daotao@viendaotaocanbo.edu.vn 0904 889 859 – Ms Hoa Thứ 2 - Thứ 7: 07:30 - 17:30 --/--/---- · --:--:--

Ôn sát hạch chứng chỉ hành nghề thiết kế còn cần không? Chuẩn bị gì từ 01/7/2026

Ôn sát hạch chứng chỉ hành nghề thiết kế còn cần không? Từ 01/7/2026 không còn đề thi; cần chọn đúng nội dung theo Phụ lục II, tự kiểm vai trò theo Điều 36 và cập nhật thiết kế, thẩm định thiết kế theo Nghị định 217.

Học kiến thức thiết kế có hệ thống: tài liệu, chuyên môn, thực hành
Minh họa nội dung bài viết và hoạt động đào tạo, tư vấn của Viện.
Mục lục bài viết

Từ ngày 01/7/2026, chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng được xét qua Hội đồng theo Nghị định 212/2026/NĐ-CP, không còn kỳ sát hạch; vì vậy với câu hỏi ôn sát hạch chứng chỉ hành nghề thiết kế còn cần không, câu trả lời là không còn đề thi để ôn, việc cần chuẩn bị là đáp ứng Điều 36 và chứng minh được vai trò thiết kế, thẩm tra đã đảm nhận. Bài này đi sâu riêng lĩnh vực thiết kế: chọn đúng nội dung hành nghề, tự kiểm kinh nghiệm theo hạng, gom tài liệu chứng minh và tự cập nhật kiến thức thiết kế, thẩm định thiết kế theo Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và Nghị định 217/2026/NĐ-CP; tổng quan việc bỏ sát hạch cho mọi lĩnh vực xem bài chứng chỉ hành nghề xây dựng từ 01/7/2026 còn sát hạch không.

Học kiến thức thiết kế có hệ thống: tài liệu, chuyên môn, thực hành
Ảnh minh họa: hệ thống kiến thức thiết kế theo tài liệu, chuyên môn và thực hành.

Ôn sát hạch chứng chỉ hành nghề thiết kế còn cần không?

Không còn cần cho thủ tục. Cơ chế sát hạch thuộc Nghị định 175/2024/NĐ-CP, văn bản này đã hết hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (khoản 2 Điều 75 Nghị định 217/2026/NĐ-CP). Hiện nay, Điều 89 Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 chỉ yêu cầu trình độ chuyên môn phù hợp cùng thời gian và kinh nghiệm phù hợp; Nghị định 212/2026/NĐ-CP lấy đúng hai nhóm điều kiện đó làm tiêu chí đánh giá (khoản 3 Điều 30), và Hội đồng xét cấp làm việc trên hồ sơ năng lực đã được tổng hợp (khoản 1 Điều 40). Không có điều khoản nào về bài thi hay phỏng vấn; cách Hội đồng đánh giá chi tiết do quy chế của Chủ tịch hội đồng quy định (khoản 4 Điều 40).

Đối với kỹ sư thiết kế, việc chuẩn bị vì thế xoay quanh một câu hỏi: hồ sơ có chứng minh được mình đã làm chủ nhiệm, chủ trì thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế đúng phần việc, đúng cấp công trình mà hạng đề nghị yêu cầu hay không.

Hồ sơ thiết kế nộp trước 01/7/2026

Khoản 2 Điều 55 cho phép xét hồ sơ nộp trước 01/7/2026 theo quy định cũ, và người có hồ sơ đủ điều kiện sát hạch được cấp theo đánh giá của hội đồng, không phải thi. Khoản 3 Điều 55 áp dụng cho người đã thi chưa đạt mà còn bảo lưu: nộp hồ sơ cấp mới theo Nghị định 212. Bài tổng quan dẫn ở đầu trang phân tích kỹ các trường hợp này.

Bước 1: Xác định đúng nội dung hành nghề thiết kế

Lĩnh vực thiết kế xây dựng gồm thiết kế kiến trúc công trình (thực hiện theo pháp luật về kiến trúc), thiết kế xây dựng công trình và thiết kế cơ – điện công trình (điểm c khoản 1 Điều 28). Phụ lục II Nghị định 212/2026/NĐ-CP chia tiếp thành các nội dung hành nghề:

NhómNội dung hành nghề (Phụ lục II, mục 3)Ghi chú khi chọn
Thiết kế xây dựng công trình3.1 Kết cấu công trình; 3.2 Công trình khai thác mỏ; 3.3 Đường bộ; 3.4 Đường sắt; 3.5 Cầu – hầm; 3.6 Đường thủy nội địa – hàng hải; 3.7 Thủy lợi, đê điều; 3.8 Cấp nước – thoát nước; 3.9 Xử lý chất thải rắnMục 3.1 áp dụng cho kết cấu các công trình trừ các loại đã có mục riêng từ 3.2 đến 3.9; cấp công trình kết cấu xác định ưu tiên theo quy mô kết cấu (khoản 9 Điều 27)
Thiết kế cơ – điện công trình3.10 Hệ thống điện; 3.11 Hệ thống cấp – thoát nước công trình; 3.12 Hệ thống thông gió – cấp thoát nhiệtMỗi hệ thống là một nội dung; kinh nghiệm phải đúng hệ thống đề nghị
Thiết kế kiến trúc công trìnhTheo pháp luật về kiến trúcKhông đi theo Điều 36 Nghị định 212 (khoản 4 Điều 88 Luật 135)

Phạm vi theo hạng có quy luật chung ở hầu hết các nội dung: hạng I được làm chủ nhiệm thiết kế, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế ở mọi cấp công trình; hạng II từ cấp II trở xuống; hạng III từ cấp III trở xuống. Một số hoạt động không yêu cầu chứng chỉ, như thiết kế sơ bộ trong Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, thiết kế hệ thống thông tin liên lạc, viễn thông trong công trình, thiết kế công tác hoàn thiện không ảnh hưởng kết cấu chịu lực (khoản 3 Điều 27). Đọc thêm chứng chỉ thiết kế xây dựng công trình, chứng chỉ thiết kế kết cấu và chứng chỉ thiết kế cơ điện.

Bước 2: Tự kiểm kinh nghiệm theo Điều 36

Điều kiện kinh nghiệm thiết kế gồm hai phần độc lập: số năm theo khoản 4 Điều 33 và công việc tiêu biểu theo Điều 36. Kinh nghiệm phải nằm trong 10 năm gần nhất; quá 10 năm thì được đề nghị thấp hơn 01 hạng (khoản 3 Điều 33).

HạngSố nămVai trò phải chứng minhSố lượng, cấp công trình
IĐại học, từ 07 nămChủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế phần việc thuộc nội dung đề nghị01 công trình từ cấp I hoặc 02 công trình cấp II
IIĐại học, từ 04 nămChủ nhiệm hoặc chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế phần việc thuộc nội dung đề nghị01 công trình cấp II hoặc 02 công trình cấp III
IIIĐại học từ 02 năm; cao đẳng từ 03 nămTham gia thiết kế hoặc thẩm tra thiết kế phần việc thuộc nội dung đề nghị03 công trình từ cấp III hoặc 05 công trình cấp IV

Hai lưu ý riêng cho người làm thiết kế:

  • Thẩm tra cũng được tính. Điều 36 ghi “thiết kế xây dựng, thẩm tra thiết kế xây dựng”, nên người làm chủ trì thẩm tra ở đơn vị tư vấn thẩm tra có thể dùng kinh nghiệm đó cho hạng I, II.
  • Cấp công trình xét theo từng công trình. Khi xét kinh nghiệm, cấp được xác định cho từng công trình được xét (điểm d khoản 1 và khoản 3 Điều 3 Thông tư 34/2026/TT-BXD); riêng thiết kế kết cấu ưu tiên tiêu chí quy mô kết cấu (khoản 9 Điều 27 Nghị định 212/2026/NĐ-CP). Cách tra bảng xem phân cấp công trình theo Thông tư 34/2026.

So sánh vai trò chủ nhiệm, chủ trì, người tham gia và người thẩm tra có trong bài điều kiện chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng; phạm vi từng hạng xem chứng chỉ thiết kế hạng I, II, III khác nhau thế nào.

Hiểu trước khi vận dụng: đọc hiểu, phân tích, tình huống
Ảnh minh họa: đối chiếu vai trò thiết kế đã đảm nhận với điều kiện từng hạng.

Bước 3: Gom tài liệu chứng minh vai trò thiết kế

Nghị định 212/2026/NĐ-CP liệt kê ba loại giấy tờ được dùng để chứng minh kinh nghiệm: quyết định giao nhiệm vụ của tổ chức nơi kỹ sư làm việc, xác nhận của người đại diện hợp pháp của chủ đầu tư (người này chịu trách nhiệm về tính trung thực), hoặc văn bản liên quan của cơ quan chuyên môn về xây dựng. Kỹ sư thiết kế hành nghề độc lập thay bằng hợp đồng kinh tế kèm biên bản nghiệm thu (điểm đ khoản 1 Điều 39). Khi nộp trực tiếp hoặc qua bưu chính dùng bản sao có chứng thực; nộp trực tuyến dùng tệp bản sao điện tử được chứng thực (điểm g khoản 1 Điều 39).

Hồ sơ thiết kế tự nó lưu dấu vai trò của từng người, nên dùng để đối chiếu trước khi xin xác nhận:

Tài liệu trong công việc thiết kếThể hiện điều gìCăn cứ
Khung tên bản vẽTên, chữ ký người trực tiếp thiết kế, người kiểm tra, chủ trì, chủ nhiệm thiết kếKhoản 2 Điều 18 Nghị định 217
Quyết định phê duyệt thiết kế triển khai sau dự ánLoại, cấp công trình; nhà thầu tư vấn thiết kế; nhà thầu thẩm tra (nếu có)Khoản 1 Điều 42 Nghị định 217
Báo cáo kết quả thẩm traNội dung, phạm vi đã thẩm traĐiểm c khoản 4 Điều 41 Nghị định 217 (Mẫu số 11 Phụ lục I)
Biên bản nghiệm thu hồ sơ thiết kếChủ đầu tư chấp thuận khối lượng công việc thiết kế đã thực hiệnKhoản 3 Điều 25 Nghị định 217

Những tài liệu này giúp viết mục 11 của đơn theo Mẫu số 01 đúng sự thật; tài liệu chứng minh chính thức vẫn là loại nêu tại điểm đ khoản 1 Điều 39. Hướng dẫn viết từng dòng kê khai xem cách kê khai kinh nghiệm chứng chỉ hành nghề xây dựng; danh mục giấy tờ đầy đủ xem hồ sơ đề nghị chứng chỉ hành nghề xây dựng.

Bước 4: Tự cập nhật kiến thức thiết kế và thẩm định thiết kế

Từ 01/7/2026, khung pháp lý về thiết kế thay đổi gần như toàn bộ: Luật 135 thay Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 (khoản 3 Điều 94), Nghị định 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết các bước thiết kế, thẩm định, phê duyệt. Bảng dưới là danh mục tự kiểm do Viện soạn, không phải đề thi; mỗi dòng nên đọc ở bản gốc.

Chủ đềCăn cứCâu hỏi tự kiểm
Loại thiết kế; yêu cầu với thiết kếLuật 135: Điều 19, Điều 20Thiết kế bước sau được điều chỉnh so với bước trước trong giới hạn nào?
Số bước thiết kế; thay đổi so với bước trướcNghị định 217: Điều 16Thay đổi nào ở thiết kế triển khai sau dự án vẫn được coi là phù hợp với bước trước?
Nhiệm vụ thiết kếNghị định 217: Điều 17Nhiệm vụ thiết kế có phải nêu yêu cầu về thông tin trong mô hình BIM không?
Quy cách hồ sơ; hồ sơ điện tửNghị định 217: Điều 18Hồ sơ thiết kế điện tử phải đáp ứng những yêu cầu gì?
Thiết kế bản vẽ thi công; chỉ dẫn kỹ thuậtNghị định 217: Điều 23, Điều 24Thiết kế bản vẽ thi công gồm những thành phần nào ngoài bản vẽ?
Trách nhiệm chất lượng thiết kếNghị định 217: Điều 25; Luật 135: Điều 35Thiết kế đã được thẩm định thì nhà thầu thiết kế có được giảm trách nhiệm không?
Thẩm tra thiết kếLuật 135: khoản 5 Điều 26, khoản 3 Điều 29, Điều 36; Nghị định 217: khoản 4 Điều 41Công trình nào phải thẩm tra thiết kế, người thẩm tra phải đáp ứng điều kiện gì?
Thẩm định thiết kế của chủ đầu tưLuật 135: Điều 29, khoản 1 Điều 30; Nghị định 217: Điều 41Chủ đầu tư thẩm định bước thiết kế nào, theo những nội dung nào với dự án đầu tư công?
Phê duyệt, điều chỉnh thiết kếLuật 135: Điều 31; Nghị định 217: Điều 42, Điều 43Điều chỉnh thiết kế khi chưa thi công thì cần ai chấp thuận trước?
Dự toán trong hồ sơ thiết kếNghị định 206/2026/NĐ-CP: Điều 16; Nghị định 217: khoản 5 Điều 16Dự toán được thẩm định riêng hay cùng thiết kế?
Giám sát tác giảLuật 135: Điều 62; Nghị định 207/2026/NĐ-CP: Điều 21Nhà thầu thiết kế có quyền từ chối nghiệm thu khi nào?
BIM trong thiết kếNghị định 217: Điều 8Công trình nào bắt buộc áp dụng BIM và từ giai đoạn nào?

Giải thích chi tiết từng chủ đề có trong các bài nhiệm vụ thiết kế xây dựng, thẩm tra thiết kế xây dựng, chủ đầu tư thẩm định thiết kế bản vẽ thi công, điều chỉnh thiết kế xây dựng và giám sát tác giả trong thi công.

Lộ trình học theo giai đoạn: mục tiêu, ôn tập, tự kiểm tra
Ảnh minh họa: tự cập nhật kiến thức theo từng giai đoạn và tự kiểm tra.

Ví dụ chuẩn bị theo từng hồ sơ

Các ví dụ là giả định để minh họa cách áp dụng Điều 33, Điều 36 và Phụ lục II; số liệu không lấy từ hồ sơ thật.

Ví dụ 1: Kỹ sư kết cấu chủ trì hai công trình cấp III

Anh L tốt nghiệp đại học kỹ thuật xây dựng, 6 năm làm thiết kế, đã chủ trì thiết kế kết cấu 02 nhà chung cư mà hồ sơ dự án xác định cấp III theo quy mô kết cấu. Số năm đáp ứng hạng II (từ 04 năm); công việc tiêu biểu đáp ứng hạng II (chủ trì 02 công trình cấp III). Nội dung đề nghị là 3.1 Kết cấu công trình. Sau khi được cấp hạng II, anh được làm chủ nhiệm, chủ trì thiết kế, thẩm tra thiết kế kết cấu công trình từ cấp II trở xuống, trừ các loại công trình có mục riêng như đường bộ, cầu – hầm.

Ví dụ 2: Kỹ sư cơ điện làm cả điện và cấp thoát nước

Chị M tốt nghiệp đại học, 3 năm tham gia thiết kế cơ điện: phần hệ thống điện ở 04 công trình cấp III, phần cấp thoát nước ở 02 công trình cấp III. Với hạng III cần tham gia thiết kế 03 công trình từ cấp III hoặc 05 công trình cấp IV cho đúng nội dung đề nghị. Như vậy nội dung 3.10 Hệ thống điện đủ điều kiện hạng III; nội dung 3.11 Hệ thống cấp – thoát nước công trình chưa đủ số công trình. Chị nên đề nghị 3.10 trước, không gộp hai hệ thống để “đủ số”.

Ví dụ 3: Kỹ sư làm ở đơn vị thẩm tra thiết kế

Anh N tốt nghiệp đại học, 5 năm làm ở công ty tư vấn thẩm tra, đã chủ trì thẩm tra phần kết cấu 01 công trình cấp II. Điều 36 tính cả vai trò thẩm tra, nên kinh nghiệm này đáp ứng hạng II nội dung 3.1. Tài liệu nên chuẩn bị: quyết định phân công của công ty cho anh chủ trì thẩm tra, đối chiếu với báo cáo kết quả thẩm tra theo Mẫu số 11 Phụ lục I Nghị định 217/2026/NĐ-CP và quyết định phê duyệt thiết kế có ghi nhà thầu thẩm tra.

Ví dụ 4: Kiến trúc sư hỏi có cần “ôn sát hạch thiết kế” không

Chị P làm chủ trì kiến trúc ở các dự án nhà ở. Thiết kế kiến trúc công trình thực hiện theo pháp luật về kiến trúc (điểm c khoản 1 Điều 28 Nghị định 212/2026/NĐ-CP; khoản 4 Điều 88 Luật 135), nên điều kiện, thủ tục của chị không đi theo Điều 36. Chị nên đọc bài chứng chỉ thiết kế kiến trúc công trình và kiểm văn bản hiện hành về kiến trúc trước khi chuẩn bị hồ sơ.

Ví dụ 5: Chứng chỉ thiết kế cũ còn hạn, muốn đề nghị hạng cao hơn

Anh Q có chứng chỉ thiết kế kết cấu hạng III cấp theo quy định cũ, còn hạn; nay anh có 8 năm kinh nghiệm và đã chủ trì thiết kế kết cấu 01 công trình cấp II, đủ điều kiện hạng II. Điều chỉnh hạng là trường hợp cấp mới (điểm a khoản 1 Điều 29), nên hồ sơ đi qua Hội đồng; chứng chỉ cũ vẫn dùng theo lĩnh vực, phạm vi ghi trên đó đến khi hết hạn (khoản 5 Điều 55). Mã số chứng chỉ không đổi khi cấp mới (khoản 8 Điều 27).

Những cách chuẩn bị nên tránh

  • Học lại bộ đề cũ thay vì đọc văn bản mới: câu hỏi pháp luật trong đó dựa trên Luật Xây dựng 2014 và các nghị định hướng dẫn đã hết hiệu lực, đặc biệt phần thẩm định thiết kế đã thay đổi theo Luật 135.
  • Ghi “chủ trì” khi chỉ là người thiết kế: khung tên bản vẽ thể hiện rõ vai trò; kê khai không trung thực bị dừng xem xét hồ sơ, 12 tháng mới được nộp lại (khoản 6 Điều 30).
  • Gộp nhiều nội dung để đủ số công trình: kinh nghiệm phải là phần việc thuộc nội dung đề nghị.
  • Dùng cấp công trình theo cảm tính: phải đối chiếu hồ sơ dự án và Thông tư 34/2026/TT-BXD, nhất là với kết cấu.

Khóa học và tư vấn: đặt đúng vai trò

Viện hiện không có khóa riêng mang tên “thiết kế xây dựng”. Phần cập nhật văn bản có thể tham khảo khóa học cập nhật pháp luật xây dựng mới; người lập hồ sơ thiết kế có kèm dự toán có thể xem khóa lập dự toán, vì dự toán được thẩm định cùng thiết kế (khoản 1 Điều 16 Nghị định 206/2026/NĐ-CP). Sau khi hoàn thành khóa học, học viên được cấp chứng nhận hoàn thành khóa học theo tên khóa học đã tham gia.

Cần phân biệt rõ: chứng nhận hoàn thành khóa học do Viện cấp không phải chứng chỉ hành nghề và không được tính là điều kiện theo Điều 33 hay Điều 36. Chứng chỉ thiết kế là văn bản của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan được phân cấp, ủy quyền (Điều 31), ban hành sau khi Hội đồng có kết quả đánh giá (khoản 4 Điều 30).

Với hồ sơ, Viện hỗ trợ tư vấn điều kiện, rà soát hồ sơ, hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ theo quy định; xem tư vấn chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng. Viện không cam kết kết quả đánh giá của Hội đồng hay kết quả xét cấp.

Đọc tiếp

Kết luận

Ôn sát hạch chứng chỉ hành nghề thiết kế còn cần không? Với thủ tục từ 01/7/2026 thì không: Hội đồng đánh giá trên hồ sơ năng lực theo Điều 33 và Điều 36 Nghị định 212/2026/NĐ-CP. Người làm thiết kế nên chuẩn bị bốn việc: chọn đúng nội dung hành nghề trong Phụ lục II, tự kiểm vai trò và cấp công trình theo từng hạng, gom tài liệu chứng minh có chứng thực, và cập nhật kiến thức thiết kế, thẩm định thiết kế theo Luật 135 và Nghị định 217 để hành nghề đúng sau khi được cấp.

Tư vấn chứng chỉ hành nghề thiết kế xây dựng

Nếu anh/chị cần rà soát văn bằng, kinh nghiệm, nội dung hành nghề và hạng đề nghị cho lĩnh vực thiết kế, hãy liên hệ Viện để được tư vấn theo trường hợp cụ thể. Xem thêm lịch khai giảng hoặc liên hệ.

VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ

  • Hotline / Zalo: 0904 889 859 (Ms. Hoa)
  • Email: daotao@viendaotaocanbo.edu.vn
  • Địa chỉ: DVTM T3-27A, Tòa A1, Chung cư Phương Đông Green Park, số 1 Trần Thủ Độ, Phường Yên Sở, Thành phố Hà Nội
  • Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn

Biên soạn: Ban Đào tạo – Viện Nghiên Cứu Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ. Nội dung đã đối chiếu nguyên văn Luật Xây dựng số 135/2025/QH15, Nghị định 206/2026/NĐ-CP, Nghị định 207/2026/NĐ-CP, Nghị định 212/2026/NĐ-CP (gồm Phụ lục II, III), Nghị định 217/2026/NĐ-CP và Thông tư 34/2026/TT-BXD; ngày đối chiếu 15/10/2026.

4,8/5 (6.939 đánh giá)

Theo dõi nguồn tin của Viện trên

CÙNG TRAO ĐỔI

Ý kiến & thảo luận (0)

Nội dung được kiểm duyệt

Đăng nhập để tham gia thảo luận

Kết nối Google chỉ chia sẻ tên và email đã xác minh để tạo hoặc liên kết tài khoản. Chính sách bảo mật.

Ý kiến của bạn đọc

    Chưa có bình luận được duyệt. Hãy chia sẻ ý kiến đầu tiên của bạn.

    Báo cáo bình luận

    Phản ánh được gửi riêng đến quản trị viên.

    Bài viết liên quan

    Các bài viết cùng nhóm chủ đề để anh/chị tham khảo thêm trước khi lựa chọn khóa học hoặc dịch vụ phù hợp.