quyết định đầu tư và cần được thể hiện trong hồ sơ dự án, không phải mặc định bỏ qua
Khuyến khích áp dụng với công trình ngoài phạm vi (điểm b khoản 1 Điều 8)Doanh nghiệp có thể áp dụng sớm để tích lũy quy trình và hồ sơ năng lực trước khi bị ràng buộc
Phạm vi, nội dung và yêu cầu thông tin BIM theo thỏa thuận trong hợp đồng (khoản 2 Điều 8)Nội dung BIM phải được viết vào hợp đồng; nếu để trống sẽ tranh chấp về khối lượng và sản phẩm bàn giao

Giai đoạn bắt đầu BIM

3. “Áp dụng BIM” không chỉ có nghĩa là dựng mô hình 3D

Cách hiểu phổ biến nhất — và cũng gây tốn kém nhất — là đồng nhất BIM với việc dựng mô hình ba chiều bằng một phần mềm nào đó. Nếu hiểu như vậy, doanh nghiệp sẽ mua phần mềm, tuyển người dựng mô hình, rồi phát hiện ra mô hình không dùng được cho thẩm định, không khớp giữa các bộ môn và không bàn giao được.

Khoản 2 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP nói rõ hướng tiếp cận: phạm vi, nội dung thực hiện và yêu cầu thông tin BIM được xác định theo thỏa thuận nêu tại hợp đồng của các bên có liên quan tại từng giai đoạn. Trọng tâm nằm ở yêu cầu thông tin — tức là bên nào cần thông tin gì, ở mức chi tiết nào, vào lúc nào, dưới định dạng nào và ai chịu trách nhiệm.

Đó chính là nội dung của quản lý thông tin trong BIM, và cũng là lý do tiêu chuẩn TCVN 14177 về quản lý thông tin theo mô hình thông tin công trình trở thành khung tham chiếu thực hành. Một dự án áp dụng BIM đúng nghĩa thường phải có đủ các thành phần sau:

  • Hệ thống yêu cầu thông tin — từ yêu cầu ở cấp tổ chức, cấp dự án, cấp tài sản cho tới yêu cầu trao đổi thông tin (EIR) đặt ra cho từng bên tham gia. Quan hệ giữa OIR, PIR, AIR và EIR quyết định mô hình được lập để phục vụ mục đích gì.
  • Kế hoạch thực hiện BIM — BEP mô tả cách tổ chức ứng dụng BIM, phân chia mô hình, quy định đặt tên và kế hoạch chuyển giao thông tin.
  • Môi trường dữ liệu chung — CDE là nơi thông tin được lưu trữ, phân quyền, kiểm soát trạng thái và phiên bản. Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP đặt yêu cầu chủ đầu tư thiết lập môi trường dữ liệu chung đối với công trình cấp I trở lên.
  • Phối hợp đa bộ môn — mô hình các bộ môn được ghép thành mô hình liên hợp để kiểm tra đồng bộ.
  • Kiểm soát chất lượng mô hình — QA và QC với biểu mẫu kiểm tra cụ thể, không dựa vào cảm tính.
  • Xử lý xung đột — từ phát hiện xung đột đến phân loại, giao trách nhiệm và đóng vấn đề.
  • Kiểm soát phiên bản và bàn giao thông tin — bảo đảm hồ sơ bàn giao dùng được cho giai đoạn vận hành.

Nếu muốn nắm lại nền tảng trước khi đi vào các nội dung trên, có thể bắt đầu từ bài BIM là gì trong dự án xây dựng.

4. Quy định mới tác động như thế nào đến chủ đầu tư và Ban quản lý dự án?

Chủ đầu tư và Ban quản lý dự án là bên chịu tác động sớm nhất, vì mốc áp dụng rơi đúng vào giai đoạn họ chủ trì.

Xác định phạm vi BIM ngay từ bước chuẩn bị dự án. Phạm vi phải trả lời được: áp dụng cho những công trình nào trong dự án, ở những giai đoạn nào, phục vụ mục đích sử dụng thông tin nào. Phạm vi mơ hồ dẫn tới khối lượng mơ hồ và không thể kiểm soát chi phí.

Chuẩn bị yêu cầu thông tin. Đây là phần việc đặc thù của chủ đầu tư và thường bị bỏ trống. Nếu chủ đầu tư không nêu được mình cần thông tin gì, đơn vị tư vấn sẽ lập mô hình theo thói quen, còn bộ phận vận hành sau này không nhận được dữ liệu cần dùng.

Kiểm soát sản phẩm bàn giao. Cần xác định trước danh mục sản phẩm của từng giai đoạn, tiêu chí chấp nhận và quy trình kiểm tra. Không có tiêu chí thì việc nghiệm thu phần BIM trở thành thương lượng.

Tổ chức môi trường dữ liệu chung. Với công trình cấp I trở lên, đây là yêu cầu được nêu tại Điều 8. Với các công trình khác, CDE vẫn là điều kiện thực tế để nhiều bên làm việc trên cùng một nguồn thông tin.

Quản lý hợp đồng có nội dung BIM. Vì khoản 2 Điều 8 dẫn chiếu thỏa thuận hợp đồng, phần BIM cần được viết thành điều khoản: phạm vi, sản phẩm, định dạng, mốc chuyển giao, trách nhiệm và cơ chế xử lý khi không đạt.

Có nhân sự hiểu BIM để làm việc với tư vấn và nhà thầu. Cần lưu ý cách diễn đạt ở đây: pháp luật không quy định chủ đầu tư bắt buộc phải bổ nhiệm một chức danh BIM cụ thể. Nhưng nếu không ai trong bộ máy đọc được mô hình và đánh giá được sản phẩm, chủ đầu tư sẽ không thể thực hiện quyền kiểm soát của mình. Đây là yêu cầu năng lực trên thực tế, không phải nghĩa vụ pháp lý về chức danh.

Vai tròCông việc chính trong dự án áp dụng BIM
Chủ đầu tư / Ban quản lý dự ánXác định phạm vi và mục đích sử dụng thông tin; ban hành yêu cầu thông tin; tổ chức CDE; nghiệm thu sản phẩm BIM theo hợp đồng
BIM ManagerXây dựng chiến lược và kế hoạch thực hiện BIM; thiết lập cấu trúc CDE và quy định đặt tên; kiểm soát chất lượng mô hình; tổ chức bàn giao thông tin
BIM CoordinatorThiết lập mô hình liên hợp và ma trận xung đột; điều phối giữa các bộ môn; theo dõi và đóng vấn đề; kiểm soát phiên bản mô hình
Chủ trì bộ môn / kỹ sư thiết kếLập mô hình bộ môn đúng mức độ thông tin yêu cầu; tuân thủ quy tắc đặt tên; xử lý xung đột thuộc phạm vi phụ trách
Nhà thầu thi côngSử dụng mô hình phục vụ thi công; cập nhật thông tin theo hợp đồng; đóng góp dữ liệu cho hồ sơ bàn giao

Hồ sơ và dữ liệu BIM cần chuẩn bị khi thực hiện thủ tục thẩm định

Với công trình thuộc diện áp dụng BIM theo điểm a khoản 1 Điều 8, ngoài các hồ sơ trình thẩm định theo quy định của Nghị định 217/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư, cơ quan chuẩn bị dự án có trách nhiệm nộp dữ liệu BIM của công trình cho cơ quan chuyên môn về xây dựng (khoản 3 Điều 8). Văn bản nêu ba yêu cầu đối với dữ liệu này:

  • Định dạng nộp: theo các định dạng chuẩn mở IFC hoặc các định dạng mở khác phù hợp với đặc thù, tính chất của công trình (điểm a khoản 3).
  • Định dạng gốc để đối chiếu: cơ quan có thẩm quyền được yêu cầu nộp định dạng gốc; dữ liệu gốc phải bảo đảm tính nguyên bản, giữ nguyên các tham số, cấu trúc đối tượng và thuộc tính của mô hình (điểm b khoản 3).
  • Nội dung tối thiểu: thông tin thể hiện vị trí, hình dạng không gian ba chiều của công trình, đầy đủ kích thước chủ yếu các bộ phận chính và phương án kết nối hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài công trình; khi yêu cầu quản lý ở mức cao hơn thì thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng (điểm c khoản 3).

Khoản 5 Điều 8 cho biết dữ liệu này được dùng như thế nào. Cơ quan chuyên môn về xây dựng được sử dụng dữ liệu BIM để phục vụ thẩm định và kiểm tra công tác nghiệm thu; nội dung phục vụ thẩm định gồm vị trí, hình khối, kích thước chủ yếu của công trình, phương án kiến trúc và kết cấu chính, tổ chức không gian và hệ thống kỹ thuật, kiểm tra tuân thủ quy chuẩn và tiêu chuẩn áp dụng, kiểm tra xung đột kỹ thuật và trích xuất các chỉ tiêu chủ yếu (điểm c). Chủ đầu tư chịu trách nhiệm bảo đảm tính đầy đủ, chính xác và thống nhất của dữ liệu BIM đã nộp (điểm d). Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước đủ điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và hệ thống công nghệ để sử dụng hoàn toàn mô hình BIM, mô hình được dùng thay thế hồ sơ thiết kế dạng giấy và có giá trị pháp lý tương đương; khi đó chủ đầu tư không phải nộp bản vẽ giấy đối với nội dung đã thể hiện đầy đủ, chính xác trong mô hình (điểm b). Sau khi hoàn thành công trình, chủ đầu tư cập nhật mô hình BIM hoàn công đã chuẩn hóa vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và bàn giao toàn bộ dữ liệu BIM cho đơn vị quản lý, vận hành (điểm đ).

Bộ dữ liệu nộp thẩm định chỉ chuẩn bị được khi yêu cầu thông tin đã có từ đầu. Điều 17 của Nghị định quy định nhiệm vụ thiết kế xây dựng có nội dung “các yêu cầu về mức độ, nhu cầu thông tin trong mô hình BIM của dự án” (điểm g khoản 3). Về mặt thực hành, chủ đầu tư nên chốt định dạng mở, nội dung tối thiểu và trách nhiệm xuất dữ liệu ngay trong hồ sơ lựa chọn nhà thầu và hợp đồng, thay vì để đến bước nộp hồ sơ mới xử lý. Cách tổ chức phần việc này được phân tích tại bài BIM cho chủ đầu tư và Ban QLDA; cách đưa yêu cầu dữ liệu vào hồ sơ lựa chọn tư vấn xem tại bài hồ sơ mời thầu tư vấn BIM.

Xem thêm hướng dẫn chi tiết theo QĐ 347/QĐ-BXD, QĐ 348/QĐ-BXD và Nghị định 217/2026/NĐ-CP: Hướng dẫn áp dụng BIM của Bộ Xây dựng: QĐ 348, QĐ 347; BIM hạ tầng kỹ thuật và công trình giao thông.

5. Nhà thầu và đơn vị tư vấn cần chuẩn bị năng lực BIM như thế nào?

Với nhà thầu và đơn vị tư vấn, chuẩn bị năng lực BIM không phải là một dự án công nghệ thông tin mà là một thay đổi về quy trình làm việc. Có sáu nhóm việc nên bắt đầu sớm. Cách sắp xếp các nhóm việc này thành một lộ trình từ thí điểm đến mở rộng trong toàn doanh nghiệp được trình bày tại bài lộ trình triển khai BIM cho doanh nghiệp.

Thứ nhất, nhân sự hiểu BIM ở đúng vai trò. Doanh nghiệp cần phân biệt người dựng mô hình, người điều phối và người quản lý thông tin. Ba vai trò này giải quyết ba lớp vấn đề khác nhau; tuyển sai vai trò là nguyên nhân thường gặp khiến đầu tư vào BIM không ra kết quả.

Thứ hai, quy trình nội bộ. Quy tắc đặt tên, cấu trúc thư mục, quy trình nộp và phê duyệt mô hình, cách ghi nhận thay đổi — những thứ này phải thống nhất trong doanh nghiệp trước khi bước vào một dự án nhiều bên tham gia.

Thứ ba, khả năng đáp ứng và xây dựng BEP. Khi chủ đầu tư đưa ra yêu cầu trao đổi thông tin, nhà thầu phải phản hồi bằng kế hoạch thực hiện BIM. Đây là năng lực viết được, không phải năng lực nói được.

Thứ tư, làm việc thực tế trên CDE. Bao gồm phân quyền, kiểm soát trạng thái thông tin, quản lý phiên bản và truy vết thay đổi.

Thứ năm, điều phối mô hình và kiểm soát chất lượng. Từ quy trình điều phối BIM, kiểm tra đồng bộ mô hình, tới việc lập báo cáo phối hợp phục vụ họp kỹ thuật.

Thứ sáu, hồ sơ năng lực có bằng chứng. Đây là phần nhà thầu hay thiếu nhất. Hồ sơ năng lực BIM thuyết phục không nằm ở việc kể tên phần mềm, mà ở sản phẩm thực tế đã làm.

Năng lực cần chuẩn bịTài liệu đầu ra chứng minh
Quản lý yêu cầu thông tinEIR đã phản hồi; ma trận trách nhiệm thông tin của dự án
Lập kế hoạch thực hiện BIMPre-BEP và BEP đã được chấp thuận; kế hoạch chuyển giao thông tin
Tổ chức môi trường dữ liệu chungCấu trúc CDE, bảng phân quyền, quy định đặt tên đang áp dụng
Điều phối đa bộ mônMô hình liên hợp, ma trận xung đột, nhật ký vấn đề đã đóng
Kiểm soát chất lượng mô hìnhBiểu mẫu kiểm tra mô hình, báo cáo QA/QC theo giai đoạn
Bàn giao thông tinBộ hồ sơ bàn giao, bảng kết xuất thông tin phục vụ vận hành
Nhân sựHồ sơ cá nhân, kinh nghiệm dự án, tài liệu chứng minh quá trình đào tạo – bồi dưỡng BIM

Chuẩn bị năng lực BIM

6. Đi đấu thầu có bắt buộc phải có chứng nhận BIM không?

Không thể kết luận rằng mọi nhà thầu khi tham dự thầu đều bắt buộc phải có chứng nhận BIM. Đây là điểm cần nói thẳng, vì cách hiểu sai đang lan khá nhanh kể từ khi Nghị định 217/2026/NĐ-CP có hiệu lực.

Lý do nằm ở phạm vi điều chỉnh. Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định công trình nào phải áp dụng BIM và áp dụng từ giai đoạn nào. Điều luật này không đặt ra định mức chung về số lượng nhân sự phải có chứng nhận đào tạo BIM, cũng không quy định điều kiện dự thầu của nhà thầu.

Yêu cầu về nhân sự BIM, nếu có, xuất hiện ở một tầng khác: hồ sơ mời thầu của từng gói thầu cụ thể. Chủ đầu tư có thể đưa ra yêu cầu về nhân sự, kinh nghiệm hoặc năng lực BIM phù hợp với tính chất và phạm vi công việc của gói thầu đó. Khi đó, nhà thầu phải đáp ứng theo đúng hồ sơ mời thầu.

Đồng thời, pháp luật đấu thầu đặt giới hạn cho việc này. Theo Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hồ sơ mời thầu không được nêu các điều kiện nhằm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra cạnh tranh không bình đẳng. Một tiêu chí BIM đặt ra vượt quá nhu cầu thực tế của gói thầu có thể rơi vào phạm vi này.

Vì vậy, cần tách bạch hai tầng: quy định chung của pháp luật và tiêu chí của một gói thầu cụ thể. Việc một hồ sơ mời thầu nào đó yêu cầu nhân sự có chứng nhận đào tạo BIM không biến yêu cầu đó thành quy định áp dụng cho mọi gói thầu. Chứng nhận đào tạo BIM khác chứng chỉ của hãng phần mềm ở điểm nào được phân tích tại bài chứng chỉ BIM.

Nếu doanh nghiệp thường xuyên tham dự thầu, việc nắm quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu có giá trị thực tế không kém gì năng lực kỹ thuật. Đây là nội dung thuộc nghiệp vụ đấu thầu.

7. Có quy định bao nhiêu người phải hoàn thành khóa học BIM không?

Qua rà soát Nghị định 217/2026/NĐ-CP và các văn bản liên quan, pháp luật hiện hành không ấn định một số lượng chung áp dụng cho mọi doanh nghiệp hay mọi gói thầu về số người phải có chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo BIM.

Không có quy định nào nói doanh nghiệp phải có 01 người, 02 người hay 03 người có chứng nhận BIM. Cũng không có quy định ấn định số lượng BIM Manager hoặc BIM Coordinator tối thiểu cho một dự án.

Điều này dễ bị hiểu sai vì trong thực tế, một số hồ sơ mời thầu có nêu số lượng nhân sự cụ thể. Cần đọc đúng bản chất của con số đó.

Hệ quả thực tiễn: doanh nghiệp không nên chuẩn bị theo kiểu “đủ số lượng cho có”, mà nên chuẩn bị theo năng lực thật — đủ người hiểu quy trình để dự án chạy được và hồ sơ đứng vững khi bị rà soát.

8. Vì sao doanh nghiệp nên đào tạo nhân sự BIM ngay từ năm 2026?

Lý do thứ nhất mang tính pháp lý: quy định đã có hiệu lực từ 01/7/2026, kèm chế tài tại Nghị định 339/2026/NĐ-CP. Thời gian chuẩn bị không còn là biến số mở.

Lý do thứ hai là quy mô thị trường. Khi phạm vi áp dụng gắn với công trình mới từ cấp II trở lên, số dự án có nội dung BIM sẽ tăng theo phạm vi pháp lý chứ không theo xu hướng công nghệ. Nhu cầu nhân sự hiểu BIM tăng tương ứng.

Lý do thứ ba là độ trễ của việc đào tạo. Một người hiểu được quy trình quản lý thông tin, đọc được EIR và viết được BEP không thể hình thành trong vài ngày. Nếu chờ đến khi trúng thầu mới đi học thì thường đã muộn so với tiến độ huy động nhân sự. Tiêu chí chọn khóa theo vai trò Modeler, Coordinator, Manager có ở bài học BIM ở đâu.

Lý do thứ tư là rủi ro triển khai. Sai sót hay gặp không nằm ở phần mềm mà ở quy trình: yêu cầu thông tin không rõ, BEP sơ sài, CDE không phân quyền, mô hình không kiểm soát phiên bản. Hậu quả là làm lại nhiều lần và tranh chấp khi nghiệm thu.

Lý do thứ năm là tính đồng bộ nội bộ. BIM chỉ phát huy tác dụng khi các bộ phận cùng hiểu một quy trình. Đào tạo một người trong khi cả bộ máy làm theo cách cũ gần như không tạo ra thay đổi. Cách chọn khóa theo vị trí và số người cần học xem bài đào tạo BIM cho doanh nghiệp.

Lý do thứ sáu là tích lũy hồ sơ năng lực. Sản phẩm BIM của dự án hôm nay là bằng chứng năng lực cho gói thầu của năm sau. Đây là tài sản cần thời gian để hình thành.

Cần nói rõ để tránh hiểu nhầm: việc đào tạo nhân sự BIM là để doanh nghiệp chủ động về năng lực, không phải vì không học BIM thì không được tham dự thầu.

9. Những ai nên học BIM?

  • Chủ đầu tư và người quyết định đầu tư cần nắm phạm vi áp dụng để ra quyết định đúng ngay từ bước chuẩn bị dự án.
  • Cán bộ Ban quản lý dự án trực tiếp tổ chức thực hiện và nghiệm thu sản phẩm BIM.
  • Cán bộ quản lý dự án xây dựng phụ trách tiến độ, chi phí và hợp đồng có nội dung BIM.
  • Doanh nghiệp tư vấn thiết kế, tư vấn quản lý dự án, tư vấn giám sát.
  • Kỹ sư thiết kế các bộ môn kiến trúc, kết cấu, cơ điện.
  • Nhà thầu thi công và cán bộ kỹ thuật công trường.
  • Chỉ huy trưởng công trình cần đọc và sử dụng mô hình trong tổ chức thi công.
  • Cán bộ đấu thầu làm việc với các gói thầu có yêu cầu BIM.
  • Người đang hoặc dự kiến đảm nhiệm vai trò BIM Manager, BIM Coordinator.
  • Kỹ sư muốn chuyển hướng sang quản lý hoặc điều phối BIM — có thể tham khảo nền tảng BIM trước khi chọn hướng đi.

10. Khóa học Quản lý BIM và Điều phối BIM của Viện

Chương trình đào tạo BIM của Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ được xây dựng theo hướng quản lý thông tin, không phải theo hướng hướng dẫn thao tác một phần mềm dựng hình. Chương trình gồm hai module, mỗi buổi đều có phần lý thuyết và phần thực hành trên tình huống dự án.

Module 1 — Quản lý BIM

Sau module này, học viên có khả năng hiểu tổng quan BIM và yêu cầu áp dụng BIM tại Việt Nam; nắm các khái niệm OIR, PIR, AIR, EIR, BEP, PIM, AIM; hiểu vai trò BIM Manager; xây dựng được chiến lược và kế hoạch thực hiện BIM; thiết lập được cấu trúc môi trường dữ liệu chung; thiết lập được biểu mẫu kiểm tra chất lượng mô hình; kết xuất được bảng thông tin phục vụ vận hành công trình.

  • Buổi 1 — Tổng quan BIM và tiêu chuẩn BIM: khái niệm BIM, các chiều của BIM, ứng dụng BIM, mức độ nhu cầu thông tin (LOIN), tiến trình áp dụng BIM trong dự án, yêu cầu áp dụng BIM tại Việt Nam, vai trò BIM Manager, cơ cấu tổ chức nhân sự, tiêu chuẩn TCVN 14177. Thực hành: xác định LOIN cho đối tượng BIM, lập sơ đồ tổ chức nhân sự.
  • Buổi 2 — Các yêu cầu thông tin: chiến lược áp dụng BIM và hệ thống OIR – PIR – AIR – EIR. Thực hành: thiết kế EIR rút gọn.
  • Buổi 3 — Kế hoạch thực hiện BIM: khái niệm BEP, vai trò và các giai đoạn Pre-BEP và BEP, nội dung BEP gồm ứng dụng BIM, phân chia mô hình, kế hoạch chuyển giao thông tin, quy định đặt tên. Thực hành: soạn mini-BEP, lập ma trận RACI, thiết lập MIDP đơn giản.
  • Buổi 4 — Quản lý thông tin và CDE: quản lý thông tin theo TCVN 14177 với container thông tin và siêu dữ liệu; cấu trúc vùng chứa thông tin, phân quyền trong CDE, quy định đặt tên, quản lý thay đổi. Thực hành: thiết kế cấu trúc vùng chứa thông tin, xây dựng quy định đặt tên theo TCVN 14177.
  • Buổi 5 — Quản lý chất lượng mô hình thông tin: QA và QC trong BIM, quy trình kiểm tra mô hình, biểu mẫu kiểm tra LOIN, kiểm tra đặt tên, kiểm tra thiết lập mô hình và kết xuất, phối hợp mô hình BIM. Thực hành: thiết lập biểu mẫu kiểm tra, lập báo cáo triển khai BIM.
  • Buổi 6 — Bàn giao dự án: quy trình bàn giao BIM, thành phần hồ sơ bàn giao, kết xuất thông tin phục vụ vận hành. Thực hành: lập bộ hồ sơ bàn giao, kết xuất bảng thông tin vận hành.

Module 2 — Điều phối BIM

Sau module này, học viên hiểu rõ vai trò BIM Coordinator; thiết lập và quản lý được mô hình phối hợp; phát hiện và phân loại được xung đột; kiểm soát phối hợp giữa các bên thông qua CDE và kiểm soát phiên bản; tổng hợp và đánh giá được sản phẩm BIM gồm mô hình, báo cáo xung đột và nhật ký vấn đề; hoàn thành bộ hồ sơ điều phối BIM cơ bản phục vụ họp kỹ thuật và bàn giao phối hợp.

  • Buổi 1 — Tổng quan điều phối BIM: vai trò điều phối, quy trình phối hợp đa bộ môn, thiết lập mô hình phối hợp, khái niệm và phân loại xung đột, công cụ phối hợp. Thực hành: thiết lập Federated Model và ma trận xung đột.
  • Buổi 2 — Quản lý xung đột: quy trình phối hợp giữa các bộ môn, quy trình xử lý xung đột, nguyên tắc và phương pháp xử lý. Thực hành: triển khai trên một dự án mẫu.
  • Buổi 3 — Sản phẩm điều phối BIM và bàn giao: kiểm soát phiên bản mô hình, cập nhật trạng thái mô hình trong CDE, quy trình nộp – kiểm tra – phê duyệt mô hình, kiểm tra tính đồng bộ mô hình, tuân thủ quy tắc đặt tên, đánh giá quy trình phối hợp (Coordination Audit), rà soát sản phẩm bàn giao. Thực hành: kiểm tra checklist hồ sơ phối hợp, rà soát mô hình liên hợp, lập báo cáo tổng hợp điều phối.

Học viên có thể tham gia theo từng module hoặc trọn chương trình, xem chi tiết tại khóa học Quản lý BIM, khóa học Điều phối BIM hoặc trang tổng hợp khóa học BIM. Lịch mở lớp được cập nhật tại lịch khai giảng.

Sau khi hoàn thành khóa học và đạt yêu cầu, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo chương trình đã tham gia.

Với doanh nghiệp cần đào tạo đồng bộ cho cả nhóm dự án, Viện nhận tổ chức đào tạo BIM tại doanh nghiệp theo nội dung và tình huống dự án của chính đơn vị.

11. Kết luận: chuẩn bị năng lực BIM trước khi dự án yêu cầu

Logic của giai đoạn này khá thẳng. Quy định pháp lý đã xác định phạm vi công trình phải áp dụng BIM và mốc bắt đầu áp dụng. Phạm vi đó tạo ra nhu cầu thực hiện BIM trên số lượng dự án ngày càng lớn. Nhu cầu thực hiện kéo theo nhu cầu nhân sự hiểu quy trình quản lý thông tin, chứ không chỉ người dựng mô hình. Và năng lực đó chỉ có được qua đào tạo cộng với thực hành trên dự án.

Doanh nghiệp chuẩn bị trước sẽ ở thế chủ động khi dự án hoặc hồ sơ mời thầu đặt ra yêu cầu. Doanh nghiệp chờ đến lúc có yêu cầu mới bắt đầu sẽ phải xoay xở trong thời gian ngắn nhất, với chi phí cao nhất.

Điều cần giữ đúng trong suốt quá trình là cách hiểu về hồ sơ: chứng nhận hoàn thành khóa học ghi nhận quá trình đào tạo, còn năng lực thực sự thể hiện qua sản phẩm BIM đã làm trên dự án. Chuẩn bị cả hai mới là chuẩn bị đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp

Công trình cấp II trở lên có bắt buộc áp dụng BIM không?

Theo điểm a khoản 1 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, các công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên áp dụng BIM kể từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật. Người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng đối với dự án theo tuyến, dự án tại khu vực có tính chất đặc thù và dự án có yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước.

Nhà thầu có bắt buộc phải có chứng nhận BIM để dự thầu không?

Không có quy định chung buộc mọi nhà thầu phải có chứng nhận BIM mới được dự thầu. Yêu cầu về nhân sự BIM, nếu có, do hồ sơ mời thầu của từng gói thầu đặt ra theo tính chất công việc, và phải tuân thủ pháp luật đấu thầu về việc không hạn chế cạnh tranh.

Pháp luật quy định doanh nghiệp phải có bao nhiêu người hoàn thành khóa học BIM?

Pháp luật hiện hành không ấn định số lượng chung áp dụng cho mọi doanh nghiệp hoặc mọi gói thầu. Nếu một hồ sơ mời thầu nêu số lượng nhân sự cụ thể thì đó là tiêu chí của riêng gói thầu đó, không phải quy định chung.

 

Áp dụng BIM có phải chỉ là dựng mô hình 3D không?

Không. Khoản 2 Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP xác định phạm vi, nội dung thực hiện và yêu cầu thông tin BIM theo thỏa thuận trong hợp đồng, nghĩa là trọng tâm nằm ở quản lý thông tin: yêu cầu thông tin, kế hoạch thực hiện BIM, môi trường dữ liệu chung, kiểm soát chất lượng và bàn giao thông tin.

Căn cứ pháp lý và tài liệu tham khảo

  • Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 — có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (điểm b khoản 3 Điều 7 về ứng dụng mô hình thông tin công trình; Điều 6 về cấp công trình xây dựng).
  • Nghị định 217/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 — Điều 8 về ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) trong hoạt động xây dựng và các giải pháp công nghệ số (trong đó khoản 3 về nộp dữ liệu BIM cho cơ quan chuyên môn, khoản 5 về sử dụng dữ liệu BIM trong quản lý nhà nước); điểm g khoản 3 Điều 17 về yêu cầu mức độ, nhu cầu thông tin trong mô hình BIM tại nhiệm vụ thiết kế xây dựng. Tham khảo thông tin trên Báo Xây dựng và bản toàn văn đăng tại chuyên trang văn bản quản lý dự án.
  • Nghị định 207/2026/NĐ-CP ngày 15/6/2026 quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng — Điều 11 về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thi công xây dựng công trình.
  • Nghị định 339/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý, phát triển nhà, kinh doanh bất động sản — điểm e khoản 1 Điều 15 và Điều 5.
  • Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15; Nghị định 214/2025/NĐ-CP — các quy định về hồ sơ mời thầu và nguyên tắc không hạn chế cạnh tranh.
  • TCVN 14177 — tiêu chuẩn về quản lý thông tin theo mô hình thông tin công trình, được sử dụng làm khung tham chiếu trong chương trình đào tạo.

 

Chuẩn bị năng lực BIM trước khi dự án yêu cầu

Khi BIM đã trở thành yêu cầu áp dụng đối với nhiều công trình theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP, việc đào tạo đội ngũ BIM không còn đơn thuần là học thêm một phần mềm. Đây là bước chuẩn bị năng lực cho cán bộ quản lý dự án, tư vấn, thiết kế và nhà thầu khi tham gia các dự án có yêu cầu BIM.

Cần tư vấn khóa học BIM? Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ hỗ trợ học trực tiếp, học online và tổ chức đào tạo tại đơn vị theo nội dung phù hợp với dự án của doanh nghiệp.

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ

  • Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
  • Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
  • Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
  • Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Nội dung được biên soạn bởi Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ trên cơ sở các quy định pháp luật hiện hành và tài liệu chuyên môn về BIM. Nghiêm cấm sao chép nội dung khi chưa được phép.

4,8/5 (6.151 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.