Kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt không phải văn bản “đóng băng” — thực tế triển khai thường phát sinh yêu cầu điều chỉnh: giá gói thầu thay đổi, nguồn vốn được cập nhật, hình thức không còn phù hợp, phần công việc mới đủ điều kiện lập. Nhưng không phải thay đổi nào cũng phải điều chỉnh kế hoạch, và điều chỉnh phải đúng trình tự. Bài này trả lời trực tiếp: khi nào phải điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nội dung nào được điều chỉnh, ai thực hiện, và phân biệt việc này với “xử lý tình huống” trong quá trình lựa chọn nhà thầu. Nguyên tắc gọn theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC: chỉ lập, trình, phê duyệt đối với nội dung có thay đổi, không làm lại toàn bộ kế hoạch.
Điều chỉnh kế hoạch là gì?
Là việc sửa đổi một hoặc một số nội dung của kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt, khi có căn cứ phát sinh làm nội dung cũ không còn phù hợp. Điều chỉnh khác với việc lập mới ở chỗ: giữ nguyên phần không thay đổi, chỉ xử lý phần biến động — theo đúng nguyên tắc “chỉ lập, trình, phê duyệt đối với các nội dung có sự thay đổi, điều chỉnh” (khoản 2 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC). Thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh vẫn thuộc chủ đầu tư — chủ thể đã phê duyệt kế hoạch ban đầu.
Căn cứ pháp lý
| Văn bản | Nội dung |
|---|---|
| Khoản 2 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC | Nguyên tắc điều chỉnh: chỉ lập, trình, phê duyệt phần thay đổi; phần chưa đủ điều kiện nay đã đủ thì chỉ lập bổ sung; thay đổi thời gian thực hiện gói thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng thì không phải điều chỉnh kế hoạch |
| Khoản 1, 2 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP | Trường hợp điều chỉnh giá gói thầu, nội dung gói thầu phải điều chỉnh kế hoạch trước thời điểm đóng thầu; xử lý khi dự toán duyệt sau khác giá gói thầu |
| Khoản 6 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP | Một số trường hợp xử lý tình huống, hủy thầu không phải điều chỉnh thời gian bắt đầu tổ chức trong kế hoạch |
| Khoản 2 Điều 37 Luật + Điều 40/41 | Bổ sung phần công việc mới đủ điều kiện lập kế hoạch; thẩm quyền phê duyệt |
Trường hợp phát sinh cần điều chỉnh
1. Điều chỉnh giá gói thầu
Khi có lý do cần điều chỉnh giá gói thầu (thị trường biến động, cập nhật giá trong 28 ngày trước mở thầu làm thay đổi giá đã duyệt), theo khoản 1 Điều 140 phải điều chỉnh kế hoạch trước thời điểm đóng thầu — trừ hai ngoại lệ tại khoản 2 và khoản 8. Trường hợp đặc biệt về dự toán duyệt sau (khoản 2 Điều 140):
- Dự toán duyệt cao hơn giá gói thầu nhưng không làm vượt tổng mức đầu tư/dự toán mua sắm → không phải điều chỉnh kế hoạch; nếu làm vượt → phải điều chỉnh, và nếu hình thức không còn phù hợp thì điều chỉnh cả hình thức;
- Dự toán duyệt thấp hơn giá gói thầu mà không đổi hình thức → không phải điều chỉnh; nếu cần đổi hình thức cho phù hợp giá mới → phải điều chỉnh kế hoạch.
Dự toán duyệt sau phải đăng tải trên Hệ thống tối thiểu 5 ngày trước đóng thầu (3 ngày với hàng hóa biến động giá liên tục).
2. Điều chỉnh nguồn vốn
Khi nguồn vốn được xác định lại hoặc bố trí lại (thay đổi cơ cấu vốn, chuyển nguồn), nội dung nguồn vốn của gói phải cập nhật cho khớp — nếu thay đổi ảnh hưởng giá gói hoặc hình thức thì điều chỉnh đồng bộ các nội dung liên quan.
3. Điều chỉnh hình thức và phương thức
Khi giá gói thầu thay đổi làm gói vượt/xuống dưới ngưỡng hạn mức khiến hình thức cũ không còn phù hợp (ví dụ giá tăng làm gói vượt hạn mức chào hàng cạnh tranh, phải chuyển sang đấu thầu rộng rãi), phải điều chỉnh hình thức và phương thức tương ứng. Đây là hệ quả dây chuyền của điều chỉnh giá.
4. Điều chỉnh thời gian
Thay đổi thời gian bắt đầu tổ chức hoặc thời gian tổ chức tới mức ảnh hưởng nội dung đã duyệt → điều chỉnh. Lưu ý ngoại lệ: thay đổi thời gian thực hiện gói thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng thì không phải điều chỉnh kế hoạch (khoản 2 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC); một số trường hợp xử lý tình huống, hủy thầu cũng không phải điều chỉnh thời gian bắt đầu tổ chức (khoản 6 Điều 140).
5. Điều chỉnh loại hợp đồng và phạm vi gói
Khi loại hợp đồng đã ghi không còn phù hợp bản chất gói, hoặc phạm vi gói thay đổi do điều chỉnh dự án, phải điều chỉnh nội dung tương ứng. Riêng thay đổi phạm vi gói cần cân nhắc kỹ vì có thể kéo theo thay đổi cả cách chia gói.
6. Bổ sung phần công việc mới đủ điều kiện
Phần công việc trước đây “chưa đủ điều kiện lập kế hoạch” (đưa vào mục d hồ sơ trình duyệt theo Điều 40/41) nay đã đủ điều kiện thì chỉ lập bổ sung cho phần công việc này, không lập lại phần đã duyệt (khoản 2 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC).
Điều chỉnh kế hoạch KHÔNG phải là gì?
Đây là phần dễ nhầm nhất. Cần phân biệt điều chỉnh kế hoạch (sửa văn bản kế hoạch đã duyệt) với xử lý tình huống (giải quyết vướng mắc phát sinh trong quá trình lựa chọn nhà thầu theo Điều 140):
| Tình huống | Điều chỉnh kế hoạch? | Căn cứ |
|---|---|---|
| Danh sách ngắn có ít hơn 3 nhà thầu | Không — xử lý tình huống (bổ sung hoặc phát hành ngay hồ sơ mời thầu) | Khoản 3 Điều 140 |
| Không có nhà thầu tham dự tại thời điểm đóng thầu | Không — hủy để mời lại hoặc gia hạn; không phải điều chỉnh thời gian bắt đầu tổ chức | Khoản 4, 6 Điều 140 |
| Chỉ có 1 nhà thầu nộp hồ sơ | Không — mở thầu ngay hoặc gia hạn | Khoản 5 Điều 140 |
| Nhà thầu xếp thứ nhất vượt giá gói thầu, có nhà thầu khác không vượt | Không — mời đàm phán về giá | Khoản 7 Điều 140 |
| Cần thay đổi giá gói thầu, nội dung gói thầu trước đóng thầu | Có — điều chỉnh kế hoạch trước thời điểm đóng thầu | Khoản 1 Điều 140 |
| Thay đổi thời gian thực hiện gói thầu khi đang thực hiện hợp đồng | Không — không phải điều chỉnh kế hoạch | Khoản 2 Điều 4 TT 79/2025 |
Nói ngắn gọn: những vướng mắc phát sinh trong khi tổ chức lựa chọn phần lớn được giải quyết bằng xử lý tình huống, không phải điều chỉnh kế hoạch. Chỉ khi thay đổi các nội dung của kế hoạch (giá gói, nội dung gói, hình thức…) trước đóng thầu mới cần điều chỉnh kế hoạch.
Bổ sung gói thầu mới vào kế hoạch đã duyệt
Một dạng “điều chỉnh” đặc biệt là bổ sung gói thầu mới — thường xảy ra khi phần công việc trước đây “chưa đủ điều kiện lập kế hoạch” (nằm ở mục d hồ sơ trình duyệt) nay đã đủ điều kiện. Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 79/2025/TT-BTC, chủ đầu tư chỉ lập, trình, phê duyệt cho phần công việc này, không phải lập, trình, phê duyệt lại phần đã được duyệt trước đó. Đây là cơ chế “cuốn chiếu” giúp dự án triển khai từng phần mà không phải chờ toàn bộ đủ điều kiện — phù hợp nguyên tắc lập kế hoạch cho một hoặc một số gói để thực hiện trước tại khoản 1 Điều 37.
Cần phân biệt bổ sung gói mới (từ phần d chuyển thành gói thuộc kế hoạch) với việc sửa một gói đã có trong kế hoạch. Bổ sung là thêm nội dung mới; sửa là thay đổi nội dung đã duyệt. Cả hai đều theo nguyên tắc “chỉ xử lý phần thay đổi”, nhưng cần ghi rõ trong tờ trình đây là bổ sung hay điều chỉnh để chủ đầu tư và người kiểm tra hiểu đúng.
Điều chỉnh và thời điểm đóng thầu
Một ràng buộc thời gian quan trọng: khi điều chỉnh giá gói thầu hoặc nội dung gói thầu, việc điều chỉnh kế hoạch phải hoàn tất trước thời điểm đóng thầu (khoản 1 Điều 140 Nghị định 214/2025/NĐ-CP) — trừ hai ngoại lệ tại khoản 2 (dự toán duyệt sau) và khoản 8. Lý do: sau thời điểm đóng thầu, hồ sơ dự thầu đã nộp căn cứ vào kế hoạch và hồ sơ mời thầu hiện hành; thay đổi giá gói hay nội dung gói sau đó sẽ phá vỡ mặt bằng cạnh tranh và không công bằng với các nhà thầu đã nộp. Vì vậy, nếu phát hiện cần điều chỉnh giá/nội dung gói, phải xử lý ngay, không để “trôi” đến sát hoặc sau đóng thầu. Trường hợp phát sinh sau đóng thầu (ví dụ tất cả hồ sơ vượt giá gói) được giải quyết bằng xử lý tình huống, không phải điều chỉnh kế hoạch.
Quy trình điều chỉnh
- Xác định nội dung cần điều chỉnh và căn cứ phát sinh (dự toán mới, giá thị trường, điều chỉnh dự án…);
- Kiểm tra có thực sự phải điều chỉnh kế hoạch không hay chỉ là xử lý tình huống (bảng trên);
- Lập tờ trình điều chỉnh chỉ cho phần thay đổi (không lập lại toàn bộ), nêu rõ nội dung cũ – mới và lý do;
- Chủ đầu tư phê duyệt điều chỉnh bằng quyết định;
- Đăng tải lại phần kế hoạch điều chỉnh trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, đính kèm quyết định điều chỉnh, trong thời hạn quy định — và phải hoàn tất trước thời điểm đóng thầu nếu là điều chỉnh giá/nội dung gói theo khoản 1 Điều 140.
Ví dụ giả định
Trường hợp phải điều chỉnh. Một gói mua thiết bị được duyệt giá 9,5 tỷ đồng, hình thức chào hàng cạnh tranh (dưới ngưỡng 10 tỷ). Trước đóng thầu, giá thị trường tăng mạnh, chủ đầu tư cập nhật giá gói lên 10,8 tỷ đồng. Hệ quả: gói vượt ngưỡng chào hàng cạnh tranh → phải điều chỉnh kế hoạch cả giá gói lẫn hình thức (chuyển sang đấu thầu rộng rãi), hoàn tất trước thời điểm đóng thầu, đăng tải lại trên Hệ thống.
Trường hợp không phải điều chỉnh. Cũng gói đó, dự toán được duyệt sau khi phê duyệt kế hoạch ra con số 9,2 tỷ đồng (thấp hơn giá gói 9,5 tỷ) mà vẫn giữ hình thức chào hàng cạnh tranh — theo điểm b khoản 2 Điều 140, dự toán này thay thế giá gói thầu và không phải điều chỉnh kế hoạch, chỉ cần đăng tải dự toán được duyệt trên Hệ thống tối thiểu 5 ngày trước đóng thầu.
Checklist điều chỉnh kế hoạch
- Thay đổi này thuộc “điều chỉnh kế hoạch” hay “xử lý tình huống”?
- Nếu điều chỉnh giá/nội dung gói: đã bảo đảm hoàn tất trước thời điểm đóng thầu?
- Điều chỉnh giá có kéo theo phải đổi hình thức/phương thức không?
- Chỉ lập, trình, phê duyệt phần thay đổi — không lập lại toàn bộ?
- Tờ trình nêu rõ nội dung cũ, mới và lý do?
- Đã đăng tải lại phần điều chỉnh kèm quyết định trên Hệ thống?
- Tổng giá trị sau điều chỉnh vẫn không vượt tổng mức đầu tư/dự toán mua sắm?
Lỗi thường gặp
- Nhầm điều chỉnh kế hoạch với xử lý tình huống: đi điều chỉnh kế hoạch cho việc lẽ ra chỉ cần xử lý tình huống, hoặc ngược lại;
- Điều chỉnh giá gói sau thời điểm đóng thầu — trái khoản 1 Điều 140;
- Quên đổi hình thức khi giá điều chỉnh làm gói vượt/xuống dưới ngưỡng hạn mức;
- Lập lại toàn bộ kế hoạch thay vì chỉ phần thay đổi;
- Điều chỉnh thừa: điều chỉnh kế hoạch cho việc thay đổi thời gian thực hiện gói thầu khi đang thực hiện hợp đồng (không cần);
- Không đăng tải lại phần điều chỉnh hoặc đăng tải muộn.
Toàn bộ nhóm lỗi khi lập và phê duyệt kế hoạch — xem bài các lỗi thường gặp khi lập và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
Câu hỏi thường gặp
Ai có thẩm quyền phê duyệt điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu?
Chủ đầu tư — chủ thể đã phê duyệt kế hoạch ban đầu (khoản 2 Điều 40). Việc điều chỉnh chỉ lập, trình, phê duyệt đối với phần nội dung thay đổi, không lập lại toàn bộ kế hoạch.
Dự toán được duyệt sau, thấp hơn giá gói thầu thì có phải điều chỉnh kế hoạch không?
Không, nếu không làm thay đổi hình thức lựa chọn nhà thầu đã duyệt — dự toán đó sẽ thay thế giá gói thầu (điểm b khoản 2 Điều 140). Chỉ khi cần đổi hình thức cho phù hợp giá trị mới thì mới phải điều chỉnh kế hoạch. Dự toán duyệt sau phải đăng tải trên Hệ thống tối thiểu 5 ngày trước đóng thầu.
Có được điều chỉnh giá gói thầu sau thời điểm đóng thầu không?
Không. Việc điều chỉnh giá gói thầu, nội dung gói thầu phải thực hiện trước thời điểm đóng thầu (khoản 1 Điều 140). Vướng mắc phát sinh sau đóng thầu được giải quyết bằng xử lý tình huống, không phải điều chỉnh kế hoạch.
Nội dung liên quan
- Kế hoạch lựa chọn nhà thầu là gì? Nội dung, căn cứ và cách lập — bài tổng quan;
- Giá gói thầu và cách xác định — điều chỉnh giá là nguyên nhân điều chỉnh phổ biến nhất;
- Thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu — khi tiến độ thay đổi;
- Đăng tải kế hoạch trên Hệ thống — đăng tải lại sau điều chỉnh;
- Nghị định 214/2025/NĐ-CP — Điều 140 về xử lý tình huống.
Ngày kiểm tra pháp lý: 17/7/2026. Bài viết đối chiếu trực tiếp Điều 37, 40, 41 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15 — tra cứu theo Văn bản hợp nhất số 74/VBHN-VPQH), Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP và Điều 4 Thông tư số 79/2025/TT-BTC. Nội dung mang tính tham khảo; việc áp dụng cần căn cứ hồ sơ, tính chất gói thầu, nguồn vốn và quy định pháp luật tại thời điểm thực hiện. Viện tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ và ôn thi; chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn về đấu thầu do cơ quan, kỳ thi có thẩm quyền cấp theo quy định.
Điều chỉnh kế hoạch đúng lúc, đúng cách
Phân biệt “điều chỉnh kế hoạch” và “xử lý tình huống” là kỹ năng giúp bạn không điều chỉnh thừa cũng không bỏ sót. Nếu muốn thành thạo qua tình huống thực tế, tham khảo khóa học bồi dưỡng nghiệp vụ đấu thầu, xem lịch khai giảng hoặc liên hệ để được tư vấn.
VIỆN NGHIÊN CỨU ĐÀO TẠO BỒI DƯỠNG CÁN BỘ
Hotline: 0904 889 859
Email: info@viendaotaocanbo.edu.vn
Website: https://viendaotaocanbo.edu.vn
